Trang 143 — Sống mòn
Câu hỏi suy luận: Với mỗi nhân vật, "kho vàng" và "tình yêu" ở đây là gì?
Trả lời:
- "Kho vàng" ở đây ám chỉ những giá trị quý giá mà nhân vật coi trọng nhất.
- Với nhân vật Va-le-rô: "kho vàng" là tình yêu và sự cam kết trọn đời với Ác-pa-gông.
- Với nhân vật Ác-pa-gông: "kho vàng" chính là tiền bạc, thứ mà ông coi trọng hơn cả tình yêu và các mối quan hệ.
- "Tình yêu" trong đoạn trích này:
- Với Ác-pa-gông: tình yêu chỉ là một công cụ để ông đạt được những mục đích cá nhân, chủ yếu là lợi ích tài chính.
- Với Va-le-rô: tình yêu là sự cam kết chân thành, trọn vẹn và không thể bị ép buộc hay thay đổi bởi tiền bạc hay hoàn cảnh.
Trang 144 — Lão hà tiện
Câu 5. Chú ý sự gia tăng xung đột giữa hai nhân vật.
Trả lời: Trong đoạn trích, sự gia tăng xung đột giữa hai nhân vật Va-le-ro và Ác-pa-gông thể hiện qua lời thoại và hành động của họ.
Va-le-ro và Ác-pa-gông ban đầu có mối quan hệ như cha con, nhưng dần dần, xung đột gia tăng khi Ác-pa-gông cố tình hiểu lầm và buộc tội Va-le-ro.
Ác-pa-gông nói:
"Mày nói lằng nhằng cái gì về con gái tao trong chuyện này?"
Va-le-ro đáp:
"Thưa cụ, cháu bảo rằng cháu đã hết sức khổ sở mới làm cho nàng vượt nổi thẹn thùng mà ưng thuận tình cháu."
Ác-pa-gông hỏi:
"Nổi thẹn thùng của ai?"
Va-le-ro trả lời:
"Của cô nhà ta. Mãi đến tận hôm qua thoi, cô mới quyết lòng để cùng kí kết với cháu một bản đính ước hôn nhân."
..."Con gái tao đã kí một bản đính ước hôn nhân với mày à?"
..."Thưa cụ, vàng, cũng như về phía cháu, cháu cũng đã kí một bản đính ước với cô."
..."Trời đất ơi! Lại một chuyện vô phúc nữa! thật là phúc bất trúng lai, họa vô đơn chí! Thôi, thưa ngài chánh cẩm, xin ngài làm chức vụ đi cho và ngài lên án nó hộ tôi, về tôi ăn cấp và quyền rũ."
Sự gia tăng xung đột giữa hai nhân vật thể hiện qua sự căng thẳng trong lời thoại và hành động của họ. Ác-pa-gông tỏ ra rất tức giận và tìm cách đổ lỗi cho Va-le-ro, trong khi Va-le-ro cố gắng giải thích và biện hộ cho mình. Xung đột này tạo ra không khí căng thẳng và làm nổi bật tính cách của hai nhân vật.
Trang 145 — Lão hà tiện
Câu 1. Tóm tắt các sự kiện chính và hành động của các nhân vật. Từ đó xác định tình huống hài kịch của văn bản.
Trả lời:
Tóm tắt sự kiện chính và hành động của nhân vật:
- Màn kịch xoay quanh nhân vật Ác-pa-gông, một người keo kiệt, bủn rủn, và nổi tiếng là người xấu tính.
- Ác-pa-gông lo sợ mất tiền và các hành động tìm kiếm tiền một cách thái quá của ông.
- Qua các tình huống, tác giả bộc lộ rõ tính cách nhân vật.
Tình huống hài kịch: Tình huống hài kịch trong văn bản là sự lo lắng thái quá và các hành động tìm kiếm tiền của Ác-pa-gông, tạo ra sự cười chê và mỉa mai về tính cách keo kiệt của ông.
Câu 2. Màn độc thoại Ác-pa-gông kêu mất tiền (hồi IV lớp 7) được coi là phần cao trào của toàn bộ vở kịch Lão hà tiện, bộc lộ rõ nhất tính cách của nhân vật. Hãy liệt kê vào ô tương ứng một số lời của Ác-pa-gông nói với mình và với các đối tượng khác (làm vào vở). Qua đó, bạn có nhận xét gì về ngôn ngữ giao tiếp của kịch?
