Trang 71 — Lỗi câu sai logic và cách sửa
Câu 1. Câu sai logic là gì?
Trả lời: Câu sai logic là câu có ngữ nghĩa không phù hợp với logic thông thường.
Câu 2. Nêu một số loại câu sai logic thường gặp.
Trả lời: Một số loại câu sai logic thường gặp:
- Câu có quan hệ ngữ nghĩa giữa các thành phần, các vế không logic do dùng sai từ ngữ liên kết.
- Câu chứa các thành phần đẳng lập không cùng phạm trù ngữ nghĩa.
- Câu có các hành động được sắp xếp không đúng thứ tự so với thực tế.
Câu 3. Phân tích và sửa lỗi sai trong các câu sau:
- Hoàng là người hiền lành, chăm chỉ nên rất yêu thương vợ con.
Trả lời: Câu sai logic do dùng sai từ ngữ liên kết "nên" (hiền lành, chăm chỉ không phải là nguyên nhân của "rất yêu thương vợ con").
Cách sửa: Hoàng là người hiền lành, chăm chỉ và rất yêu thương vợ con.
Câu 4. Phân tích và sửa lỗi sai trong các câu sau:
- Tôi đã gặp anh ấy hai lần: một lần vào năm ngoái, một lần ở Hà Nội.
Trả lời: Câu sai logic do các thành phần đẳng lập (một lần vào năm ngoái, một lần ở Hà Nội) không cùng phạm trù ngữ nghĩa.
Cách sửa:
- Tôi đã gặp anh ấy hai lần: một lần vào năm ngoái, một lần vào tháng Ba năm nay.
- Tôi đã gặp anh ấy hai lần: một lần ở Huế, một lần ở Hà Nội.
Câu 5. Phân tích và sửa lỗi sai trong các câu sau:
- Nó nhắm mắt lại, cố gắng ngủ và nằm xuống giường.
Trả lời: Câu sai logic do các hành động được sắp xếp không đúng thứ tự so với thực tế (thường "nằm xuống giường" trước rồi "nhắm mắt lại" và "cố gắng ngủ").
Cách sửa: Nó nằm xuống giường, nhắm mắt lại và cố gắng ngủ.
Trang 72 — Chuyện chức phán sự đền Tản Viên
Câu hỏi trước khi đọc:
Tóm tắt một truyện kể dân gian có sử dụng yếu tố kì ảo và cho biết tác dụng của yếu tố kì ảo trong tác phẩm.
Trả lời:
Một truyện kể dân gian có sử dụng yếu tố kì ảo là "Thánh Gióng".
- Tóm tắt: Câu chuyện kể về cậu bé Gióng không nói được, không cười được nhưng khi nghe tiếng trống đánh, cậu bé bỗng cất tiếng gọi mẹ: "Mẹ ơi, mẹ hãy đi gọi người đến cứu con!" Sau đó, Thánh Gióng lớn nhanh như thổi, mặc áo giáo sắt, cưỡi ngựa sắt và bay đến đâu đánh tan quân giặc đến đấy.
- Tác dụng của yếu tố kì ảo:
- Giúp câu chuyện thêm hấp dẫn, li kì, thu hút người đọc.
- Biểu dương tinh thần chiến thắng chống giặc ngoại xâm của nhân dân.
- Thể hiện ước mơ, mong muốn về một người anh hùng có sức mạnh phi thường, bảo vệ cộng đồng.
Câu hỏi dự đoán:
- Chuyện gì sẽ xảy ra với Từ Văn sau khi đốt đền?
Trả lời:
Sau khi đốt đền, Từ Văn có những biểu hiện rất lạ:
- "Thấy trong mình khó chịu, đầu lảo đảo và bụng run run, rồi nổi lên một cơn sốt nóng sốt rét."
- "Thấy một người khôi ngô, cao lớn, đầu đội mũ trụ đi đến."
Điều này gợi ý rằng Từ Văn có thể gặp một sự trừng phạt hoặc thử thách từ thần linh vì hành động đốt đền. Có thể hắn ta sẽ phải đối mặt với các hình phạt từ Ngọc Hoàng hoặc Quan Thánh Đế quân.
Trang 73 — Nguyễn Du: Truyện Kiều
Câu hỏi:
- Vì sao Từ Hải tự xưng là “Thổ Công” và phong độ nhàn nhã, thung dung mà nói chuyện với Tử Văn?
- Từ Hải có phẩm chất gì? Điều đó được thể hiện cụ thể như thế nào trong đoạn trích?
Trả lời:
- Vì sao Từ Hải tự xưng là “Thổ Công” và phong độ nhàn nhã, thung dung mà nói chuyện với Tử Văn?
Từ Hải tự xưng là “Thổ Công” và thể hiện phong độ nhàn nhã, thung dung khi nói chuyện với Tử Văn vì y muốn thể hiện sự tự tại, ung dung và bản lĩnh của mình. Cụ thể, khi Tử Văn hỏi:
“Thế người đội mũ trụ đến đây bàn nãy, chẳng phải là Thổ Công đấy ư? Sao mà nhiều thần quá vậy?”
