Trang 93 —
Câu hỏi trong trang không được nêu rõ, tuy nhiên, dựa trên nội dung có thể đưa ra câu hỏi và trả lời như sau:
Câu hỏi 1: Tóm tắt nội dung chính của đoạn văn.
Trả lời: Đoạn văn nhấn mạnh vai trò của cảm hứng và tự do trong việc phát triển của con người và xã hội. Cảm hứng là yếu tố quan trọng giúp con người sáng tạo, phát triển năng lực tưởng tượng và khát vọng. Tự do là điều kiện cần thiết để con người có thể sáng tạo và phát triển. Đoạn văn cũng lấy ví dụ về Michelangelo để minh họa cho sức mạnh của cảm hứng và tự do trong sáng tạo.
Câu hỏi 2: Theo văn bản, cảm hứng có vai trò như thế nào đối với con người và xã hội?
Trả lời: Theo văn bản, cảm hứng có vai trò rất quan trọng đối với con người và xã hội. Cụ thể, "Một con người không có cảm hứng, một dân tộc không có cảm hứng thì sẽ luôn luôn lười biếng và không còn khát vọng để đi tìm cái mới ngoài những thứ mà mình đã có, và do đó, không thể phát triển được." Cảm hứng giúp con người sáng tạo, làm bùng nổ năng lực tưởng tượng và khát vọng.
Câu hỏi 3: Phân tích ý nghĩa của tự do trong sáng tạo.
Trả lời: Tự do là điều kiện cần thiết để con người sáng tạo. "Tự do biến thành sự sáng tạo như thế nào? Con người sáng tạo thông qua năng lực tưởng tượng của mình và cảm hứng chính là chất men nuôi dưỡng năng lực tưởng tượng ấy." Tự do giúp con người có thể bay lên cùng với sự thăng hoa của trí tưởng tượng, như Michelangelo đã làm nên tác phẩm Sáng tạo thế giới trên vòm nhà thờ Xích-xtin.
Câu hỏi 4: Nêu một ví dụ về vai trò của cảm hứng và tự do trong sáng tạo.
Trả lời: Ví dụ về Michelangelo khi sáng tạo bức họa Sáng tạo thế giới trên vòm nhà thờ Xích-xtin. "Mi-ken-lăng-gio từng nằm ngửa trên các quang treo mấy năm ròng để vẽ." Nếu không có cảm hứng và tự do, ông không thể tạo ra tác phẩm này.
Câu hỏi 5: Ý nghĩa của việc yêu cái đẹp trong sáng tạo.
Trả lời: Việc yêu cái đẹp rất quan trọng trong sáng tạo vì "sáng tạo chính là cái đẹp. Cái đẹp tồn tại ở ngay bên trong mỗi con người nếu con người biết yêu cái đẹp." Yêu cái đẹp giúp con người có động lực để sáng tạo và phát triển.
Câu hỏi 6: Xác định và phân tích một luận điểm quan trọng của văn bản.
Trả lời: Một luận điểm quan trọng của văn bản là: Cảm hứng và tự do là những yếu tố cần thiết cho sự phát triển và sáng tạo của con người và xã hội. "Như vậy, cảm hứng là nhân tố vô cùng quan trọng đối với sự phát triển." và "Tự do là không gian của mọi sự sáng tạo từ văn hóa, nghệ thuật cho đến khoa học công nghệ,..."
Trang 95 — Yếu tố kì ảo trong truyện kể
Câu hỏi/Yêu cầu trong trang bao gồm:
- Yêu cầu cần đạt
- Đọc
- Tri thức Ngữ văn
- Truyện truyền kì
- Yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì
Các câu hỏi và yêu cầu cụ thể:
Yêu cầu cần đạt
- Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của truyện truyền kì như: đề tài, nhân vật, ngôn ngữ, thủ pháp nghệ thuật,...; đánh giá vai trò của yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì, liên hệ với vai trò của yếu tố này trong các thể loại truyện khác.
- Vận dụng được kinh nghiệm đọc, trải nghiệm về cuộc sống và kiến thức văn học để đánh giá, phê bình, thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của cá nhân về văn bản văn học.
- Vận dụng được kiến thức đã học để phân tích, đánh giá nghệ thuật sử dụng điển cố trong tác phẩm văn học.
