Trang 106 — Nói và nghe
Câu 1. Hãy viết đoạn văn nghị luận bác bỏ quan niệm: chêm xen tiếng mượn ngoài trong giao tiếp tiếng Việt là cách để chứng tỏ bản thân đang tích cực hội nhập với thế giới.
Trả lời:
Việc chêm xen tiếng mượn ngoài vào tiếng Việt không phải là cách tích cực để thể hiện sự hội nhập với thế giới. Đầu tiên, "chêm xen tiếng mượn ngoài" có thể làm giảm sự rõ ràng và chính xác trong giao tiếp. Tiếng Việt có những từ vựng và ngữ pháp riêng, việc sử dụng quá nhiều từ mượn mà không có sự điều chỉnh phù hợp có thể dẫn đến sự nhầm lẫn và làm mất đi tính hiệu quả trong việc truyền đạt thông tin.
Thứ hai, sử dụng tiếng mượn một cách tràn lan mà không hiểu rõ nghĩa và cách sử dụng có thể làm mất đi sự tinh tế và bản sắc của tiếng Việt. Tiếng Việt có một hệ thống ngôn ngữ phong phú và đa dạng, việc bảo tồn và phát triển ngôn ngữ bản địa là rất quan trọng.
Cuối cùng, "hội nhập với thế giới" không chỉ diễn ra qua việc sử dụng ngôn ngữ mà còn qua nhiều mặt khác như văn hóa, kinh tế, giáo dục,... Việc sử dụng ngôn ngữ cần phù hợp với bối cảnh và đối tượng giao tiếp. Thay vì chêm xen tiếng mượn một cách không cần thiết, việc học và sử dụng tiếng Việt một cách thành thạo và sáng tạo mới thực sự thể hiện sự hội nhập tích cực.
Câu 2. Định hướng
a) Trình bày báo cáo kết quả của bài tập dự án là sử dụng ngôn ngữ kết hợp với các phương tiện như hình ảnh, âm thanh, bản trình chiếu, hành động, cử chỉ,... để báo cáo tóm tắt những kết quả thực hiện các nhiệm vụ được giao trong dự án học tập.
b) Khi trình bày báo cáo kết quả của bài tập dự án, các em cần chú ý:
- Dựa vào báo cáo kết quả bài tập dự án như đã nêu trong phần Viết ở trên để chuẩn bị dàn ý cho bài trình bày, tránh viết thành văn,...
- Xác định rõ người nghe báo cáo để có cách trình bày phù hợp.
- Chuẩn bị các sản phẩm của dự án để minh họa, làm rõ kết quả của bài tập dự án; sử dụng các phần mềm trình chiếu để làm tăng sức hấp dẫn và hiệu quả bài trình bày.
- Dự kiến trước các câu hỏi hoặc đề nghị của người nghe báo cáo và phương án trả lời.
Trả lời:
a) Trình bày báo cáo kết quả của bài tập dự án là một phần quan trọng trong việc thể hiện kết quả làm việc của nhóm. Để thực hiện tốt, cần:
Lựa chọn phương tiện phù hợp:
- Sử dụng ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc, kết hợp với các phương tiện hỗ trợ như hình ảnh, âm thanh, bản trình chiếu để minh họa cho nội dung trình bày.
- Ví dụ: sử dụng biểu đồ, hình ảnh, video để minh họa cho các kết quả của dự án.
Nội dung báo cáo:
- Tóm tắt rõ ràng các kết quả thực hiện và nhiệm vụ được giao trong dự án.
b) Lưu ý khi trình bày báo cáo:
- Dựa vào báo cáo đã viết để chuẩn bị dàn ý, tránh đọc nguyên văn.
- Xác định đối tượng nghe báo cáo để điều chỉnh nội dung và cách trình bày phù hợp.
- Chuẩn bị các sản phẩm của dự án như hình ảnh, mô hình để minh họa.
