Trang 23 —

Câu hỏi trong trang không rõ, vì nội dung không có.

Trang 26 — Muối của rừng

Câu 1. Truyện Muối của rừng có thể chia làm mấy phần? Hãy mô hình hoá câu chuyện bằng một số sơ đồ thích hợp.

Trả lời: Truyện "Muối của rừng" có thể chia làm 2 phần chính:

  • Phần 1: Ông Diều đi săn và nhặt được viên muối của rừng.
  • Phần 2: Ông Diều thả con khỉ xuống và quyết định phóng sinh cho nó.

Mô hình hoá câu chuyện có thể sử dụng sơ đồ:

  • Bắt đầu: Ông Diều đi săn trong rừng.
  • Phát hiện: Nhặt được viên muối của rừng.
  • Xử lý: Cứu con khỉ và quyết định thả nó đi.
  • Kết thúc: Ông Diều cảm thấy nhẹ nhõm và vui vẻ.

Câu 2. Truyện được kể từ điểm nhìn nào? Mối quan hệ giữa điểm nhìn của người kể chuyện và điểm nhìn của nhân vật.

Trả lời:

  • Truyện được kể từ điểm nhìn của người kể chuyện ngoài truyện.
  • Mối quan hệ giữa điểm nhìn của người kể chuyện và điểm nhìn của nhân vật:
    • Người kể chuyện có thể thấy được suy nghĩ, cảm xúc và hành động của nhân vật ông Diều.
    • Điều này giúp người đọc hiểu rõ tâm lý và động cơ của nhân vật.

Câu 3. Nguyên nhân nào khiến ông Diều muốn đi săn? Hoạt động đi săn của ông Diều được miêu tả như thế nào trong truyện?

Trả lời:

  • Nguyên nhân ông Diều muốn đi săn:

    • Ông Diều muốn đi săn vì muốn tìm kiếm thức ăn và có thể là để giải trí.

  • Hoạt động đi săn của ông Diều:

    • Được miêu tả qua hành động cụ thể như: đi qua các lùm cây, nhặt viên muối của rừng, và tương tác với con khỉ.

Câu 4. Tìm và phân tích những nguyên nhân khiến ông Diều đi đến quyết định phóng sinh cho con khỉ được?

Trả lời:

  • Nguyên nhân:

    1. Lòng nhân ái: Ông Diều thấy con khỉ bị bắt và có ý định thả nó ra.
    2. Sự tương tác: Khi nhặt được viên muối của rừng, ông liên tưởng đến việc phóng sinh.

  • Phân tích:

    • Hành động này thể hiện sự nhân hậu và cảm xúc của ông Diều khi tiếp xúc với thiên nhiên.

Câu 5. Thống kê và phân tích ý nghĩa của những yếu tố kì ảo trong Muối của rừng. Những chi tiết này thể hiện chủ đề nào trong tác phẩm?

Trả lời:

  • Yếu tố kì ảo:

    • Viên muối của rừng.
    • Con khỉ bị bắt.

  • Ý nghĩa:

    • Tạo cảm giác huyền bí.
    • Tăng tính hấp dẫn cho câu chuyện.

  • Chủ đề:

    • Thể hiện lòng nhân ái và sự liên kết giữa con người với thiên nhiên.

Câu 6. Theo Ha-ra-ri (Harari), có một quan điểm cho rằng: "Các sinh vật không phải người không có giá trị tự thân nào cả, chúng chỉ tồn tại vì lợi ích của chúng ta mà thôi." Đọc truyện ngắn Muối của rừng, em có tán thành với quan điểm đó không? Vì sao?

Trả lời:

  • Không tán thành.
  • Lý do:
    • Trong truyện, ông Diều cứu con khỉ không vì lợi ích cá nhân mà vì lòng nhân ái.
    • Điều này cho thấy con vật có giá trị tự thân, không chỉ tồn tại vì con người.