Từ Hải đáp:
“Ồ, đấy là viên tướng bại trận của Bắc triều, cái hồn bò vo ở Nam quốc, tranh chiếm miếu đền của tôi, giả mạo họ tên của tôi, quen dùng chú ước dối lừa, thích làm trò thâm ngược, Thường Đế bị nó bưng bit, hạ dân bị nó quấy rầy, phàm những việc hung yêu tác quái đều tự nó cả, chớ có phải tôi đâu.”
Thái độ nhàn nhã và tự tin của Từ Hải thể hiện bản lĩnh của một kẻ mạnh, không chút nào e ngại trước sự nghi ngờ của Tử Văn.
- Từ Hải có phẩm chất gì? Điều đó được thể hiện cụ thể như thế nào trong đoạn trích?
Từ Hải có phẩm chất của một người anh hùng, ngạo mạn và tự tin. Điều này thể hiện qua lời nói của y:
“Tôi làm chức Ngự sử đài phu từ đời vua Lý Nam Đế, vì chết về việc cần vương mà được phong ở đây, giúp dân độ vật đã hơn một nghìn năm nay, khi nào lại làm việc gieo tai tác vạ để kiếm miếng ăn như tên giặc giã hoạt kia đã làm.”
Ở đây, Từ Hải tự xưng là Thổ Công, vốn là một chức quan có trách nhiệm bảo vệ đất đai và thần dân, thể hiện sự kiêu hãnh và lòng trung thành với chính nghĩa. Tuy nhiên, trong sự đối lập với hành động của những kẻ xấu, Từ Hải lại ngầm chỉ trích những kẻ làm điều ác, đồng thời khẳng định sự cao thượng của mình.
Sự tự tin và ngạo mạn của Từ Hải cũng thể hiện qua cách y trò chuyện với Tử Văn, không chút nào lúng túng hay e ngại trước sự nghi ngờ của đối phương.
Kết luận: Từ Hải là một nhân vật có phẩm chất cao cả, thể hiện bản lĩnh và lòng trung thành với chính nghĩa. Qua lời nói và hành động, Từ Hải khẳng định vị thế của mình và lên án những kẻ làm điều ác.
Trang 74 — Truyện Kiều
Câu hỏi liên hệ: Cách đối xử của Tử Văn với "người đội mũ trụ" và "ông già áo vải, mũ đen" có gì khác biệt?
Trả lời: Trong đoạn trích, cách đối xử của Tử Văn với hai nhân vật "người đội mũ trụ" và "ông già áo vải, mũ đen" thể hiện sự khác biệt rõ rệt, phản ánh tính cách và nguyên tắc của nhân vật.
Người đội mũ trụ: Tử Văn không do dự khi thẳng tay kêu lên rằng: "Hẳn có thực là tay hung hãn, có thể gieo vạ cho tôi không?" và khi bị bắt, Tử Văn cũng nhanh chóng nhận lỗi, điều này cho thấy Tử Văn thẳng thắn và cứng rắn khi đối mặt với kẻ mạnh.
Ông già áo vải, mũ đen: Tử Văn lại thể hiện sự tôn trọng và khiêm nhường. Ông già áo vải đã giúp Tử Văn hiểu rõ hơn về tình hình, Tử Văn khiêm nhường và cảm kích trước sự giúp đỡ của ông già.
Sự khác biệt này cho thấy Tử Văn biết cách ứng xử linh hoạt, cứng rắn khi cần bảo vệ mình trước kẻ mạnh (người đội mũ trụ) và mềm mỏng, tôn trọng khi tiếp xúc với người hiền lành, có tâm lý tốt (ông già áo vải).
Câu hỏi tự phát:
- Vì sao Tử Văn không kiện ở Diêm Vương mà lại đi khinh bỏ chức vị, làm một người áo vải nhà quê?
Trả lời: Ông già chau mặt đáp:
- "Rễ ác mọc lan, khó lòng lay động. Tôi đã định thua kiện, nhưng mà có nhiều nổi ngăn trở: Những đền miếu gần quanh, vì tham của đút, đều bưng vực cho nó cả. Tôi chỉ giữ được một chút lòng thành, nhưng không làm thế nào để thông đạt được lên, cho nên đành tạm ẩn nhẫn mà ngồi xó một nơi."
Tử Văn không kiện ở Diêm Vương mà trở về làm người áo vải nhà quê vì ông cảm thấy:
- Việc làm của mình không được sự ủng hộ của các đền miếu xung quanh.
- Ông giữ được một chút lòng thành nhưng không thể làm gì để thay đổi tình thế.
Từ đó, Tử Văn quyết định khinh bỏ chức vị, làm một người áo vải nhà quê.