- Sử dụng phần mềm trình chiếu như PowerPoint để tăng tính hấp dẫn.
- Dự kiến câu hỏi từ người nghe và chuẩn bị phương án trả lời.
Câu 3. Thực hành
Bài tập: Trình bày báo cáo kết quả của bài tập dự án đã thực hiện ở phần "Viết", trong đó có sử dụng các phương tiện hỗ trợ phù hợp.
a) Chuẩn bị (Ví dụ trình bày báo cáo cho dự án 1)
- Trao đổi, phối hợp với các bạn trong nhóm dự án để thống nhất kế hoạch thực hiện.
- Thực hiện việc chuẩn bị như hướng dẫn ở mục 1. Định hướng.
Trả lời:
Bước 1: Chuẩn bị nội dung
- Tóm tắt nội dung chính:
- Kết quả đạt được.
- Những khó khăn và cách giải quyết.
- Bài học rút ra.
Bước 2: Chuẩn bị phương tiện
- Lựa chọn hình ảnh, biểu đồ, video minh họa.
- Sử dụng bản trình chiếu để hỗ trợ.
Bước 3: Thực hành trình bày
- Thuyết trình:
- Giới thiệu nhóm và chủ đề dự án.
- Trình bày tóm tắt kết quả.
- Minh họa bằng các phương tiện đã chuẩn bị.
Bước 4: Phối hợp nhóm
- Phân công vai trò trong nhóm: người trình bày, người hỗ trợ (trả lời câu hỏi).
- Luyện tập trước để đảm bảo trình bày mạch lạc.
Bằng cách thực hiện các bước trên, bài trình bày sẽ đạt hiệu quả cao và giúp người nghe hiểu rõ hơn về kết quả của dự án.
Trang 107 — Tiền tội nghiệp của tôi ơi!
Câu 1. Đọc văn bản sau, chọn phương án đúng cho mỗi câu hỏi (từ câu 1 đến câu 5) và trả lời các câu hỏi (từ câu 6 đến câu 10):
Trả lời:
- Để trả lời chính xác, cần nội dung cụ thể của các câu hỏi từ 1 đến 10.
Các câu hỏi trong trang:
- b) Tìm ý và lập dàn ý:
- Xem lại dàn ý đã nêu ở phần Viết và bổ sung một số ý cho phù hợp với đối tượng, yêu cầu, thời gian, điều kiện trình bày báo cáo.
- c) Nói và nghe:
- Tham khảo các yêu cầu đã nêu ở Bài 1, phần Nói và nghe, mục c (trang 42); đối chiếu với dàn ý đề văn đã làm ở bài này.
- d) Kiểm tra và chỉnh sửa:
- Tham khảo các yêu cầu đã nêu ở Bài 1, phần Nói và nghe, mục d (trang 42); đối chiếu với dàn ý đề văn đã làm ở bài này.
Câu hỏi liên quan trực tiếp trong văn bản:
Câu 6. Ai là người giữ tiền bạc trong nhà?
Trả lời: Người giữ tiền bạc trong nhà là Ác-pa-gông.
Câu 7. Vì sao các con của Ác-pa-gông không nghe theo lời của ông?
Trả lời: Vì các con của Ác-pa-gông không tin lời ông, và có lẽ các con ông cũng nhận ra mưu toan của ông.
Câu 8. Lời nói của nhân vật nào khiến em cảm thấy thú vị nhất? Vì sao?
Trả lời: Lời nói của nhân vật Ác-pa-gông:
- "Giữ một số tiền lớn trong nhà, quả là một cái tội chẳng phải là nhỏ."
- "Ai mà đặt được hết tiền bạc sinh lãi, chỉ giữ trong nhà đủ chi tiêu thì thật là người tốt phúc."
- "Tìm khắp trong nhà được một chôe giấu tiền kín đáo, đâu có phải là chuyện dễ."
