Trang 61 — Khúc tráng ca nhà giàn

Câu 1. Phóng sự Khúc tráng ca nhà giàn viết về vấn đề gì? Tóm tắt nội dung chính của mỗi phần được đánh số trong văn bản.

Trả lời:

  • Vấn đề: Phóng sự Khúc tráng ca nhà giàn viết về sự đóng góp của quân đội trong việc xây dựng và bảo vệ nhà giàn ở vùng biển mũi Cà Mau, đồng thời bày tỏ niềm tự hào và biết ơn đối với những người đã góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo.

  • Tóm tắt nội dung chính:

    • Phần 1: Ngạc nhiên khi biết được, cái nhà giàn chót vùng biển đất Mũi Cà Mau cũng do quân của tướng Nam chỉ huy thi công.
    • Phần 2: Sự độc đáo của hệ thống nhà giàn được mộc lên, được trụ vững trên nền đất yếu mà trong nghề xây cất, quân xây dựng đã phải xử lí nền móng, rất nhiều khế!
    • Phần 3: Từ “Lều bạt chung chiêng giữa nước, giữa trời” đến nhà ba tầng (xin nói lại là một tổ hợp kiến trúc giữa dân sinh và phòng thủ). Từ cái chòi canh biên chênh vênh từng gây tốn thất cho người lính canh đảo đến nhà giàn vững chãi kiên cố hiện nay, quân của tướng Nam đã góp phần làm nên cái neo vững chắc của chủ quyền biển đảo ở Trường Sa.
    • Phần 4: Mà nếu tôi không làm, có lẽ họ sẽ là ông tổ của những hậu duệ mai kia sẽ cầm hệ thống đài cọc hiện đại – bà đỡ cho nền móng những thành phố, sân bay trên biển của nước Việt Nam mới.

Câu 2. Tính phi hư cấu của bài phóng sự trên được thể hiện ở những yếu tố nào? Điều đó có tác dụng gì đối với việc thể hiện nội dung, ý nghĩa của tác phẩm?

Trả lời:

  • Tính phi hư cấu của bài phóng sự Khúc tráng ca nhà giàn được thể hiện ở:

    • Yếu tố sự kiện:
      • Cái nhà giàn chót vùng biển đất Mũi Cà Mau do quân của tướng Nam chỉ huy thi công.
      • Hệ thống nhà giàn được xây dựng trên nền đất yếu, yêu cầu xử lý nền móng phức tạp.
      • Sự tiến hóa từ các công trình nhà chòi, lều bạt đến nhà ba tầng kiên cố.
    • Yếu tố con người:
      • Vai trò của quân đội trong việc xây dựng và bảo vệ nhà giàn.

  • Tác dụng: Tính phi hư cấu giúp người đọc thấy rõ sự thật, cụ thể và chân thực về công trình nhà giàn, cũng như vai trò của quân đội trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo. Điều này tăng tính thuyết phục và cảm xúc, nhấn mạnh ý nghĩa của những công trình này.

Câu 3. Khúc tráng ca nhà giàn đã sử dụng những biện pháp đặc trưng gì của thể loại phóng sự? Hãy chỉ ra một số dẫn chứng cụ thể.

Trả lời:

  • Biện pháp đặc trưng của thể loại phóng sự:

    • Tái hiện sự việc, sự kiện:
      • “Ngạc nhiên khi được biết, cái nhà giàn chót vùng biển đất Mũi Cà Mau cũng do quân của tướng Nam chỉ huy thi công.”
    • Sử dụng ngôn ngữ sinh động, giàu hình ảnh:
      • “Lều bạt chung chiêng giữa nước, giữa trời” để miêu tả những công trình đầu tiên.
    • Thể hiện thái độ, quan điểm của người viết:
      • “Mà nếu tôi không làm, có lẽ họ sẽ là ông tổ của những hậu duệ mai kia sẽ cầm hệ thống đài cọc hiện đại – bà đỡ cho nền móng những thành phố, sân bay trên biển của nước Việt Nam mới.”

  • Dẫn chứng cụ thể:

    • Việc sử dụng các từ ngữ, hình ảnh đối lập (“giữa nước, giữa trời”) tạo nên sự nhấn mạnh về sự khó khăn và đặc biệt của công trình nhà giàn.

