Trang 93 — Loạn đến nơi rồi! (Trích Mùa hè ở biển)
Câu 1. Chuẩn bị
Đọc trước đoạn trích; tìm hiểu thêm thông tin về tác gia Xuân Trinh và vở kịch Mùa hè ở biển.
Đọc nội dung giới thiệu sau đây để hiểu bối cảnh đoạn trích:
Về thăm nhà, ông Doãn Xoa – vốn là cán bộ huyện, tỉnh rồi được chuyển về trung ương làm chuyên viên – thấy bà con phản khởi, rường rồng tươi tốt nên có ý định ở lại thêm ít ngày nghiên cứu cách thức làm chủ tập thể của hợp tác xã. Ông Hướng, bí thư Đảng ủy xã, mẹ con bà Xoa và tất cả người dân đều rất lo lắng, cố tìm cách nói đổi để che giấu việc xã đã thực hiện “khoán chui” từ ba năm nay. Thấy ông Xoa về đến, cụ Bàn, một trong số những người dân của hợp tác xã từng phải ăn xin trước đây, nay đã xây được ngói mới, sang mời ông bà Xoa đến dự buổi cất nóc. Tại đây, trong cuộc nói chuyện với ông Hướng, cụ Bàn, … ông Xoa đã vô cùng bức xúc khi phát hiện ra sự việc.
Vở kịch Mùa hè ở biển có nhiều yếu tố hài. Nhân vật Doãn Xoa vốn là một người tốt nhưng vì duy ý chí, máy móc, không biết lắng nghe từ thực tiễn đời sống nên đã tự biến mình thành đối tượng của tiếng cười châm biếm.
Vở kịch gồm 6 cảnh. Đoạn trích thuộc phần cuối của cảnh thứ nhất.
Trả lời:
- Học sinh cần đọc trước đoạn trích "Loạn đến nơi rồi!" và tìm hiểu thêm về tác giả Xuân Trinh và vở kịch Mùa hè ở biển.
- Nội dung giới thiệu đã cung cấp bối cảnh về nhân vật Doãn Xoa và tình huống xảy ra tại hợp tác xã.
Câu 2. Đọc hiểu
1. (Đồng chí Doãn Xoa về). Dũng như mọi người đã miêu tả. Dù là mới đi thăm đồng, con người của đồng chí vẫn toát lên một vẻ trình trọng nghiêm túc khiến người ta cảm thấy vî nể hơn là gần gũi. Mọi người đứng cả lên chờ đón).
Trả lời:
- Câu hỏi yêu cầu phân tích hình ảnh nhân vật Doãn Xoa khi về thăm nhà.
- Trích dẫn nguyên văn:
- "(Đồng chí Doãn Xoa về). Dũng như mọi người đã miêu tả. Dù là mới đi thăm đồng, con người của đồng chí vẫn toát lên một vẻ trình trọng nghiêm túc khiến người ta cảm thấy vî nể hơn là gần gũi. Mọi người đứng cả lên chờ đón".
- Phân tích:
- Hình ảnh đồng chí Doãn Xoa được miêu tả với vẻ ngoài nghiêm túc, trình trọng, khiến người ta cảm thấy kính trọng hơn là gần gũi.
- Điều này cho thấy sự kỳ vọng và tôn trọng của mọi người đối với đồng chí Doãn Xoa, nhưng cũng tạo ra khoảng cách trong giao tiếp.
Trang 94 — Không xác định được tên bài/chương/tác phẩm
Câu hỏi:
- Hành động "giả vờ" hỏi của ông Đoàn Xoa khi đi thăm đồng đã nhận được câu trả lời như thế nào từ phía bà con?
Trả lời: Hành động "giả vờ" hỏi của ông Đoàn Xoa khi đi thăm đồng đã nhận được câu trả lời từ phía bà con là: "... Đồng ruộng ở đây làm khoán tốt lắm ha?...". Điều này thể hiện sự tương tác giữa ông Đoàn Xoa và bà con trong việc thăm dò tình hình thực tế tại địa phương.
- Không có câu hỏi thứ hai trong trang.
Trang 95 —
Câu hỏi: Tại sao những người thân của ông Đoàn Xoa cũng không dám nói thật với ông?
Trả lời: Những người thân của ông Đoàn Xoa cũng không dám nói thật với ông vì ông là người có "tính cách bảo thủ, cố chấp và có thể 'sung sướng lắm' trong cái vỏ sung sướng giả tạo của mình". Điều này thể hiện qua đoạn hội thoại giữa ông Đoàn Xoa và cụ Bán:
"Ông khi nào cũng là người hào tâm. [...] Đồng chí Hướng xem đấy. Đồng chỉ là bí thư xã, thấy dân xoè tay xin ăn thế mà không biết nhục à? Tôi tưởng thẹn lắm chứ."
Điều này cho thấy ông Đoàn Xoa ít khi tiếp nhận ý kiến trái chiều và có xu hướng tự thỏa mãn trong lối sống của mình, khiến những người xung quanh không dám nói thật.
Trang 96 —
Câu hỏi:
- Điều cụ Bần "cam đoan" liệu có xảy ra?
Trả lời: Trong đoạn trích, Cụ Bần nói: "Tôi xin cam đoan là ông ấy sẽ mừng." Câu nói này thể hiện sự tự tin và khẳng định của Cụ Bần về phản ứng của ông Xoa khi được mời. Cụ Bần tin rằng ông Xoa sẽ vui mừng khi được mời đến ăn cỗ mừng.
Tuy nhiên, điều này có thể không xảy ra vì ông Xoa có vẻ không thoải mái khi Cụ Bần sang xin tỉ cơm người phơi khô. Ông Xoa đã nói: "Nhưng cụ suốt năm đi ăn xin mà?" và "Lên một nếp nhà ngói năm gian? Đồng chí không đùa cợt đấy chứ?" Điều này cho thấy ông Xoa có chút ngạc nhiên và không chắc chắn về việc Cụ Bần có thể xây được nhà ngói.
Vì vậy, điều cụ Bần "cam đoan" có thể không xảy ra vì phản ứng của ông Xoa không hoàn toàn tích cực.