Câu 9. Qua lời thoại của nhân vật, em hiểu gì về bối cảnh câu chuyện và về nhân vật Ác-pa-gông?
Trả lời:
- Bối cảnh câu chuyện: Một gia đình với người cha Ác-pa-gông có thói quen tích lũy tiền bạc.
- Nhân vật Ác-pa-gông:
- Là người rất keo kiệt, bủn rủn.
- Luôn tìm cách giữ tiền.
Câu 10. Em có nhận xét gì về cách trò chuyện của các nhân vật trong đoạn kịch?
Trả lời:
- Cách trò chuyện của các nhân vật trong đoạn kịch cho thấy sự tự nhiên, gần gũi trong gia đình, nhưng cũng bộc lộ rõ tính cách của từng nhân vật.
Ghi chú:
- Cần thêm thông tin chi tiết của các câu hỏi từ 1 đến 5 để cung cấp câu trả lời hoàn chỉnh.
Trang 108 — Ác-pa-gông
Câu hỏi:
Trả lời:
- Vì trang này chỉ có đoạn trích và không có câu hỏi.
Trang 109 — Lão Hạc
Câu 1. Sắp xếp các sự việc sau đây theo đúng trình tự cốt truyện.
(1) Ác-pa-gông kêu la v́ phát hiện trịp vàng giấu ngoài vườn đã bị kẻ trộm đào mất
(2) Ác-pa-gông giận dữ khi thấy Clê-ăng nói rằng ai cũng biết cha mình có khả năng
(3) Ác-pa-gông lo lắng v́ thấy hai người con xuất hiện đúng lúc lão đang nói về địa điểm giấu vàng
(4) Ác-pa-gông thăm dò xem các con có biết thông tin mình giấu vàng không và khẳng định mình đang mong ước có được một vạn ê-cu
Trả lời:
Để sắp xếp các sự việc theo đúng trình tự cốt truyện, cần phân tích nội dung từng sự việc và xác định thứ tự hợp lý.
- (4) Ác-pa-gông thăm dò xem các con có biết thông tin mình giấu vàng không và khẳng định mình đang mong ước có được một vạn ê-cu: Đây là lúc đầu, lão ta thăm dò các con.
- (1) Ác-pa-gông kêu la v́ phát hiện trịp vàng giấu ngoài vườn đã bị kẻ trộm đào mất: Sau khi thăm dò, lão phát hiện ra vàng bị trộm.
- (2) Ác-pa-gông giận dữ khi thấy Clê-ăng nói rằng ai cũng biết cha mình có khả năng: Tiếp đến, lão ta giận dữ khi nghe Clê-ăng nói.
- (3) Ác-pa-gông lo lắng v́ thấy hai người con xuất hiện đúng lúc lão đang nói về địa điểm giấu vàng: Cuối cùng, lão lo lắng khi các con xuất hiện.
Thứ tự đúng: (4), (1), (2), (3).
Câu 2. Ĺ do nào khiến Ác-pa-gông coi Clê-ăng là kẻ thù?
A. V̀ anh ta đã đào trộm trịp vàng của lão trong vườn
B. V̀ anh ta đã nghe được lão nói về địa điểm giấu vàng
C. V̀ anh ta đã nói lão là người có nhiều của
D. V̀ anh ta đã xuất hiện không đúng lúc
Trả lời:
Ác-pa-gông coi Clê-ăng là kẻ thù v́ "nghe được lão nói về địa điểm giấu vàng". Cụ thể, trong đoạn văn có câu: "Ác-pa-gông giận dữ khi thấy Clê-ăng nói rằng ai cũng biết cha mình có khả của về địa điểm giấu vàng". Điều này cho thấy sự xuất hiện của Clê-ăng vào đúng lúc lão đang nói về vàng khiến lão ta nghi ngờ và coi là kẻ thù.
Đáp án: B. V̀ anh ta đã nghe được lão nói về địa điểm giấu vàng.