Trang 87 — Khuôn đúc đồng Cổ Loa: “Nỏ thần” không chỉ là truyền thuyết
Câu hỏi trước khi đọc:
Bạn đã biết gì về truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy? Hình ảnh nỏ thần trong truyền thuyết ấy gọi cho bạn suy nghĩ gì?
Trả lời:
Truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy là một trong những câu chuyện nổi tiếng trong lịch sử Việt Nam, liên quan đến việc xây dựng thành Cổ Loa và bi kịch của Mị Châu. Hình ảnh nỏ thần trong truyền thuyết là biểu tượng của quyền lực thần thánh, giúp An Dương Vương bảo vệ đất nước và thể hiện sức mạnh phi thường. Hình ảnh này gợi lên suy nghĩ về sự kết hợp giữa thần thoại và lịch sử, đồng thời làm nổi bật vai trò của vũ khí thần kỳ trong chiến tranh.
Dự đoán:
Dựa trên nhan đề, bạn dự đoán văn bản sẽ trình bày nội dung gì?
Trả lời:
Nhan đề "Khuôn đúc đồng Cổ Loa: 'Nỏ thần' không chỉ là truyền thuyết" cho thấy văn bản sẽ thảo luận về ý nghĩa của nỏ thần trong truyền thuyết, đồng thời cung cấp thông tin về các phát hiện khảo cổ tại Cổ Loa và ý nghĩa lịch sử của chúng.
Đọc văn bản:
Dấu tích khu lò đúc đồng và nhiều khuôn đúc mũi tên bằng đá ở di tích Cổ Loa là chứng tích vật chất quan trọng cho thấy việc sáng chế ra loại nỏ bắn cùng lúc nhiều mũi tên là có thật.
Nhà trưng bày khu di tích Cổ Loa (huyện Đông Anh, Hà Nội) đang lưu giữ những khuôn đá sa thạch dùng để đúc mũi tên và lao đồng có niên đại thuộc văn hóa Đông Sơn – sơ kỳ thời đại đồng sắt, thuộc thế kỷ III – II trước Công nguyên. Đó là giai đoạn được các nhà khảo cổ học định danh là giai đoạn Cổ Loa – thời kỳ vua An Dương Vương.
Giải thích các từ ngữ:
- Đúc đồng: Quá trình nung nóng hợp kim đồng để tạo ra các công cụ, vũ khí.
- Nỏ thần: Vũ khí thần thoại trong truyền thuyết An Dương Vương, có sức mạnh phi thường.
- Sa thạch: Loại đá trầm tích, thường có màu vàng nhạt, dùng làm khuôn đúc.
- Lao: Một loại vũ khí ném, thường có cán dài.
Phân tích nội dung văn bản:
Văn bản cho thấy mối liên hệ giữa truyền thuyết và hiện thực lịch sử thông qua các phát hiện khảo cổ tại Cổ Loa. Các khuôn đúc mũi tên bằng đá không chỉ là bằng chứng vật chất mà còn khẳng định nền văn minh thời đại Đông Sơn đã đạt được trình độ cao trong chế tạo vũ khí. Điều này góp phần làm sáng tỏ sự tồn tại của nỏ thần trong lịch sử, giúp người đọc hiểu rõ hơn về sự giao thoa giữa truyền thuyết và thực tế.
Trang 90 —
Câu hỏi:
Trả lời:
- Trang này chỉ chứa thông tin giới thiệu về di tích lịch sử và một số hình ảnh minh họa, không có câu hỏi cụ thể.
Trang 91 — Di tích lò đúc
Câu 1. Bạn hiểu từ"độc bản" trong đoạn văn này như thế nào?
Trả lời: Từ "độc bản" trong đoạn văn này có nghĩa là duy nhất, không có bản sao hoặc bản thứ hai. Cụ thể, đoạn văn nói: "Theo các chuyên gia, đây là những hiện vật gốc, độc bản được phát hiện ở Việt Nam, có giá trị đặc biệt, được tôn xưng bằng một danh từ riêng: mũi tên đồng Cổ Loa." Điều này cho thấy những hiện vật này là duy nhất, không có bản sao hoặc bản thứ hai.
Câu 2. Xác định dữ liệu và ý kiến/ quan điểm của người viết trong đoạn văn: "Trong số mười mang khuôn ... như khuôn đúc, trống đồng".
Trả lời: Trong đoạn văn, người viết trình bày dữ liệu và ý kiến như sau:
- Dữ liệu: "Trong số mười mang khuôn đúc mũi tên đồng ba cạnh, có hai mang khuôn mặt ngoài được mài nhẵn và khắc chìm chữ Hán."
- Ý kiến/Quan điểm: Người viết cho rằng việc nhà nước Âu Lạc, thời kì An Dương Vương dùng chữ Hán để khắc trên các hiện vật quan trọng như khuôn đúc, trống đồng cho thấy tầm quan trọng của những hiện vật này. Điều này thể hiện sự đánh giá cao về giá trị lịch sử và văn hóa của các hiện vật.
Trang 92 — Suy ngẫm và phản hồi
Câu 1. Suy luận: Người viết trình bày thông tin này với mục đích gì?
Trả lời: Người viết trình bày thông tin này với mục đích cung cấp kiến thức về bộ sưu tập khuôn đúc mũi tên đồng Cổ Loa, ý nghĩa lịch sử và giá trị văn hóa của nó. Cụ thể, người viết muốn nhấn mạnh:
- Bộ sưu tập này là sản phẩm được phát minh, sáng chế tiêu biểu, có giá trị thực tiễn cao liên quan đến sự kiện trọng đại của đất nước, có tác dụng thúc đẩy xã hội phát triển ở một giai đoạn lịch sử nhất định.
- Bộ sưu tập khuôn đúc mũi tên đồng là hiện tượng khảo cổ học thứ ba ở Cổ Loa, sau kho mũi tên đồng Cầu Vực và trống đồng, lưỡi cày đồng Mã Tre.
- Những thông tin này giúp người đọc hiểu rõ hơn về nền văn minh của người Việt cổ, đặc biệt là về công nghệ luyện kim, đúc đồng và nông nghiệp trồng lúa nước.