Soạn Ngữ Văn 9 Tập 1 trang 113-116 - Cánh diều

Trang 113 — Những con cá cờ

Câu hỏi:

Trả lời:

• Vì nội dung trang 113 chỉ là phần tiếp theo của truyện "Những con cá cờ" và không có câu hỏi nào được đặt ra.

Trang 114 — Vẻ đẹp của một số đoạn văn

Câu 1. Câu hỏi không có trong trang.

Câu 2. Câu hỏi không có trong trang.

Câu 3. Câu hỏi không có trong trang.

Tuy nhiên, có một số câu hỏi tiềm năng có thể trả lời dựa trên đoạn trích:

Trả lời: trong trang không có câu hỏi.

Trang 115 — Mười lăm năm mưa xối

Câu hỏi trong trang không được cung cấp. Tuy nhiên, dựa trên nội dung đoạn trích đã cho, có thể đưa ra một số câu hỏi và trả lời như sau:

Câu 1: Phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật Thắng khi chứng kiến cảnh tượng chiếc lọ thủy tinh bị vỡ và những con cá còi thoát ra.

Trả lời: Thắng ban đầu không đủ thời gian để bình tĩnh lại và sợ hãi. Khi bị ngọn roi đầu tiên quất vào đít, cậu bé đã không sợ hãi, "kê cả khi bị ngon roi đầu tiên quất vào đít đau quằn lên". Đôi mắt mở to, nhìn khuôn mặt hốc hác và đầm mồ hôi của bố. Về mặt ấy, như muốn nói: "Nó đã hư đốn đến mức không thể tha thứ được. Nó không biết như vậy có đúng không? Nhưng chắc là bố nó, những người lớn và cả những đứa trẻ đã từng đùa bỡn với nó đang nhao nhao ngoài cửa kia không hề biết giấc mơ ban nãy của nó."

Khi chứng kiến cảnh tượng chiếc lọ vỡ, Thắng "bỗng giật thót người". Cậu không phải vì bị ăn đòn mà vì một vật gì đó vừa vỡ chỏng trên nền nhà. Mấy giọt nước lạnh bắn vào chân nó. Trời ơi, cái lọ thủy tinh, cái lọ thủy tinh nuôi cá còi...

Thắng "sụp ngay xuống" khi thấy chất đổ từ trên bàn xuống đất. Cậu khóc nấc lên và nước mắt tràn ra, trào ra, rồi xuống và hòa tan ngay vào vũng nước đang loang rộng trên nền nhà. Những con cá còi quẩy quậy. Một bàn tay thằng bé xòe ra. Những ngón tay run rẩy, thân trong nhất là từng con cá vô tội.

Câu 2: Nêu ý nghĩa của hình ảnh những con cá còi trong đoạn trích.

Trả lời: Hình ảnh những con cá còi trong đoạn trích là một biểu tượng cho sự vô tội, hiếu động và mong manh của tuổi thơ. Những con cá còi "quẩy quậy" trong vũng nước, thoát ra từ chiếc lọ thủy tinh vỡ, gợi lên sự bất lực và bối rối của nhân vật Thắng khi đối mặt với hậu quả của hành động thiếu cẩn thận.

Câu 3: Chỉ ra và phân tích giá trị nhân văn trong đoạn trích.

Trả lời: Giá trị nhân văn trong đoạn trích là sự cảm thông và thương cảm đối với những đứa trẻ thơ vô tội, dễ bị tổn thương. Đoạn trích đã thể hiện sự day dứt, hối hận của nhân vật khi làm điều gì đó sai trái, dẫn đến hậu quả không mong muốn. "Lòng hồ mênh mông..." là một hình ảnh gợi cảm xúc về sự rộng lớn và sâu sắc của tình cảm con người.

Trang 116 — Bài tập

Câu 1. Truyện viết về đề tài gì?

Trả lời:

• Đề tài của truyện là: loài vật.

Câu 2. Phương án nào nêu đúng về bối cảnh của câu chuyện?

Trả lời:

• Bối cảnh của câu chuyện:
  • Khu tập thể vốn là những hộ độc thân, gần Hồ Tây (Hà Nội); vào mùa hè.

Câu 3. Hình ảnh những con cá cờ được miêu tả trong phần (1) của văn bản thể hiện điều gì?

Trả lời:

• Hình ảnh những con cá cờ được miêu tả trong phần (1) của văn bản thể hiện:
  • Cuộc sống bình yên, an toàn, hạnh phúc, tràn đầy niềm vui được thoả sức khám phá những điều mới mẻ của lũ trẻ con trong khu tập thể.

Câu 4. Đoạn văn “Vắng đến từ xa một tiếng dàn […] tim đập…” kể về điều gì?

Trả lời:

• Đoạn văn kể về:
  • Giấc mơ của Quang sau khi đã thả những con cá cờ ra Hồ Tây.

Câu 5. Ghép trích dẫn ở bên A với phương án phù hợp được nêu ở bên B:

Trả lời:

• 1 - a) Lời đối thoại của nhân vật vội vã Chất.
• 2 - b) Lời kể của người kể chuyện ngôi thứ ba.