- Viết được bài văn nghị luận về việc tiếp nhận ảnh hưởng và sáng tạo trong một (hoặc một nhóm) tác phẩm văn học.
- Biết trình bày bài nói so sánh, đánh giá các tác phẩm văn học, qua đó làm nổi bật những yếu tố vay mượn, cải biến, sáng tạo của một tác phẩm so với tác phẩm mà nó chịu ảnh hưởng.
- Có ý thức và thái độ trân trọng, yêu quý, bảo vệ thiên nhiên; có lối sống hòa hợp với thế giới tự nhiên.
Trả lời chi tiết các yêu cầu
1. Yêu cầu cần đạt
Nhận biết và phân tích một số yếu tố của truyện truyền kì như: đề tài, nhân vật, ngôn ngữ, thủ pháp nghệ thuật,...; đánh giá vai trò của yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì, liên hệ với vai trò của yếu tố này trong các thể loại truyện khác.
- Trích dẫn: "Nhận biết và phân tích được một số yếu tố của truyện truyền kì như: đề tài, nhân vật, ngôn ngữ, thủ pháp nghệ thuật,...; đánh giá vai trò của yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì, liên hệ với vai trò của yếu tố này trong các thể loại truyện khác."
Vận dụng được kinh nghiệm đọc, trải nghiệm về cuộc sống và kiến thức văn học để đánh giá, phê bình, thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của cá nhân về văn bản văn học.
- Trích dẫn: "Vận dụng được kinh nghiệm đọc, trải nghiệm về cuộc sống và kiến thức văn học để đánh giá, phê bình, thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của cá nhân về văn bản văn học."
Vận dụng được kiến thức đã học để phân tích, đánh giá nghệ thuật sử dụng điển cố trong tác phẩm văn học.
- Trích dẫn: "Vận dụng được kiến thức đã học để phân tích, đánh giá nghệ thuật sử dụng điển cố trong tác phẩm văn học."
Viết được bài văn nghị luận về việc tiếp nhận ảnh hưởng và sáng tạo trong một (hoặc một nhóm) tác phẩm văn học.
- Trích dẫn: "Viết được bài văn nghị luận về việc tiếp nhận ảnh hưởng và sáng tạo trong một (hoặc một nhóm) tác phẩm văn học."
Biết trình bày bài nói so sánh, đánh giá các tác phẩm văn học, qua đó làm nổi bật những yếu tố vay mượn, cải biến, sáng tạo của một tác phẩm so với tác phẩm mà nó chịu ảnh hưởng.
- Trích dẫn: "Biết trình bày bài nói so sánh, đánh giá các tác phẩm văn học, qua đó làm nổi bật những yếu tố vay mượn, cải biến, sáng tạo của một tác phẩm so với tác phẩm mà nó chịu ảnh hưởng."
Có ý thức và thái độ trân trọng, yêu quý, bảo vệ thiên nhiên; có lối sống hòa hợp với thế giới tự nhiên.
- Trích dẫn: "Có ý thức và thái độ trân trọng, yêu quý, bảo vệ thiên nhiên; có lối sống hòa hợp với thế giới tự nhiên."
2. Đọc
3. Tri thức Ngữ văn
Truyện truyền kì
Trích dẫn: "Truyện truyền kì là thể loại văn xuôi tự sự có nguồn gốc từ văn học Trung Quốc, được tiếp nhận và phát triển ở các nước thuộc khu vực chịu ảnh hưởng văn hóa Hán. Thuật ngữ truyện kì xuất hiện vào cuối đời Đường, dùng để định danh một loại truyện mới, được phát triển từ loại truyện chí quái, chí dị vốn hình thành trước đó."
Phát triển:
- "Truyện truyền kì phát triển trên nền tảng thần thoại, truyền thuyết,... của văn học dân gian và những tín ngưỡng văn hóa trong đời sống tinh thần của các dân tộc."
Yếu tố kì ảo:
- "Trong truyện truyền kì, yếu tố kì ảo được sử dụng như một phương thức nghệ thuật có tính đặc thù nhằm thể hiện các vấn đề của thực tại."
Yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì
- Trích dẫn: "Trong truyện truyền kì, yếu tố kì ảo hiện diện ở mọi thành phần cấu tạo chủ yếu của tác phẩm như nhân vật, sự việc và cả ở thủ pháp nghệ thuật."
Kết luận
Trang này chủ yếu tập trung vào tri thức ngữ văn về yếu tố kì ảo trong truyện truyền kì, không có câu hỏi cụ thể cần trả lời chi tiết. Do đó, nội dung trên đã trình bày đầy đủ các yêu cầu cần đạt và tri thức ngữ văn liên quan.
Nếu không có thêm yêu cầu hay câu hỏi cụ thể nào khác ngoài những nội dung đã trình bày, có thể kết luận rằng:
Trang 96 — Truyện truyền kì
Câu hỏi:
- Xác định các CÂU HỎI/YÊU CẦU trong trang.
Trang 96 — Truyện truyền kì
Câu hỏi:
- Nhân vật kì ảo:
- Sự việc kì ảo:
- Thủ pháp nghệ thuật:
- Đặc điểm ngôn ngữ trong truyện truyền kì
1. Nhân vật kì ảo:
"Nhân vật có thể có năng lực siêu nhiên, xuất thân kì lạ, diện mạo khác thường, hành tung biến hoá,... Trong truyện truyền kì, nhân vật kì ảo và nhân vật phàm trần đối thoại, tương tác,..., với nhau một cách tự nhiên, không có sự cách biệt. Thân phận (khác thường, lạ lùng) của con người cũng trở thành một đối tượng phản ánh đặc biệt, nhằm thể hiện các ý niệm, khắc hoạ bức tranh phong phú về đời sống."
2. Sự việc kì ảo:
"Các biến cố, sự kiện, hành động,... kì ảo liên kết với nhau thành chuỗi, tạo nên cốt truyện có tính chất kì lạ, huyền hoặc. Sự việc kì ảo thường xảy ra trong một không gian và thời gian khác lạ, bất thường. Về không gian, có không gian cõi tiên với cảnh tượng kì thú; không gian âm phủ với khung cảnh hãi hùng; thiên nhiên sống cuộn gió gào gợl cảm giác sợ hãi,... Về thời gian, có thời gian ban đêm mang đến ấn tượng huyền bí; thời gian hư ảo gợi ấn tượng về sự tĩnh tại, vĩnh hằng;... Cốt truyện của truyện truyền kì thường gắn chặt với các yếu tố văn hoá, tín ngưỡng, truyền thống lịch sử,... của từng dân tộc."
3. Thủ pháp nghệ thuật:
"Sự kết hợp linh hoạt giữa yếu tố kì ảo (thường được nhận diện tương đối gồm kì – kì lạ, khác thường, siêu phàm,...) và quái – quái dị, ma quỉ, yêu tinh,...) với yếu tố thực là thủ pháp quan trọng của truyện truyền kì. Biểu hiện cụ thể là sự hoà trộn không gian các cõi (thần tiên, trần tục, âm phủ,...); sự thống nhất về thời gian thực và mộng, biến động xoay vần và tĩnh tại bất biến. Việc sử dụng giấc mộng, đan xen thực tại với hồi ức,... cũng là thủ pháp khá phổ biến giúp các tác giả tạo dựng nên một thế giới nghệ thuật có tính phức hợp."
4. Đặc điểm ngôn ngữ trong truyện truyền kì
"Truyện truyền kì thường có sự đan xen tân văn với biến văn và vận văn. Trong một truyện, có thể xuất hiện nhiều “tác phẩm” biến văn hoặc thơ ca được dẫn một cách trực tiếp hoặc gián tiếp, phụ thuộc vào tình tiết, diễn biến của câu chuyện hoặc đối thoại giữa các nhân vật."
"Những đặc điểm nổi bật của ngôn ngữ truyện truyền kì: thường sử dụng lối nói so sánh – ẩn dụ; ưa hình thức biểu đạt cầu kì, khoa trương, phóng đại; chuộng ngôn từ hoa mỹ; dùng nhiều điển cố, hình ảnh biểu trưng;... Nhìn chung, tính văn chương, giá trị biểu cảm của tác phẩm được tác giả truyện truyền kì đặc biệt chú trọng."