Trang 27 — Chiếc thuyền ngoài xa

Câu 1. Chuẩn bị Đọc trước truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa, tìm hiểu thêm thông tin về tác giả Nguyễn Minh Châu.

Trả lời:

  • Đọc trước truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa: Truyện ngắn "Chiếc thuyền ngoài xa" của Nguyễn Minh Châu, được trích trong tập truyện cùng tên, xoay quanh cuộc gặp gỡ giữa nhân vật "tôi" và những con người trên chiếc thuyền đánh cá ngoài khơi, qua đó hé lộ những giá trị sâu sắc về cuộc sống con người.

  • Tìm hiểu thêm thông tin về tác giả Nguyễn Minh Châu:

    • Nguyễn Minh Châu (1930 - 1989), quê ở Nghệ An.
    • Ông là nhà văn có vị trí quan trọng trong lịch sử văn học Việt Nam, được biết đến với những tác phẩm phản ánh thực tế cuộc sống và chiến tranh, đồng thời khai thác sâu về phẩm chất con người.

Câu 2. Đọc hiểu (Lược một đoạn: Để có thể xuất bản một bộ lịch nghệ thuật về thuyền và biển thật ưng ý, trưởng phòng đề nghị Phùng - nhân vật xưng “tôi” - đã thực tế để chụp bộ ảnh với cảnh biển buổi sáng có sương mù. Dù có chút ngần ngại ban đầu nhưng rồi Phùng cũng đã nhận lời lên đường. Ngoài nhiệm vụ được giao, Phùng còn muốn ghé thăm Đẩu - người đồng đội cũ hiện là chánh án huyện. Không gian mà Phùng lựa chọn là một vùng phả(1) thơ mộng nhưng cũng là chiến trường cũ của anh thời chống Mỹ cứu nước. Sau một tuần suy nghĩ, tìm kiếm, Phùng quyết định sẽ chọn cảnh thuyền đánh cá thu lưới vào lúc bình minh.)

Trả lời:

  • Tóm tắt nội dung đoạn văn:

    • Nhân vật "tôi" (Phùng) được đề nghị thực tế để chụp bộ ảnh nghệ thuật về thuyền và biển.
    • Phùng chấp nhận và lên đường với hai mục đích:
      1. Chụp ảnh nghệ thuật về thuyền đánh cá trong sương mù buổi sáng.
      2. Ghé thăm Đẩu, người đồng đội cũ đang công tác ở huyện.

  • Phân tích bối cảnh:

    • Không gian: Vùng biển buổi sáng với sương mù, tạo cảm giác mờ ảo, lãng mạn nhưng cũng gợi sự cô đơn.
    • Thời gian: Bình minh, thời khắc mang đến vẻ đẹp tái sinh, biểu tượng cho sự khởi đầu và hòa hợp giữa con người với thiên nhiên.

  • Ý nghĩa của việc lựa chọn địa điểm:

    • "một vùng phả(1) thơ mộng nhưng cũng là chiến trường cũ của anh thời chống Mỹ cứu nước" →
      • Đây là không gian vừa có vẻ đẹp tự nhiên, vừa gợi ký ức đau thương và hào hùng của thời kỳ chiến tranh.
      • Việc Phùng chọn nơi đây để thực hiện nhiệm vụ và gặp gỡ đồng đội cũ làm nổi bật chủ đề: hòa quyện giữa cái đẹp và ký ức lịch sử.

Câu hỏi tiếp theo:

  1. Lúc bấy giờ trời đầy mủ(2) ngoài biển bay vào. Lại lác đác mấy hạt mưa. Tôi rúc vào bên bánh xích của một chiếc xe tăng để tránh mưa, đang lúc hui hụi thay phim, lúc ngẩng lên thấy một chiếc thuyền hơi lạ: một chiếc thuyền lưới vó(3) mà tôi đoán là trong nhóm đánh cá ban nãy đang chèo thẳng vào trước mặt tôi.