Câu 4. Chi tiết nào của văn bản để lại ấn tượng đặc biệt đối với em? Vì sao?

Trả lời:

  • Chi tiết ấn tượng:
    • “Tôi ngó xuống làn nước thăm thẳm kia để rùng mình, không biết anh em công binh làm cách nào mà thông lượng được với Hà Bá hay vua Thủy Tề để cắm được hệ thống đài cọc vững vàng kiên cố như thế?”
  • Lý do:
    • Chi tiết này để lại ấn tượng vì nó không chỉ miêu tả sự nguy hiểm và khó khăn của việc xây dựng nhà giàn mà còn gợi lên sự kính trọng và thán phục đối với những người đã thực hiện công việc này.

Câu 5. Việc kết hợp thủ pháp trần thuật với miêu tả và yếu tố lịch sử ba thế hệ nhà giàn của văn bản nhằm mục đích gì? Người viết thể hiện thái độ và sự đánh giá như thế nào về vấn đề đó?

Trả lời:

  • Mục đích:

    • Kết hợp thủ pháp trần thuật với miêu tả và yếu tố lịch sử nhằm giúp người đọc hiểu rõ quá trình phát triển của nhà giàn, từ đó thấy được sự hy sinh và đóng góp của các thế hệ.

  • Thái độ và sự đánh giá của người viết:

    • Người viết thể hiện sự tự hào về những đóng góp của quân đội trong việc bảo vệ biển đảo và sự tôn vinh những người đã góp phần xây dựng nền móng vững chắc cho chủ quyền biển đảo.

Câu 6. Theo em, vấn đề nêu lên trong bài phóng sự có ý nghĩa như thế nào đối với xã hội hiện nay?

Trả lời:

  • Ý nghĩa:
    • Vấn đề nêu lên trong bài phóng sự nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ chủ quyền biển đảo và vai trò của quân đội trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.
    • Gợi mở sự trân trọng và biết ơn đối với những người đã hy sinh và đóng góp cho công cuộc bảo vệ biển đảo.

Trang 62 — Quyết định khó khăn nhất

Câu 1. Vì sao Đại tướng quyết định triệu tập Đảng ủy Mặt trận họp gấp?

Trả lời: Đại tướng quyết định triệu tập Đảng ủy Mặt trận họp gấp vì nhận thấy phải cho các đơn vị rút khỏi trận địa để nghiên cứu một cách đánh khác dù bộ đội có thắc mắc. Phải chuyển từ phương án "đánh nhanh thắng nhanh" sang "đánh chắc tiến chắc". Thời gian chuẩn bị sẽ kéo dài. Ngoại công tác chuẩn bị đánh địch ở Điện Biên Phủ, bộ đội ta cần có những hoạt động tạo nên bất ngờ mới cho địch.

Câu 2.

Trang 63 —

Câu hỏi:

  • Vì sao Đại tướng quyết định thay đổi phương châm tác chiến?

Trả lời: Đại tướng quyết định thay đổi phương châm tác chiến từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc" vì tình hình thực tế đã thay đổi. Cụ thể, qua theo dõi tình hình, Đại tướng nhận thấy "dịch không còn trong trạng thái lâm thời phòng ngự, mà đã trở thành một tập đoàn cự điểm phòng ngự kiên cố". Vì vậy, nếu đánh theo kế hoạch đã định, khả năng thành công là thấp, "nếu đánh là thất bại". Do đó, Đại tướng quyết định "hoàn cuộc tiến công ngay chiều hôm nay, thu quân về vị trí tập kết, chuẩn bị lại theo phương châm "đánh chắc, tiến chắc"".

Câu hỏi:

Tuy nhiên, nội dung văn bản cho thấy đây là một phần của bài học về tác phẩm liên quan đến chiến dịch Điện Biên Phủ, có thể liên quan đến câu hỏi phân tích tác phẩm.

Trả lời: Nội dung văn bản trên là đoạn trích từ tác phẩm, nói về quyết định quan trọng của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Đoạn văn cho thấy sự thay đổi phương châm tác chiến từ "đánh nhanh, thắng nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc" là một quyết định sáng suốt, dựa trên đánh giá tình hình thực tế và khả năng của quân đội ta.

