Soạn Ngữ Văn 12 Tập 1 trang 109-112 - Kết nối tri thức

Trang 109 — Hải Khẩu Linh Từ

Câu 1. Lập bảng thống kê các sự kiện, nhân vật, chi tiết,... có tính chất linh thiêng, kì ảo xuất hiện trong văn bản.

Trả lời:

Câu 2. Thông qua lời can gián, suy nghĩ và hành động của nàng Bích Châu, bạn có nhận xét gì về phẩm chất, đức tính của mẫu hình người phụ nữ mà tác giả đã xây dựng trong truyện?

Trả lời: Thông qua lời can gián, suy nghĩ và hành động của nàng Bích Châu, ta thấy được phẩm chất và đức tính của mẫu hình người phụ nữ mà tác giả đã xây dựng:

• Trung thành và tận tâm: Nàng Bích Châu đã can gián vua Trần Dụ Tông, thể hiện lòng trung thành và trách nhiệm với triều đình.
• Hiền thục và có tài: Nàng Bích Châu không chỉ có vẻ đẹp mà còn giỏi văn chương, thể hiện sự tài năng và đức hạnh.

Câu 3. Sự đan xen giữa yếu tố lịch sử và yếu tố kì ảo trong câu chuyện đã đóng vai trò như thế nào trong việc thể hiện thông điệp của tác phẩm?

Trả lời: Sự đan xen giữa yếu tố lịch sử và yếu tố kì ảo trong câu chuyện đã tạo nên một tác phẩm giàu sức hút và sâu sắc.

• Yếu tố lịch sử: Đã giúp câu chuyện có tính xác thực, gắn kết với sự kiện và nhân vật lịch sử, giúp người đọc dễ dàng tiếp cận và cảm thông.
• Yếu tố kì ảo: Đã làm nổi bật thông điệp về giá trị đạo đức, vai trò của người phụ nữ và sức mạnh của lòng trung thành.

Câu 4. Trong số các chi tiết, sự việc kì ảo trong Đến thiếng cửa bể, theo bạn, chi tiết hoặc sự việc nào hấp dẫn hơn cả? Vì sao?

Trả lời: Chi tiết nàng Bích Châu được nâng lên thành thần và hiển linh giúp vua Lê Thánh Tông là hấp dẫn hơn cả.

• Ý nghĩa: Chi tiết này không chỉ thể hiện sự công bằng của trời đất đối với một người phụ nữ tài hoa mà còn nhấn mạnh giá trị của lòng trung thành và tài năng.
• Tác động: Tạo cảm xúc mạnh mẽ và nhấn mạnh thông điệp chính của tác phẩm.

Câu 5. Nêu suy nghĩ của bạn về quan điểm hiện thực của tác giả thể hiện qua:

a. Việc miêu tả bộ máy nhà nước của Quảng Lợi vương.

Trả lời: a. Việc miêu tả bộ máy nhà nước của Quảng Lợi vương cho thấy sự phê phán của tác giả đối với những bất công và lạm dụng quyền lực trong hệ thống quan liêu.

b. Nội dung hai bức thư trao đổi của vua Lê Thánh Tông và Quảng Lợi vương.

Trả lời: b. Hai bức thư thể hiện mối quan hệ giữa vua và bề tôi, đồng thời phản ánh cách thức giao tiếp, thể hiện quyền lực và trách nhiệm trong triều đình.

Câu 6. Trình bày nhận xét về nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ đối thoại trong văn bản.

Trả lời: Ngôn ngữ đối thoại trong văn bản được sử dụng một cách tự nhiên, phù hợp với bối cảnh và tính cách nhân vật. Các cuộc đối thoại không chỉ giúp phát triển cốt truyện mà còn bộc lộ rõ tính cách và mối quan hệ giữa các nhân vật.

Câu 7. Bình luận về chi tiết nàng Bích Châu hiển linh giúp vua thắng trận và việc nàng được lập đền thờ.

Trả lời: Chi tiết này thể hiện sự tôn vinh đối với nàng Bích Châu, khẳng định giá trị của lòng trung thành và tài năng của người phụ nữ. Việc lập đền thờ cũng thể hiện lòng biết ơn và sự ngưỡng mộ của hậu thế đối với nhân vật.