Trả lời:

  • Tóm tắt nội dung:

    • Cảnh mưa nhỏ, nhân vật "tôi" nấp sau xe tăng để thay phim thì bất ngờ thấy một chiếc thuyền lưới vó đang chèo vào.

  • Phân tích hình ảnh:

    • "Trời đầy mủ(2) ngoài biển bay vào" →
      • Dùng từ "mủ" để miêu tả sương mù dày đặc, tạo cảm giác không gian mờ ảo, khó phân định giữa biển và trời.
    • "một chiếc thuyền lưới vó(3)"
      • Hình ảnh chiếc thuyền độc đáo, lạ lẫm giữa khung cảnh mờ sương, gợi sự chú ý của nhân vật và người đọc.
    • "đang chèo thẳng vào trước mặt tôi"
      • Cách di chuyển thẳng tắp của chiếc thuyền tạo cảm giác gần gũi, như một cuộc gặp gỡ tình cờ.

Câu tiếp theo: Cỏ lẽ suốt một đời cầm máy ảnh chưa bao giờ tôi được thấy một cảnh "đất" trời cho như vậy: trước mặt tôi là một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ. Mũi thuyền in một nét mờ hoẹ(4) vào bầu sương mù trắng như sữa có pha đời chút màu hồng hồng do ánh Mặt Trời chiếu vào. Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc(5) như tượng trên chiếc mũi khum khum, đang hướng mặt vào bờ. Tất cả khung cảnh ấy nhìn qua những cái mắt lưới và tấm lưới nằm giữa hai chiếc gọng vó hiện ra dưới một hình thù y hệt cảnh một con dơi, toàn bộ khung cảnh từ đường nét Trả lời:

  • Phân tích hình ảnh:
    • "Cảnh 'đất' trời cho như vậy" → Cảnh đẹp hiếm hoi, như một tác phẩm nghệ thuật được tạo ra không phải do con người mà bởi thiên nhiên.
    • "một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ"
      • So sánh với tranh cổ, nhấn mạnh vẻ đẹp cổ kính, trang nhã, mang giá trị thẩm mỹ cao.
    • "Mũi thuyền in một nét mờ hoẹ(4) vào bầu sương mù trắng như sữa có pha đời chút màu hồng hồng do ánh Mặt Trời chiếu vào"
      • Hình ảnh mũi thuyền là nét vẽ tinh tế, khiến cảnh vật như bước ra từ tranh.
    • "Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc(5) như tượng trên chiếc mũi khum khum"
      • Hình ảnh con người hòa mình vào thiên nhiên, tạo nên sự tĩnh lặng, trang nghiêm.
    • "toàn bộ khung cảnh từ đường nét hiện ra dưới một hình thù y hệt cảnh một con dơi"
      • Liên tưởng độc đáo, nhấn mạnh sự hòa quyện giữa thiên nhiên và con người trong khung cảnh.

Trang 27 — Chiếc thuyền ngoài xa

Câu 1. Chuẩn bị Đọc trước truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa, tìm hiểu thêm thông tin về tác giả Nguyễn Minh Châu.

Trả lời:

  • Đọc trước truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa:

    • Truyện ngắn "Chiếc thuyền ngoài xa" của Nguyễn Minh Châu, được trích trong tập truyện cùng tên, xoay quanh cuộc gặp gỡ giữa nhân vật "tôi" và những con người trên chiếc thuyền đánh cá ngoài khơi, qua đó hé lộ những giá trị sâu sắc về cuộc sống con người.

  • Tìm hiểu thêm thông tin về tác giả Nguyễn Minh Châu:

    • Nguyễn Minh Châu (1930 - 1989), quê ở Nghệ An.
    • Ông là nhà văn có vị trí quan trọng trong lịch sử văn học Việt Nam, được biết đến với những tác phẩm phản ánh thực tế cuộc sống và chiến tranh, đồng thời khai thác sâu về phẩm chất con người.

