Trang 25 — Bài 6: Nguyễn Đình Chiểu – “Chạy giặc” và “Dục Thúy sơn”
Câu hỏi:
- Cách dẫn dắt sự theo dõi của độc giả ở đây có điểm gì đáng chú ý?
Trả lời:
- Cách dẫn dắt sự theo dõi của độc giả ở đây có điểm đáng chú ý:
- Nhà văn sử dụng lối viết phóng sự, dẫn dắt người đọc theo dõi câu chuyện bằng "đôi cánh của trí tưởng tượng".
- Tác giả tạo sự tò mò và thu hút người đọc vào mạch câu chuyện.
"Nhưng chúng ta hãy theo dõi, theo dõi bằng đôi cánh của trí tưởng tượng, những trò lố chính thức của ông Va-ren. Hãy theo ông đến tận Hà Nội, tận cổng nhà lao chính, tận xà lim, nơi người đồng bào tôn kính của chúng ta đang rèn xiết."
Trang 26 — (Không xác định được tên bài/chương/tác phẩm cụ thể từ ảnh)
Câu hỏi:
Tuy nhiên, nội dung chính xoay quanh đoạn hội thoại giữa Va-ren và Phan Bội Châu.
Phân tích nội dung đoạn hội thoại
1. Bối cảnh và nhân vật:
Bối cảnh:
Đoạn trích diễn tả cuộc gặp gỡ giữa Va-ren (Toàn quyền Đông Dương) và Phan Bội Châu, một nhà yêu nước nổi tiếng Việt Nam thời bấy giờ.Nhân vật:
- Va-ren:
- Là Toàn quyền Đông Dương, đại diện cho thực dân Pháp.
- Mục đích: thuyết phục Phan Bội Châu hợp tác với thực dân Pháp.
- Phan Bội Châu:
- Một nhà yêu nước, lãnh đạo phong trào Đông Du.
- Đại diện cho tinh thần yêu nước và độc lập của Việt Nam.
- Va-ren:
2. Nội dung hội thoại:
(1) Lời đề nghị của Va-ren:
- Va-ren đưa ra đề nghị hợp tác giữa Phan Bội Châu và thực dân Pháp:
"Nhưng, có đi phải có lại, tôi yêu cầu ông lấy danh dự hứa với tôi là sẽ trung thành với nước Pháp, hãy cộng tác, hãy hợp lực với nước Pháp để tiến hành ở Đông Dương một sự nghiệp khai hóa và công lí."
- Ông nhấn mạnh rằng hợp tác với Pháp sẽ mang lại lợi ích cho cả hai bên.
(2) Luận điệu của Va-ren:
Va-ren dùng chiêu thức:
- Dụ dỗ:
"Chúng ta có thể làm được biết bao công việc tốt đẹp cho xứ Đông Dương này? Chúng ta có thể cùng nhau làm cho nước ông trở thành một quốc gia tân tiến lớn, một xứ tự trị, một nước Pháp ở châu Á!" - Uy hiếp:
- Gợi ý về những người đã từng hợp tác và thành công với Pháp.
- Dụ dỗ:
Ông đưa ra ví dụ về Nguyễn Bá Trắc và các bạn học của Va-ren, những người đã hợp tác và đạt được thành công.
3. Phân tích nghệ thuật và ý nghĩa:
(1) Nghệ thuật:
Lời thoại:
- Va-ren sử dụng ngôn ngữ mượt mà, mang tính thuyết phục cao.
- Cách nói có tính giả tạo, mang tính mâu thuẫn: "Tôi đem tự do đến cho ông đấy!" nhưng thực chất là muốn Phan Bội Châu đầu hàng.
Tính đối lập:
- Lời nói của Va-ren đối lập với hành động thực tế (đang giam Phan Bội Châu).
(2) Ý nghĩa:
Phản ánh bản chất thực dân:
- Lời nói của Va-ren bộc lộ rõ bản chất của kẻ thực dân: dùng chiêu dụ dỗ và đe dọa để đạt mục đích.
Tư tưởng yêu nước:
- Phan Bội Châu từ chối hợp tác, đại diện cho tinh thần yêu nước và ý chí độc lập của dân tộc Việt Nam.
4. Kết luận:
- Đoạn trích phản ánh mâu thuẫn giữa tư tưởng yêu nước của Phan Bội Châu và chính sách thực dân của Pháp.
- Qua đó, tác giả thể hiện rõ:
- Sự bất công và áp bức của thực dân Pháp.
- Tinh thần bất khuất của người Việt Nam trong việc bảo vệ độc lập và chủ quyền dân tộc.
Trang 27 — Bài: Va-ren và Phan Bội Châu
Câu hỏi:
Trả lời: Không có câu hỏi trong trang này. Ảnh chỉ chứa phần trích đoạn văn bản trong tác phẩm "Va-ren và Phan Bội Châu" của Hồ Chí Minh và một số chú thích, không có câu hỏi nào.
Trang 28 — Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu
Câu 1. Truyện ngắn Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu ra đời trong hoàn cảnh đặc biệt như thế nào?
