Trang 147 — Thực hành tiếng Việt
Câu 1. Xác định biện pháp tu từ nghịch ngữ trong các trường hợp dưới đây và cho biết tác dụng của biện pháp này:
a. Hạnh phúc của một tang gia - Văn Minh nữa cũng nói vào - Một đám ma gương mẫu vừa vặn thì giờ để cáo phô lên báo.
(Nhan đề một chương trong tiểu thuyết Sổ đỏ của Vũ Trọng Phụng)
Trả lời:
- Biện pháp tu từ nghịch ngữ: "Hạnh phúc của một tang gia", "một đám ma gương mẫu", "vừa vặn thì giờ để cào phô lên báo".
- Tác dụng: Tạo sự bất ngờ, nhấn mạnh sự mỉa mai, châm biếm của tác giả đối với xã hội.
b. Vì mới chết lần này là lần đầu, nên anh Xích chưa có kinh nghiệm về khoản ấy.
Thực vậy, nếu chết là tình, thì ai lâu, nên chọn vào đêm thứ Bảy. Như thế, vợ con có vừa vặn thì giờ để cạo phô lên báo. Và đến chủ nhật, cất đám, có đủ các cụ, các quan, các ông, các bà, thân bằng cố hữu đi dự đám. Ở nhà quê, nếu chết vì tai nạn, người khôn ngoan bao giờ cũng tránh ngày Chủ nhật hoặc ngày lễ, thì sự khám xét, tổng táng mới mong chóng được.
(Nguyễn Công Hoan, Thịt người chết)
Trả lời:
- Biện pháp tu từ nghịch ngữ: "Vì mới chết lần này là lần đầu" (nghĩa là chưa có kinh nghiệm về cái chết).
- Tác dụng: Tạo sự hóm hỉnh, mang tính trào phúng về quan niệm của người dân về việc tổ chức đám tang.
Câu 2. Đọc các ngữ liệu sau và tìm những cách diễn đạt trái với cách diễn đạt thông thường. Nêu hiệu quả của việc sử dụng cách diễn đạt ấy.
a. Trưởng bưu cục - Sao lại không? Được ông vay tiền, thực là hạnh phúc rất lớn. Thưa ông, đây, xin rất vui lòng. Tôi xin tất tâm tận lực sẵn sàng hầu ông.
(N. Gô-gôn, Quan thanh tra)
Trả lời:
- Cách diễn đạt trái với thông thường: "Được ông vay tiền, thực là hạnh phúc rất lớn".
- Hiệu quả: Tạo sự bất ngờ, hài hước và nhấn mạnh sự "vui lòng" và "tận tâm tận lực" của nhân vật.
b. Chánh án - Ấy chết! Sao ông lại nghĩ thế! Được ông nhận tiền, thực vinh dự cho tôi quá rồi. Cố nhiên, tôi đem hết tài hèn sức mọn, lòng nhiệt thành, sốt sắng đối với quan trên... để cố gắng sao cho xứng đáng...
(N. Gô-gôn, Quan thanh tra)
Trả lời:
- Cách diễn đạt trái với thông thường: "Được ông nhận tiền, thực vinh dự cho tôi quá rồi".
- Hiệu quả: Tạo sự châm biếm, hài hước và thể hiện sự khiêm tốn, xu nịnh của nhân vật.
Câu 3. Viết một đoạn hội thoại (khoảng từ bảy đến tám lượt lời) về chủ đề Tiếng cười trên sân khấu và cuộc sống, trong đó có sử dụng biện pháp tu từ nghịch ngữ. Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp này.
Trả lời:
VD:
Anh: "Cuộc sống mà không có tiếng cười thì thật là một thảm họa!"
Bạn: "Đúng! Tiếng cười giúp chúng ta giảm stress và sống tích cực hơn."
Anh: "Tôi thấy các nghệ sĩ hài kịch họ làm cho người ta cười bằng những chuyện dở khóc dở cười."
Bạn: "Có điều họ mang lại cho chúng ta niềm vui, một niềm vui rất ngắn ngủi."
Anh: "Đúng, nhưng nó cần thiết cho cuộc sống con người."
Bạn: "Tôi đồng ý. Cười giúp con người thư giãn."
Anh: "Cười nhiều cũng tốt cho sức khỏe."
Bạn: "Thế nên tiếng cười rất quan trọng."
Biện pháp tu từ nghịch ngữ: "một niềm vui rất ngắn ngủi". Tác dụng: Nhấn mạnh ý nghĩa của tiếng cười trong cuộc sống.
Trang 149 —
Câu hỏi:
- Không có câu hỏi rõ ràng trong trang, nhưng có một đoạn trích và một số hướng dẫn/soạn bài tiềm năng.
Tuy nhiên, dựa trên nội dung trong trang, có thể có các câu hỏi tiềm năng như sau:
Câu 1. Người cung nữ già và tiểu thư đang làm gì?
Trả lời: Người cung nữ già và tiểu thư đang chuẩn bị vào gặp nhà vua. Người cung nữ già hướng dẫn tiểu thư về cách hành lễ và nói chuyện với nhà vua.
Câu 2. Tiểu thư đã nói gì với nhà vua?
Trả lời: Tiểu thư đã nói:
- "Dạ, thiếp quỳ xin Thánh thượng, nếu mắt trời nhìn xuống mà thương cho thiếp thì xin được vào cung trọn đời hầu hạ Người."
- "Dạ, em đã nói thật ạ."
Câu 3. Nhà vua đã nói gì với tiểu thư?
Trả lời: Nhà vua đã nói:
- "Ừ, cô cứ xung là em cũng được. Em có yêu ta không mà muốn trọn đời chịu sống cùng ta, ràng buộc cả đời em vào đời ta?"
- "Đây không phải là Nhà vua hỏi em đâu, đây là người có thể sẽ là chồng em hỏi thật em: Em có yêu ta thật không?"
Thông tin
- Trang này là một đoạn trích trong tác phẩm Nhà vua (có thể thuộc phần đọc hiểu).
- Nội dung xoay quanh cuộc đối thoại giữa nhà vua và tiểu thư, đề cập đến vấn đề tình yêu, sự ghen tuông, và quyết định của nhà vua.
Nếu bạn cung cấp câu hỏi cụ thể, tôi sẽ hỗ trợ trả lời dựa trên nội dung trong trang.