Câu 2. Đọc hiểu (Lược một đoạn: Để có thể xuất bản một bộ lịch nghệ thuật về thuyền và biển thật ưng ý, trưởng phòng đề nghị Phùng - nhân vật xưng “tôi” - đã thực tế để chụp bộ ảnh với cảnh biển buổi sáng có sương mù. Dù có chút ngần ngại ban đầu nhưng rồi Phùng cũng đã nhận lời lên đường. Ngoài nhiệm vụ được giao, Phùng còn muốn ghé thăm Đẩu - người đồng đội cũ hiện là chánh án huyện. Không gian mà Phùng lựa chọn là một vùng phả(1) thơ mộng nhưng cũng là chiến trường cũ của anh thời chống Mỹ cứu nước. Sau một tuần suy nghĩ, tìm kiếm, Phùng quyết định sẽ chọn cảnh thuyền đánh cá thu lưới vào lúc bình minh.)

Trả lời:

  • Tóm tắt nội dung đoạn văn:

    • Nhân vật "tôi" (Phùng) được đề nghị thực tế để chụp bộ ảnh nghệ thuật về thuyền và biển.
    • Phùng chấp nhận và lên đường với hai mục đích:
      1. Chụp ảnh nghệ thuật về thuyền đánh cá trong sương mù buổi sáng.
      2. Ghé thăm Đẩu, người đồng đội cũ đang công tác ở huyện.

  • Phân tích bối cảnh:

    • Không gian: Vùng biển buổi sáng với sương mù, tạo cảm giác mờ ảo, lãng mạn nhưng cũng gợi sự cô đơn.
    • Thời gian: Bình minh, thời khắc mang đến vẻ đẹp tái sinh, biểu tượng cho sự khởi đầu và hòa hợp giữa con người với thiên nhiên.

  • Ý nghĩa của việc lựa chọn địa điểm:

    • "một vùng phả(1) thơ mộng nhưng cũng là chiến trường cũ của anh thời chống Mỹ cứu nước" →
      • Đây là không gian vừa có vẻ đẹp tự nhiên, vừa gợi ký ức đau thương và hào hùng của thời kỳ chiến tranh.
      • Việc Phùng chọn nơi đây để thực hiện nhiệm vụ và gặp gỡ đồng đội cũ làm nổi bật chủ đề: hòa quyện giữa cái đẹp và ký ức lịch sử.

Câu hỏi tiếp theo:

  1. Lúc bấy giờ trời đầy mủ(2) ngoài biển bay vào. Lại lác đác mấy hạt mưa. Tôi rúc vào bên bánh xích của một chiếc xe tăng để tránh mưa, đang lúc hui hụi thay phim, lúc ngẩng lên thấy một chiếc thuyền hơi lạ: một chiếc thuyền lưới vó(3) mà tôi đoán là trong nhóm đánh cá ban nãy đang chèo thẳng vào trước mặt tôi.

Trả lời:

  • Tóm tắt nội dung:

    • Cảnh mưa nhỏ, nhân vật "tôi" nấp sau xe tăng để thay phim thì bất ngờ thấy một chiếc thuyền lưới vó đang chèo vào.

  • Phân tích hình ảnh:

    • "Trời đầy mủ(2) ngoài biển bay vào" →
      • Dùng từ "mủ" để miêu tả sương mù dày đặc, tạo cảm giác không gian mờ ảo, khó phân định giữa biển và trời.
    • "một chiếc thuyền lưới vó(3)"
      • Hình ảnh chiếc thuyền độc đáo, lạ lẫm giữa khung cảnh mờ sương, gợi sự chú ý của nhân vật và người đọc.
    • "đang chèo thẳng vào trước mặt tôi"
      • Cách di chuyển thẳng tắp của chiếc thuyền tạo cảm giác gần gũi, như một cuộc gặp gỡ tình cờ.

