Soạn Ngữ Văn 12 Tập 1 trang 73-76 - Chân trời sáng tạo

Trang 73 —

Câu hỏi:

1. "Nhà ngươi đã theo nghiệp nho, đọc sách vở của thánh hiền, há không biết cái đức của quỷ thần sao, có gì lại dám khinh nhơn hủy tượng, đốt đền, khiến cho hương lửa không có chỗ tựa nương, oai linh không có nơi hiển hiện, vậy bảo làm sao bây giờ? Biết điều thì dung tha ngôi đền như cũ. Nếu không thì, vô cớ hủy đền Lư Sơn, Cố Thiệu sẽ khó lòng tránh khỏi tai vạ."

2. "Phong Đô không xa xôi gì, ta tuy hèn, há lại không đem nổi nhà ngươi đến đấy. Không nghe lời ta thì rồi sẽ biết."

3. "Tôi là Thổ Công ở đây, nghe thấy việc làm rất thuở của nhà thầy, vậy xin đến để tỏ lời mừng."

4. "Thế người đội mũ trụ đến đây ban nãy, chẳng phải là Thổ Công đấy ư? Sao mà nhiều thần quá vậy?"

5. "Ồ, đấy là viên tướng bại trận của Bắc triều, cái hồn bỏ vợ ở Nam quốc, tranh chiếm miếu đền của tôi, giả mạo họ tên của tôi, quen dùng chú đối lừa, thích làm trò thâm ngược, Thượng Đế bị nó bưng bít, hạ dân bị nó quấy rầy, phàm những việc hung yêu tác quái đều tự nó cả, chớ có phải tôi đâu. Xin kể đầu đuôi để nhà thầy nghe: “Tôi làm chức Ngự sử đại phu từ đời vua Lý Nam Đế, vì chết về việc cằn vưng mà được phong ở đây, giúp dân độ vật đã hơn một nghìn năm nay, khi nào lại làm việc gieo tai tác vạ để kiếm miếng ăn như tên giặc giã, hoạt kia đã làm. Gần đây vì tôi thiếu sự để phòng, bị nó đánh đuổi, nên phải đến nương tựa ở đền Tân Viên đã vài năm nay.”

Trả lời:

1. "Nhà ngươi đã theo nghiệp nho, đọc sách vở của thánh hiền, há không biết cái đức của quỷ thần sao, có gì lại dám khinh nhơn hủy tượng, đốt đền, khiến cho hương lửa không có chỗ tựa nương, oai linh không có nơi hiển hiện, vậy bảo làm sao bây giờ? Biết điều thì dung tha ngôi đền như cũ. Nếu không thì, vô cớ hủy đền Lư Sơn, Cố Thiệu sẽ khó lòng tránh khỏi tai vạ."

Trả lời:

• Nhân vật Tử Văn đã dùng lời lẽ cứng rắn nhưng cũng kèm theo sự khéo léo và tính nhân nghĩa để thuyết phục nhà nho kia.
• Ông ta nhấn mạnh đến tầm quan trọng của việc giữ gìn đền thờ và hậu quả nếu không làm đúng: "Nếu không thì, vô cớ hủy đền Lư Sơn, Cố Thiệu sẽ khó lòng tránh khỏi tai vạ."

2. "Phong Đô không xa xôi gì, ta tuy hèn, há lại không đem nổi nhà ngươi đến đấy. Không nghe lời ta thì rồi sẽ biết."

Trả lời:

• Câu nói này cho thấy sự tự tin và khả năng siêu nhiên của nhân vật Thổ Công.
• Dẫn chứng:
  • "Phong Đô không xa xôi gì, ta tuy hèn, há lại không đem nổi nhà ngươi đến đấy."
  • Ông ta khẳng định quyền lực của mình với giọng điệu dứt khoát.

3. "Tôi là Thổ Công ở đây, nghe thấy việc làm rất thuở của nhà thầy, vậy xin đến để tỏ lời mừng."

Trả lời:

• Lời nói thể hiện sự khiêm nhường, lễ phép của Thổ Công khi tiếp cận Tử Văn.
• Dẫn chứng:
  • "Tôi là Thổ Công ở đây, nghe thấy việc làm rất thuở của nhà thầy, vậy xin đến để tỏ lời mừng."
  • Điều này cho thấy Thổ Công là một nhân vật có tâm hồn cởi mở.

4. "Thế người đội mũ trụ đến đây ban nãy, chẳng phải là Thổ Công đấy ư? Sao mà nhiều thần quá vậy?"

Trả lời:

• Câu hỏi này thể hiện sự ngạc nhiên của Tử Văn khi gặp nhiều thần linh cùng một lúc.
• Dẫn chứng:
  • "Thế người đội mũ trụ đến đây ban nãy, chẳng phải là Thổ Công đấy ư? Sao mà nhiều thần quá vậy?"
  • Điều này cho thấy sự bối rối và tò mò của Tử Văn khi gặp tình huống lạ.

5. "Ồ, đấy là viên tướng bại trận của Bắc triều, cái hồn bỏ vợ ở Nam quốc, tranh chiếm miếu đền của tôi, giả mạo họ tên của tôi, quen dùng chú đối lừa, thích làm trò thâm ngược, Thượng Đế bị nó bưng bít, hạ dân bị nó quấy rầy, phàm những việc hung yêu tác quái đều tự nó cả, chớ có phải tôi đâu. Xin kể đầu đuôi để nhà thầy nghe: “Tôi làm chức Ngự sử đại phu từ đời vua Lý Nam Đế, vì chết về việc cằn vưng mà được phong ở đây, giúp dân độ vật đã hơn một nghìn năm nay, khi nào lại làm việc gieo tai tác vạ để kiếm miếng ăn như tên giặc giã, hoạt kia đã làm. Gần đây vì tôi thiếu sự để phòng, bị nó đánh đuổi, nên phải đến nương tựa ở đền Tân Viên đã vài năm nay.”