Trả lời: Truyện ngắn "Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu" ra đời trong hoàn cảnh đặc biệt khi tác giả Nguyễn Ái Quốc viết bằng tiếng Pháp, đăng trên báo Người cùng khổ () số , tháng với bút danh Nguyễn Ái Quốc.
Câu 2. Tác phẩm được chia thành năm phần rõ rệt. Hãy khái quát nội dung của từng phần.
Trả lời: Tác phẩm được chia thành năm phần:
- Phần 1: Giới thiệu bối cảnh và mục đích của Va-ren khi sang Đông Dương.
- Phần 2: Va-ren tiếp xúc với Phan Bội Châu, thể hiện thái độ coi thường và chê bai.
- Phần 3: Phan Bội Châu từ chối gặp Va-ren và chỉ trích ông.
- Phần 4: Va-ren tìm cách gặp Phan Bội Châu và bị từ chối một lần nữa.
- Phần 5: Kết thúc câu chuyện, nhấn mạnh ý nghĩa và thái độ của hai nhân vật.
Câu 3. Cảm hứng trào lộng được thể hiện ở những phương diện nào của tác phẩm?
Trả lời: Cảm hứng trào lộng trong tác phẩm được thể hiện qua:
- Sự tương phản giữa nhân vật Va-ren và Phan Bội Châu.
- Cách đối thoại và hành động của Va-ren thể hiện sự tự cao, tự đại.
- Phản ứng của Phan Bội Châu khi từ chối gặp Va-ren, thể hiện thái độ mỉa mai, châm biếm.
Câu 4. Tìm những chi tiết làm rõ sự tương phản giữa hai nhân vật Va-ren và Phan Bội Châu. Sự tương phản đó được thể hiện trên những bình diện nào?
Trả lời: Những chi tiết làm rõ sự tương phản:
- Va-ren:
- Là Toàn quyền Đông Dương, đại diện cho thực dân Pháp.
- Tự cao, tự đại, coi thường Phan Bội Châu.
- Phan Bội Châu:
- Là nhà cách mạng, biểu tượng tinh thần yêu nước.
- Thản nhiên, khinh thường Va-ren.
Sự tương phản thể hiện trên các bình diện:
- Địa vị xã hội: Va-ren là kẻ thống trị, Phan Bội Châu là người bị áp bức.
- Phẩm chất: Va-ren xấu xa, Phan Bội Châu cao thượng.
Câu 5. Câu chuyện tưởng tượng về việc Va-ren sang Việt Nam nhằm chức và gặp Phan Bội Châu được kể từ những điểm nhìn nào?
Trả lời: Câu chuyện được kể từ điểm nhìn của người ngoài, chủ yếu là quan điểm của người dân, phản ánh sự mỉa mai, châm biếm của tác giả qua cách xây dựng tình huống và nhân vật.
Câu 6. Nêu cảm nhận của bạn về ngôn ngữ, giọng điệu của tác phẩm.
Trả lời: Ngôn ngữ và giọng điệu của tác phẩm hài hước, châm biếm, mỉa mai. Tác giả sử dụng đối thoại sắc sảo, làm nổi bật tính cách nhân vật và bản chất vấn đề.
Câu 7. Phần kết thúc của tác phẩm có điểm gì đáng chú ý? Theo bạn, còn có những phương án kết thúc nào khác có thể nghĩ đến (xét theo góc nhìn của người sáng tác)?
Trả lời: Phần kết thúc đáng chú ý khi Phan Bội Châu thẳng thừng từ chối gặp Va-ren và mỉa mai ông. Một số phương án kết thúc khác có thể là:
- Bày tỏ sự căm ghét trực diện của Phan Bội Châu với Va-ren.
- Để lại một câu hỏi mở cho người đọc suy ngẫm.
Câu 8. Qua tác phẩm này, bạn có suy nghĩ gì về tài năng văn chương của Nguyễn Ái Quốc?
Trả lời: Nguyễn Ái Quốc thể hiện tài năng văn chương xuất sắc qua việc:
- Sử dụng ngôn ngữ Pháp chuẩn mực.
- Xây dựng tình huống hài hước, châm biếm sắc sảo.
- Phản ánh rõ ràng bản chất xã hội thuộc địa.
Kết nối đọc - viết
Viết đoạn văn (khoảng chữ) trình bày cảm nhận, suy nghĩ của bạn về một thủ pháp trào lộng đã được tác giả sử dụng hoặc về đoạn kết của tác phẩm Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu.
Trả lời: Trong tác phẩm Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu, thủ pháp trào lộng mà tác giả sử dụng nổi bật là sự tương phản giữa hai nhân vật. Va-ren với tư cách Toàn quyền Đông Dương, đại diện cho quyền lực thực dân, lại bị Phan Bội Châu thẳng thừng từ chối gặp mặt. Đoạn kết khi Phan Bội Châu mỉa mai, không thèm tiếp Va-ren đã tạo nên một kết thúc hài hước, châm biếm sâu sắc. Thủ pháp này không chỉ làm nổi bật tính cách nhân vật mà còn thể hiện rõ bản chất của chế độ thuộc địa và tinh thần yêu nước của người Việt Nam.