Câu tiếp theo: Cỏ lẽ suốt một đời cầm máy ảnh chưa bao giờ tôi được thấy một cảnh "đất" trời cho như vậy: trước mặt tôi là một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ. Mũi thuyền in một nét mờ hoẹ(4) vào bầu sương mù trắng như sữa có pha đời chút màu hồng hồng do ánh Mặt Trời chiếu vào. Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc(5) như tượng trên chiếc mũi khum khum, đang hướng mặt vào bờ. Tất cả khung cảnh ấy nhìn qua những cái mắt lưới và tấm lưới nằm giữa hai chiếc gọng vó hiện ra dưới một hình thù y hệt cảnh một con dơi, toàn bộ khung cảnh từ đường nét

Trả lời:

  • Phân tích hình ảnh:
    • "Cảnh 'đất' trời cho như vậy" → Cảnh đẹp hiếm hoi, như một tác phẩm nghệ thuật được tạo ra không phải do con người mà bởi thiên nhiên.
    • "một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ"
      • So sánh với tranh cổ, nhấn mạnh vẻ đẹp cổ kính, trang nhã, mang giá trị thẩm mỹ cao.
    • "Mũi thuyền in một nét mờ hoẹ(4) vào bầu sương mù trắng như sữa có pha đời chút màu hồng hồng do ánh Mặt Trời chiếu vào"
      • Hình ảnh mũi thuyền là nét vẽ tinh tế, khiến cảnh vật như bước ra từ tranh.
    • "Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc(5) như tượng trên chiếc mũi khum khum"
      • Hình ảnh con người hòa mình vào thiên nhiên, tạo nên sự tĩnh lặng, trang nghiêm.
    • "toàn bộ khung cảnh từ đường nét hiện ra dưới một hình thù y hệt cảnh một con dơi"
      • Liên tưởng độc đáo, nhấn mạnh sự hòa quyện giữa thiên nhiên và con người trong khung cảnh.

Trang 28 —

Câu hỏi:

  1. Su xuất hiện của hai nhân vật có bất ngờ không? Dự đoán về hành động của họ.

  2. Cảnh tượng này đem lại cho em suy nghĩ gì?

Câu 1. Su xuất hiện của hai nhân vật có bất ngờ không? Dự đoán về hành động của họ.

Trả lời:

Sự xuất hiện của hai nhân vật trong đoạn văn có thể được coi là bất ngờ vì diễn biến của câu chuyện trước đó đang tập trung vào cảm xúc, suy nghĩ của nhân vật chính khi đứng trước khung cảnh biển và chiếc xe tăng. Sự xuất hiện của một chiếc thuyền và hai nhân vật trong tình huống này tạo nên một sự chuyển hướng bất ngờ.

  • Dẫn chứng:

    • "Ngay lúc ấy, một chiếc thuyền đánh thẳng vào trước chỗ tôi đứng. Một người đàn ông và một người đàn bà rời chiếc thuyền. Họ phải lội qua một quãng bờ phá nước ngập đến quá đầu gối."

    • Hành động của hai nhân vật có thể dự đoán là họ đang gặp một vấn đề cấp bách, có thể liên quan đến việc chiếc thuyền bị hỏng hoặc gặp sự cố, buộc họ phải lên bờ tìm kiếm sự giúp đỡ.

Câu 2. Cảnh tượng này đem lại cho em suy nghĩ gì?

Trả lời:

Cảnh tượng này đem lại nhiều suy nghĩ về sự khó khăn, thử thách mà con người phải đối mặt trong cuộc sống. Hình ảnh người đàn ông và người đàn bà trong tình huống khó khăn, phải lội nước đến bờ, gợi lên sự vất vả và sức chịu đựng.

  • Dẫn chứng:
    • "Người đàn bà đứng lại, người mắt nhìn ra ngoài mặt phá nước chỗ chiếc thuyền đậu đầu một thoáng, rồi đưa một cánh tay lên có lẽ định gỡ hay sửa lại mái tóc nhưng rồi lại buông thõng xuống, đưa cặp mắt nhìn xuống chân."

Cảnh tượng này khiến người đọc suy ngẫm về sự kiên cường và sức sống mãnh liệt của con người khi đối diện với thử thách.