Trả lời:
| Tự nói với mình | Với đồng tiền | Với tên trộm vô hình | Với khán giả | |
|---|---|---|---|---|
| Ví dụ |
- Nhận xét về ngôn ngữ giao tiếp của kịch:
- Ngôn ngữ trong kịch ngắn gọn, súc tích, nhưng chứa đựng tính cách nhân vật và tình huống.
- Ác-pa-gông sử dụng ngôn ngữ thể hiện sự lo lắng, sợ hãi và keo kiệt, qua đó bộc lộ rõ tính cách.
Câu 3. Gọi tên cảm xúc (theo trình tự tăng cấp) của Ác-pa-gông khi kêu mất tiền. Phân tích một số chi tiết (từ ngữ, hình ảnh, ngữ điệu,...) để làm rõ các cảm xúc này.
Trả lời:
Cảm xúc của Ác-pa-gông:
- Sợ hãi
- Lo lắng
- Tuyệt vọng
Phân tích chi tiết:
- Sợ hãi: "Ôi, tiền bạc của tôi! Toàn bộ kế hoạch của tôi!"
- Lo lắng: "Tôi sẽ làm thế nào nếu không tìm thấy nó?"
- Tuyệt vọng: "Tôi chết mất thôi!"
Câu 4. Chỉ ra cách phân tuyến nhân vật trong văn bản Tiền bạc và tình ái, từ đó xác định xung đột của màn kịch.
Trả lời:
Cách phân tuyến nhân vật:
- Nhân vật chính: Ác-pa-gông.
- Nhân vật phụ: Những người xung quanh ông.
Xung đột của màn kịch:
- Xung đột giữa tính cách keo kiệt của Ác-pa-gông và hoàn cảnh ông mất tiền.
Câu 5. Nêu một số thủ pháp trào phúng trong màn tra hỏi (hồi V lớp 3).
Trả lời:
- Thủ pháp trào phúng:
- Phóng đại: Sự lo lắng thái quá của Ác-pa-gông.
- Mỉa mai: Các hành động và lời nói của ông.
Câu 6. Phần cuối hài kịch Mô-li-e nói chung và vở Lão hà tiện nói riêng thường xuất hiện yếu tố bất ngờ, có xu hướng giảm nhẹ mâu thuẫn, đi đến kết thúc vui vẻ. Bạn có suy nghĩ gì về cách kết thúc này?
Trả lời:
- Ý nghĩa của cách kết thúc:
- Tạo sự hài lòng và thỏa mãn cho khán giả.
- Giảm nhẹ mâu thuẫn, mang lại cảm giác tích cực.
Trang 146 — Đọc kết nối chủ điểm: Đối tượng và những khó khăn của hài kịch
Câu 1. Theo tác giả, đối tượng và những khó khăn của hài kịch là gì?
Trả lời: Đối tượng của hài kịch theo Mô-li-e là những con người trong thời đại của ông. Ông cho rằng hài kịch phải là "sửa chữa phong hóa" bằng tiếng cười, với tiêu chí hàng đầu là gây cười, tạo hứng thú, nhưng không phải tuỳ thủ cưỡng nhắc quy tắc lý thuyết. Nhân vật trong hài kịch cần được xây dựng một cách tự nhiên và phải là chân dung của con người thời đương đại.
Về những khó khăn của hài kịch, Mô-li-e đưa ra quan điểm:
U-ra-ni-e cho rằng:
- "Tất nhiên bi kịch là một cái gì đấy hay lắm khi nó được xử lý tốt; nhưng hài kịch cũng có cái hay cái đẹp của nó, và tôi cho rằng viết hài kịch thì cũng chẳng dễ gì hơn bi kịch."
Đô-răng cũng đồng tình và bổ sung:
- "Đúng thế, thưa bà; và nếu bà có bảo rằng hài kịch viết khó hơn bi kịch thì chẳng phải là bà sai lầm đâu. Bởi lẽ rốt cuộc tôi thấy rằng gồng mình lên với những tình cảm lớn, làm thơ thách thức Số phận, lên án Định mệnh, và nói những lời phi báng các Thần thánh còn dễ hơn là đề cập thích đáng đến cái lỗ bích của thiên hạ và đưa lên sân khấu một cách thoải mái các thói hư tật xấu của tất cả mọi người."
Mô-li-e nhấn mạnh rằng muốn viết hài kịch hay, không chỉ cần có lương tri và viết cho hay là đủ, mà còn phải mua vui; và gây cười cho những con người tử tế đâu phải là chuyện dễ dàng.