Trang 139 — Màn điều hành – trình diện quan thanh tra

Câu 3. Xác định xung đột kịch trong văn bản và phân tích ý nghĩa của nó.

Trả lời: Xung đột kịch trong văn bản Màn điều hành – trình diện quan thanh tra là sự đối lập giữa hành động, lời nói của các nhân vật với thực tế đáng ngờ và sự thật bị che giấu.

Cụ thể, xung đột được thể hiện qua:

  • Hành động của quan thanh tra giả: Nhân vật này xuất hiện và khiến các nhân vật khác, đặc biệt là Chánh án, trở nên lo lắng và rối ren.
  • Phản ứng của các nhân vật: Chánh án tỏ ra "khiếp nhược trước pháp luật vì không làm đúng bổn phận chức trách của một chánh án" khi nói:

    "- Trời ơi! Trời ơi, xin ban phước lành cho con! Sao tôi rụng rời cả chân tay thế này!"

Ý nghĩa của xung đột:

  • Phơi bày hiện thực xã hội: Xung đột giúp bộc lộ những tệ nạn xã hội, thói hư tật xấu như tham nhũng, lừa đảo, sự bất công trong quan hệ giữa các nhân vật.
  • Kết nối các nhân vật: Xung đột tạo động lực cho các nhân vật bộc lộ bản chất, từ đó làm nổi bật chủ đề của vở kịch.

Câu 4. Nêu một số thủ pháp trào phúng của Gô-gôn trong đoạn trích Màn điều hành – trình diện quan thanh tra.

Trả lời: Một số thủ pháp trào phúng của Gô-gôn trong đoạn trích:

  1. Thủ pháp cường điệu:

    • Phản ứng của Chánh án:

      "- Trời ơi! Trời ơi, xin ban phước lành cho con! Sao tôi rụng rời cả chân tay thế này!"

    • Qua đó, Gô-gôn đã phóng đại sự sợ hãi, lúng túng của nhân vật để châm biếm.

  2. Hài hước từ lời nói:

    • Lời nói của quan thanh tra giả khiến các nhân vật hiểu nhầm và dẫn đến những tình huống rối ren.

Ý nghĩa:

  • Thủ pháp trào phúng giúp kịch mang tính giải trí, đồng thời critique nhẹ nhàng nhưng sâu sắc các vấn đề xã hội.

Câu 5. Vở kịch Quan thanh tra vang lên tiếng cười sảng khoái nhưng cũng chứa đựng buồn bã, cảnh báo sự trừng phạt, khiến người ta suy ngẫm và ăn năn. Bạn hãy chỉ ra điều đó.

Trả lời:

  • Tiếng cười sảng khoái:

    • Đến từ các tình huống dở khóc dở cười khi các nhân vật tưởng quan thanh tra giả là thật.

  • Buồn bã và cảnh báo:

    • Qua sự phản ứng của các nhân vật như Chánh án, trưởng bưu cục, Gô-gôn đã bộc lộ bản chất xấu xa của xã hội, như tham nhũng, lừa đảo.
    • Cảnh báo về hậu quả của các thái độ, hành vi sai trái nếu bị phát hiện.

Ví dụ:

  • Câu nói của Chánh án thể hiện sự sợ hãi, lo lắng, đồng thời phản ánh sự không đáng tin cậy của hệ thống quan liêm.

Câu 6. Những tệ nạn xã hội, thói hư tật xấu nào bị Gô-gôn phê phán trong văn bản Màn điều hành – trình diện quan thanh tra? Trong số đó, hiện tượng nào vẫn phổ biến trong xã hội ngày nay?

Trả lời:

  • Tệ nạn xã hội bị phê phán:

    • Tham nhũng, lừa đảo, quan liêm đáng ngờ.
    • Ví dụ: Phản ứng của các nhân vật khi nghĩ có quan thanh tra đến.

  • Hiện tượng vẫn phổ biến:

    • Tham nhũng, tiêu cực trong quan hệ công quyền.
    • Lừa đảo, gian dối trong giao dịch.

Câu 7. Theo bạn, có thể thay nhan đề Quan thanh tra bằng nhan đề Quan thanh tra giả được không? Vì sao trong mỗi con người chúng ta cần có một “quan thanh tra thật”?

Trả lời:

  • Có thể thay nhan đề không?

    • Không nên.
    • Nhan đề Quan thanh tra nhấn mạnh vai trò của người giám sát, trong khi Quan thanh tra giả làm rõ ngay tính chất của nhân vật. Tuy nhiên, nhan đề gốc Quan thanh tra bao quát hơn, gợi sự tò mò.

  • Vì sao cần một “quan thanh tra thật”?

    • Mỗi con người cần có lương tâm, ý thức kiểm tra, đánh giá hành vi của bản thân.
    • “Quan thanh tra thật” tượng trưng cho sự tự kiểm điểm, giúp sống liêm chính, tránh xa điều xấu.

Bài tập sáng tạo: Hãy chọn một lớp kịch trong văn bản Màn điều hành – trình diện quan thanh tra để vào vai (một/các) nhân vật và biểu đạt theo cảm nhận của mình.