Kết nối đọc - viết

Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) nêu cảm nhận của bạn về hình tượng nhân vật Bích Châu trong tác phẩm.

Trả lời: Hình tượng nhân vật Bích Châu trong Hải Khẩu Linh Từ là một hình tượng người phụ nữ tài hoa và đức hạnh. Nàng không chỉ có vẻ đẹp về hình thức mà còn sở hữu tài năng văn chương xuất sắc. Bích Châu thể hiện lòng trung thành khi can gián vua Trần Dụ Tông và sự tận tâm trong từng hành động. Dù bị đày ra khỏi cung, nàng vẫn giữ vững phẩm chất cao đẹp của mình. Việc nàng được nâng lên thành thần và hiển linh giúp vua Lê Thánh Tông càng khẳng định giá trị cao cả của nàng. Bích Châu là biểu tượng của sự trong sáng, liêm khiết và sức mạnh phi thường của người phụ nữ.

Trang 106 — Muối của rừng

Câu hỏi 1. Nêu một số tác phẩm văn học hiện đại có yếu tố kì ảo mà bạn biết. Hãy chia sẻ cảm nghĩ của bạn về yếu tố kì ảo ở một tác phẩm trong số đó.

Trả lời: Một số tác phẩm văn học hiện đại có yếu tố kì ảo mà tôi biết là:

• "Sống mòn" của Nam Cao: Yếu tố kì ảo xuất hiện khi nhân vật cảm thấy như mình đang sống trong một giấc mơ, một thế giới không thực.
• "Đời thừa" của Nam Cao: Yếu tố kì ảo thể hiện qua cảm giác cô đơn, xa lạ của nhân vật trong cuộc sống.

Tuy nhiên, tôi sẽ tập trung vào tác phẩm "Muối của rừng" của Nguyễn Huy Thiệp.

Yếu tố kì ảo trong "Muối của rừng" xuất hiện qua hình ảnh con khi đầu đàn với sự xuất hiện đột ngột và hành động nhanh nhẹn, dẻo dai:

"Sau tiếng động vài phút thì con đầu đàn đến thật. Nó vọt mình rất nhanh đến nơi gần như không có phút nghỉ ở mỗi chặng dừng."

Cảm nghĩ của tôi về yếu tố kì ảo ở tác phẩm này là nó tạo nên một không khí huyền bí, làm nổi bật sự tương tác giữa con người và thiên nhiên. Yếu tố kì ảo giúp người đọc cảm nhận được sự hòa quyện giữa cái thực và cái ảo, làm sâu sắc hơn ý nghĩa của cuộc sống và mối quan hệ giữa con người với thiên nhiên.

Câu hỏi 2. Theo bạn, con người cần phải ứng xử với thiên nhiên như thế nào?

Trả lời: Con người cần phải ứng xử với thiên nhiên một cách hòa hợp, tôn trọng và bảo vệ. Thiên nhiên là nguồn sống, là nơi cung cấp cho con người những giá trị quý báu. Trong tác phẩm "Muối của rừng", ông Diệu đã có một cách ứng xử với thiên nhiên một cách nhẹ nhàng, tôn trọng:

"Ông Diệu ngồi im dễ đến nửa giờ. Mùa xuân mồng và mịn. Thời tiết ấm. Dễ đến rất lâu ông Diệu mới lại có dịp ngồi yên thế này, không nghĩ gì, không buồn không vui, không lo lắng, cũng không tính toán."

Điều này cho thấy sự hòa mình vào thiên nhiên, không làm phiền đến thiên nhiên, và từ đó có được sự bình yên trong tâm hồn. Điều này cũng thể hiện một cách ứng xử văn minh, bền vững với môi trường.

Qua câu chuyện, chúng ta có thể rút ra bài học rằng con người cần sống hòa hợp với thiên nhiên, không nên làm gì đó để phá vỡ sự cân bằng của hệ sinh thái. Thay vào đó, chúng ta nên học cách tôn trọng, yêu quý và bảo vệ thiên nhiên.

Trang 111 —

Câu hỏi trong ảnh:

• Theo dõi sự tương phản giữa suy nghĩ của nhân vật và đời sống của đàn khi trong rừng.

