Trang 26 — Viết bài nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ
Câu 1. Định hướng
1.1. Đề tài để viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ rất đa dạng, phong phú. Ở Bài 2, các em đã được rèn luyện viết bài nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ như lối sống lành mạnh, về hoài bão, khát vọng cống hiến;... Bài 6 tiếp tục rèn luyện kĩ năng viết kiểu bài này nhưng với nội dung khác. Đó là suy nghĩ về lòng yêu nước của tuổi trẻ ngày nay. Nội dung này gắn bó với bài học về cuộc đời và thơ văn Chủ tịch Hồ Chí Minh – một tấm gương sáng về lòng yêu nước và tự hào dân tộc. Tùy nhiên, yêu cầu của đề bài là bàn về lòng yêu nước của thanh thiếu niên ngày nay, vì thế, cần nêu lên và bàn luận những biểu hiện rất đa dạng, phong phú; đồng thời, thấy được sự khác biệt trong quan niệm về lòng yêu nước của các thế hệ với những bối cảnh xã hội khác nhau.
Trả lời: Các đề tài để viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ rất đa dạng, phong phú. Ở Bài 2, các em đã được rèn luyện viết bài nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ như lối sống lành mạnh, về hoài bão, khát vọng cống hiến;... Bài 6 tiếp tục rèn luyện kĩ năng viết kiểu bài này nhưng với nội dung khác. Đó là suy nghĩ về lòng yêu nước của tuổi trẻ ngày nay. Nội dung này gắn bó với bài học về cuộc đời và thơ văn Chủ tịch Hồ Chí Minh – một tấm gương sáng về lòng yêu nước và tự hào dân tộc. Tùy nhiên, yêu cầu của đề bài là bàn về lòng yêu nước của thanh thiếu niên ngày nay, vì thế, cần nêu lên và bàn luận những biểu hiện rất đa dạng, phong phú; đồng thời, thấy được sự khác biệt trong quan niệm về lòng yêu nước của các thế hệ với những bối cảnh xã hội khác nhau.
Câu 2. 1.2. Để viết bài nghị luận bàn về lòng yêu nước của tuổi trẻ, các em cần chú ý:
Đọc kĩ đề và nhận biết trọng tâm cần làm sáng tỏ.
Chuẩn bị tư liệu liên quan đến vấn đề trọng tâm cần bàn luận (những ví dụ về lòng yêu nước trong truyền thống; những biểu hiện về lòng yêu nước của tuổi trẻ trong đời sống ngày nay; các tác phẩm thơ, văn, các câu danh ngôn và những kiến thức lịch sử viết về yêu nước;...
Trước khi viết bài văn cần tìm ý, lập dàn cho bài viết: xác định luận đề, các luận điểm, lựa chọn dẫn chứng. Bố cục bài viết theo ba phần; các luận điểm, lí lẽ được triển khai phải gắn bó mật thiết và xuất phát từ luận đề đã nêu.
Thể hiện rõ thái độ, tình cảm khi bàn luận về vấn đề. Vận dụng được kiến thức và những trải nghiệm của cá nhân người viết.
Trả lời: Để viết bài nghị luận bàn về lòng yêu nước của tuổi trẻ, các em cần chú ý:
Đọc kĩ đề và nhận biết trọng tâm cần làm sáng tỏ.
Chuẩn bị tư liệu liên quan đến vấn đề trọng tâm cần bàn luận (những ví dụ về lòng yêu nước trong truyền thống; những biểu hiện về lòng yêu nước của tuổi trẻ trong đời sống ngày nay; các tác phẩm thơ, văn, các câu danh ngôn và những kiến thức lịch sử viết về yêu nước;...
Trước khi viết bài văn cần tìm ý, lập dàn cho bài viết: xác định luận đề, các luận điểm, lựa chọn dẫn chứng. Bố cục bài viết theo ba phần; các luận điểm, lí lẽ được triển khai phải gắn bó mật thiết và xuất phát từ luận đề đã nêu.
Thể hiện rõ thái độ, tình cảm khi bàn luận về vấn đề. Vận dụng được kiến thức và những trải nghiệm của cá nhân người viết.
Câu 3. Thực hành
2.1. Thực hành viết theo các bước
Bài tập(*): Theo em, thế hệ trẻ ngày nay quan niệm như thế nào là yêu nước? Quan niệm ấy có gì giống và khác so với quan niệm yêu nước truyền thống?
(*) Trong mục 2. Thực hành của các phần Viết, Nói và nghe, các bài tập nêu trên chỉ là những ví dụ.
Trả lời: Theo em, thế hệ trẻ ngày nay quan niệm yêu nước là:
Yêu nước không chỉ là cầm súng, cầm roi, sẵn sàng chiến đấu, mà còn là cống hiến sức trẻ, trí tuệ để xây dựng và phát triển đất nước.
Yêu nước là yêu mảnh đất mình sinh ra và lớn lên, yêu tiếng nói, yêu văn hóa, yêu con người; là bảo vệ và phát triển những giá trị tốt đẹp của dân tộc.
Yêu nước là yêu gia đình, yêu trường học, yêu bạn bè, đồng nghiệp; là chung tay xây dựng cộng đồng.
Quan niệm ấy có điểm giống với quan niệm yêu nước truyền thống:
Đều xuất phát từ tình cảm yêu quý, trân trọng và mong muốn bảo vệ, phát triển đất nước.
Đều có tinh thần trách nhiệm với đất nước.
Tuy nhiên, cũng có những điểm khác:
Quan niệm yêu nước truyền thống thường gắn với những hình ảnh hào hùng, mạnh mẽ, quyết tâm bảo vệ đất nước trước ngoại xâm.
Quan niệm yêu nước ngày nay thể hiện sự đa dạng, phong phú hơn, gắn với cuộc sống hiện đại, với sự phát triển của đất nước trong thời kì hội nhập quốc tế.
Quan niệm yêu nước ngày nay chú trọng đến việc xây dựng và phát triển đất nước thông qua giáo dục, kinh tế, văn hóa, khoa học – kĩ thuật,…