Đại tướng đã nhấn mạnh:

  • "Đó cũng là vấn đề tôi muốn trao đổi với đồng chí Trưởng đoàn. Qua theo dõi tình hình, tôi cho rằng dịch không còn trong trạng thái lâm thời phòng ngự, mà đã trở thành một tập đoàn cự điểm phòng ngự kiên cố. Vì vậy, không thể đánh theo kế hoạch đã định..."

Việc thay đổi phương châm này thể hiện sự linh hoạt, sáng tạo trong chiến lược quân sự của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, góp phần quan trọng vào chiến thắng của chiến dịch Điện Biên Phủ.

Trang 64 —

Câu hỏi:

Tuy nhiên, nội dung chính của trang này có thể liên quan đến việc thảo luận và phân tích một đoạn văn trong SGK Ngữ Văn lớp 12. Dưới đây là một số câu hỏi có thể được đặt ra dựa trên nội dung trong trang và trả lời chi tiết:

Câu 1. Tóm tắt nội dung chính của đoạn văn.

Trả lời: Đoạn văn mô tả cuộc trao đổi giữa nhân vật tôi với đồng chí Vi và các đồng chí trong Đảng ủy về cách đánh tập đoàn cứ điểm, đặc biệt là thay đổi quan trọng về phía địch sau hội nghị Thắm Pù. Mọi người thảo luận về kế hoạch tác chiến và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quyết định đúng đắn trong bối cảnh tình hình khẩn trương.

Câu 2. Phân tích ý kiến của các nhân vật trong đoạn văn.

Trả lời:

  • Đồng chí Lê Liêm: "Đã động viên sâu rộng bộ đội về nhiệm vụ rồi, anh em đều rất tin tưởng, quyết tâm chiến đấu rất cao. Giờ nếu thay đổi thì giải thích cho bộ đội làm sao?" → Ý kiến này thể hiện sự lo ngại về việc thay đổi kế hoạch có thể ảnh hưởng đến tinh thần chiến đấu của bộ đội.

  • Đồng chí Đặng Kim Giang: "Tôi thấy cứ giữ vững quyết tâm. Hậu cần chuẩn bị tới bây giờ đã khó khăn. Nếu không đánh ngay, sau này lại càng không đánh được!" → Đồng chí Đặng Kim Giang nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ vững quyết tâm và tận dụng thời cơ hiện tại để tránh kéo dài thời gian dẫn đến khó khăn hơn.

  • Đồng chí Hoàng Văn Thái: "Anh Văn(3) nhắc cũng phải... Nhưng lần này ta tổ chức về binh lực, pháo 105 và pháo cao xạ xuất hiện lần đầu sẽ tạo bất ngờ lớn, lại có kinh nghiệm của bạn, tôi thấy nếu đánh vẫn có khả năng giành thắng lợi." → Ý kiến này đề cập đến yếu tố bất ngờ trong chiến thuật và kinh nghiệm thực tế có thể mang lại lợi thế.

Câu 3. Ý nghĩa của quyết định cuối cùng trong đoạn văn.

Trả lời: "Vô luận tình hình nào, chúng ta vẫn phải nắm nguyên tắc cao nhất là: Đánh chắc thắng. Trước khi tôi ra đi, Bác(4) trao nhiệm vụ: 'Trận này rất quan trọng, phải đánh cho thắng. Chắc thắng mới đánh, không chắc thắng không đánh.'"
→ Quyết định cuối cùng thể hiện sự khẳng định nguyên tắc "đánh chắc thắng" và nhấn mạnh trách nhiệm lớn lao trước Bác và Bộ, cho thấy tầm quan trọng của trận chiến này.

Câu 4. Nhận xét về tinh thần trách nhiệm trong đoạn văn.

Trả lời: "Với tinh thần trách nhiệm trước Bác và Bộ"
→ Tinh thần trách nhiệm được thể hiện rõ qua các ý kiến thảo luận, trong đó các nhân vật đều bày tỏ quan điểm một cách chân thành và nghiêm túc, nhằm đảm bảo sự thành công của nhiệm vụ.