Phân tích:

Trong đoạn trích, có thể thấy sự tương phản giữa suy nghĩ của nhân vật ông Diều và đời sống của đàn khi trong rừng.

Ông Diều có suy nghĩ rằng:

• "Đồ phong tỉnh phóng đăng! Vì gia trưởng cộc cần! Nhà lập pháp bân thiêu! Tên bạo chúa khốn nạn!"

• Ông Diều luôn theo dõi và tìm cách bắt con khi một cách thận trọng. Ông cho rằng:

  • "Thiên nhiên đã dành cho ông chứ không ai khác chính con khi ấy."

Tuy nhiên, đời sống của đàn khi trong rừng lại hoàn toàn khác. Chúng không hề biết đến sự hiện diện và âm mưu của ông Diều.

Khi con khi đực ngã xuống đất,

• "Sự hỗn loạn của cả đàn khi khiến cho ông Diều sợ hãi run lên."

• Điều này cho thấy sự tương phản giữa suy nghĩ và hành động của ông Diều với sự tự nhiên, hỗn loạn của đàn khi khi đối mặt với nguy hiểm.

Tóm lại, sự tương phản này làm nổi bật sự khác biệt giữa cách con người nhìn nhận và can thiệp vào thiên nhiên với sự vận động tự nhiên vốn có của nó.

Trang 112 — Vui chơi

Câu hỏi:

• Chú ý sự mâu thuẫn như muốn liều thì mạng nhang con khi đực trong các hành động của ông Diều.
• Chú ý sự thay đổi điểm nhìn và cách đánh giá về thậm chí ông sẽ chết sớm hai năm nếu ông bán nó lúc này. Tất cả chỉ vì ra khỏi chỗ nấp sớm mất hại phút.

1. Phân tích mâu thuẫn trong hành động của ông Diều và ý nghĩa

Trả lời: Ông Diều là một người có tâm lý phức tạp, thể hiện qua hành động và suy nghĩ khi tương tác với con khi. Ban đầu, ông Diều có hành động "rền lên khe khẽ" khi thấy con khi cái tiến đến gần con khi đực. Điều này cho thấy ông Diều có sự đồng cảm và muốn bảo vệ con khi cái. Tuy nhiên, khi con khi cái "quay lại nhìn ông. Đôi mắt nó sợ hãi kinh hoàng", ông Diều lại "thở phào rồi khe khẻ bật cười". Hành động này cho thấy ông Diều có tâm lý xấu xa khi lợi dụng tình cảm của con khi cái để đạt được mục đích của mình.

2. Phân tích sự thay đổi điểm nhìn và cách đánh giá về ông Diều

Trả lời: Ban đầu, ông Diều được miêu tả là một người có "tấm lòng cao thượng", nhưng sau đó, qua các hành động và suy nghĩ của mình, ông Diều đã lộ mặt là "tên ác sát". Điều này cho thấy sự thay đổi điểm nhìn và cách đánh giá về ông Diều từ người đọc. Ông Diều không phải là người có "tấm lòng cao thượng" như ban đầu mà là một người ích kỷ và xấu xa.

3. Ý nghĩa của các chi tiết trong đoạn văn

Trả lời: Các chi tiết trong đoạn văn như "con khi cái tiến đến gần con khi đực một cách thận trọng, nó nhìn ngó xung quanh", "Ông Diều tức giận giương súng", "con khi cái quay lại nhìn ông. Đôi mắt nó sợ hãi kinh hoàng" đã giúp người đọc hiểu rõ hơn về tâm lý và hành động của các nhân vật. Đồng thời, các chi tiết này cũng giúp người đọc thấy được sự mâu thuẫn trong hành động của ông Diều và sự thay đổi điểm nhìn và cách đánh giá về ông Diều.

4. Kết luận

Trả lời: Qua phân tích các câu hỏi trên, chúng ta có thể thấy được sự phức tạp trong tâm lý và hành động của ông Diều. Đồng thời, chúng ta cũng thấy được sự thay đổi điểm nhìn và cách đánh giá về ông Diều qua các hành động và suy nghĩ của mình. Điều này giúp người đọc hiểu rõ hơn về nhân vật và ý nghĩa của đoạn văn.