Trả lời:

• Đây là lời kể của Thổ Công, nhằm giải thích mối thù của hắn với hồn ma chiếm miếu.
• Dẫn chứng:
  • "Đấy là viên tướng bại trận của Bắc triều, cái hồn bỏ vợ ở Nam quốc, tranh chiếm miếu đền của tôi... làm chức Ngự sử đại phu từ đời vua Lý Nam Đế, giúp dân độ vật đã hơn một nghìn năm nay."
  • Qua lời kể, Thổ Công muốn làm rõ sự xung đột và chứng minh mình không phải là kẻ gây họa.

Trang 74 — Nguyễn Du

Câu hỏi liên hệ: Cách đối xử của Từ Văn với "người đội mũ trụ" và "ông già áo vải, mũ đen" có gì khác biệt?

Trả lời: Cách đối xử của Từ Văn với "người đội mũ trụ" và "ông già áo vải, mũ đen" có sự khác biệt rõ rệt.

• Với "người đội mũ trụ", Từ Văn có thái độ căm ghét và sẵn sàng đấu tranh. Khi "người đội mũ trụ" hỏi Từ Văn có thực là tay hung hãn, có thể gieo vạ cho tôi không, Từ Văn đáp:

"Hẳn quyết chống chọi với nhà thầy, hiện đã kiện thầy ở Minh Ti. Tôi nhân lúc hắn đi vắng lên đến đây bảo cho nhà thầy biết để mà liệu kế, khỏi phải chết một cách oan uổng."

• Với "ông già áo vải, mũ đen", Từ Văn thể hiện lòng kính trọng và giúp đỡ. Khi được ông già áo vải hỏi, Từ Văn trình bày rõ ràng nỗi oan của mình và mong muốn được giải oan.

Sự khác biệt này cho thấy Từ Văn có thái độ phân biệt đối xử với hai nhân vật, thể hiện tính cách và nguyên tắc của mình.

Trang 75 — Truyện Kiều

Câu hỏi:

• Không có câu hỏi rõ ràng trong trang, nhưng nội dung liên quan đến việc đọc hiểu và phản hồi về đoạn trích Truyện Kiều.

Trả lời:

• Vì không có câu hỏi cụ thể trong trang, nội dung này phù hợp với phần Đọc hiểu hoặc Suy ngẫm và phản hồi trong chương trình Ngữ Văn lớp 12.

Nội dung chính của đoạn trích:

Đoạn trích trong trang liên quan đến cuộc đối thoại giữa Diêm Vương và Từ Văn trong Truyện Kiều, xoay quanh việc Từ Văn bị oan và phản ứng của Diêm Vương.

Phân tích chi tiết:

1. Mâu thuẫn giữa Từ Văn và Diêm Vương:

   • Từ Văn bị Diêm Vương vu oan và xử phạt.
   • Từ Văn trình bày lý do và yêu cầu làm rõ sự thật.

2. Lời nói của nhân vật:

   • Diêm Vương:

     • "Kẻ kia là một người cự sĩ, trung thuần lẫm liệt, có công với tiên triều, nên hoàng thiên cho được huyết thực ở một ngôi đền để đền công khổ nhọc. Mày là một kẻ hèn sĩ, sao dám hồn láo, tội ác tự mình làm ra, còn trốn đi đằng nào?"
     • $\rightarrow$ Thể hiện sự bất công và nghi ngờ Từ Văn.

   • Từ Văn:

     • "Nếu nhà vua không tin lời tôi, xin đem tử giấy đến đền Tản Viên để hỏi. Không đúng như thế, tôi xin chịu thêm cái tội nếc*n."
     • $\rightarrow$ Từ Văn khăng khăng khẳng định sự thật và yêu cầu làm rõ.

Kết luận:

• Nội dung đoạn trích phản ánh sự đối lập giữa công lý và sự thật, qua đó thể hiện tính cách các nhân vật trong Truyện Kiều.

Trang 76 — Kể chuyện

Câu 3. Bạn hình dung thế nào về cõi âm và cuộc đối mặt giữa Tử Văn với “người đội mũ trụ” trước điện của Diêm Vương?

Trả lời: Cõi âm trong đoạn trích được hình dung như một thế giới khác, nơi mà các hồn ma và thần linh cai quản. Trong đó, Tử Văn phải đối mặt với “người đội mũ trụ” trước điện của Diêm Vương. Hình ảnh này gợi lên sự trang nghiêm và quyền uy của cõi âm. Tử Văn, với vai trò là một chàng trai có công trừ hại, đã được truyền cho vị thần đền kia và thực hiện các nghi lễ để đền đáp công ơn. Cuộc đối mặt này thể hiện sự can đảm và quyết tâm của Tử Văn trong việc thực hiện nhiệm vụ của mình.

Câu 4. Kết truyện này gợi cho bạn nhớ đến phần kết trong tác phẩm văn học dân gian nào?

Trả lời: Kết truyện này gợi tôi nhớ đến phần kết trong tác phẩm “Lục Vân Tiên”. Cả hai đều có điểm chung là kết thúc với một lời bình luận, đánh giá về ý nghĩa của câu chuyện. Trong “Lục Vân Tiên”, tác giả cũng đưa ra lời bình về việc nhân vật Lục Vân Tiên đã làm, và trong truyện này, tác giả kết thúc với câu:

“Than ôi! Người ta thường nói: “Cúng quá thì gãy”. Kể sĩ chỉ lo không cúng có được, còn gãy hay không là việc của trời. Sao lại đoán trước là sẽ gãy mà chịu đối cúng ra mềm?