Trả lời:

  • Lựa chọn: Vào vai Chánh án.
  • Biểu đạt:
    • Tỏ ra sợ hãi: "Trời ơi! Trời ơi, xin ban phước lành cho con! Sao tôi rụng rời cả chân tay thế này!"
    • Biểu đạt sự túng quẫn khi đối mặt với tình huống giả mạo.

Trang 140 — Tiền bạc và tình ái

Trước khi đọc

  • Thói keo kiệt là một trong những đối tượng của tiếng cười trào phúng trong văn chương. Bạn hãy lấy một ví dụ minh họa.

Trả lời: Thói keo kiệt là một trong những đối tượng của tiếng cười trào phúng trong văn chương. Ví dụ minh họa: trong văn chương Việt Nam, nhân vật ông Phượng trong truyện ngắn Ông lão đánh cá và con cá vàng của A-lế-xan-đrơ Pu-skin, ông chỉ biết đến đồng tiền và quyền lực, sẵn sàng bán đi hạnh phúc của mình để có được những thứ vô nghĩa.

Đọc văn bản

Dự đoán

  1. Đây là màn độc thoại của Ác-pa-gông khi phát hiện tráp tiền bị mất bị đánh cắp. Lão sẽ than vãn một mình hay kêu than với người khác?

Trả lời: Dự đoán: Lão sẽ than vãn một mình. Vì trong đoạn văn, Ác-pa-gông không có người đối thoại nào và lão đang nói một mình.

Hồi IV

Ác-pa-gông (kêu trổng từ trong vườn chạy ra, đầu không mũ) - Ôi, kẻ trộm! Ôi, kẻ trộm! Ôi, có kẻ sát nhân! Ôi, có kẻ sát nhân! Xét xử cho tôi, trời cao đất dày! Tôi bị nguy rồi, bị ám sát rồi! Nó đã cất cổ tôi, nó đã lấy trộm tiền bạc của tôi! Nó là đứa nào! Nó ra sao rồi? Nó trốn đâu? Làm thế nào để tìm thấy nó? Nào, chạy ngã nào? Ngã nào chẳng nên chạy? Nó có ở kia không? Nó có ở đây không? Ai đó? Đứng lại! (Tự tóm tắt cảnh tay mình) - Trả tiền tao đây, đồ vờ lại!... À! Tôi đây mà. Đầu óc tôi loạn rồi, tôi không còn biết tôi ở đâu, tôi là ai, và tôi đương làm gì. Than ơi! Khốn khổ tiền của tôi oi, khốn khổ tiền của tôi oi, bạn yêu quý ơi, chúng đã cướp mất mày của tao đi rồi! Và, mất mày là tao mất tất cả rồi!

Câu hỏi

Trang 141 — Lão Molière

Câu hỏi 1: Hãy hình dung giọng điệu, hành động, cử chỉ của Ác-pa-gông trong đoạn độc thoại này.

Trả lời: Đoạn độc thoại của Ác-pa-gông cho thấy ông ta là một người làm gì cũng to tiếng, hành động dữ dằn. Cụ thể:

  • Giọng điệu: "chết rồi, chôn rồi! Có ông bà nào làm phúc cứu tôi sống lại, bằng cách đem trả tôi tiền bạc yêu quý của tôi, hoặc bảo cho tôi biết đứa nào đã lấy của tôi? Hỡi? Anh bảo gì? Nào có ai đâu. Bất cứ là đứa nào làm cái việc ôi này, chắc nó cũng phải mất nhiều công phu rình cho đúng dịp và nó đã chọn đúng cái lúc tôi đương nói chuyện với thằng con bất nhân của tôi."

→ Giọng điệu lo lắng, sợ hãi, cuống cuồng, xen lẫn sự tức giận và nguyền rủa.

  • Hành động, cử chỉ:

    • "Tôi muốn đi trình tòa và xin cho tra tấn cả nhà tôi: Đầy tớ gái, đầy tớ trai, con trai, con gái, và cả tôi nữa."

    • "Tôi muốn treo cổ tất cả mọi người; và, nếu tôi không tìm thấy tiền của tôi, thì rồi tôi cũng treo cổ cả tôi nốt!"

→ Hành động dữ dằn, lời lẽ cực đoan, thể hiện sự tuyệt vọng và điên loạn vì bị mất trộm.

Câu hỏi 2: (Lược dẫn lớp 1 và lớp 2: Ác-pa-gông cho mời nhà chức trách đến điều tra vụ mất trộm. Vì mối thâm thù riêng trước đó, bác đầu bếp Giác (Jacques) đã vu không cho anh quản gia Va-le-ro là thủ phạm).

Lớp 3

Va-le-ro, Ác-pa-gông, viên cẩm

Ác-pa-gông - Lại gần đây. Lại mà cưng xưng cái hành vi gian ác nhất, cái việc mưu hại kinh tóm nhất từ xưa đến nay chưa từng thấy ở trần gian.

Trả lời: (Câu hỏi chưa có trong phần văn bản của trang 141)

Trang 142 — Ác-pa-gông và Va-le-rô

Câu hỏi:

  • 3. Ác-pa-gông và Va-le-rô có đang nói về cùng một sự việc không?

Trả lời: Ác-pa-gông và Va-le-rô đang nói về cùng một sự việc, đó là việc Va-le-rô bị tình nghi ăn cắp, dẫn đến sự đối thoại căng thẳng giữa hai nhân vật về vấn đề này.