Trang 114 — Viết bài
Câu 1. Phân tích đặc điểm tính cách của nhân vật Thành và ý nghĩa của nhân vật này trong truyện.
Trả lời: Nhân vật Thành là một người cha hiền lành, chăm chỉ và yêu thương con cái. Khi con ốm, Thành "vừa lo sợ, vừa chạy mách mẹ. Mẹ vừa nghe xong, mặt nhọt như chết rồi, quát mắng ầm lên: - Thật là tiền oan nghiệt chướng! Chết đến nơi rồi! Bố về sẽ cho mày biết!". Điều này cho thấy sự quan tâm và lo lắng của Thành dành cho con.
Thành cũng là người rất nhân hậu, khi thấy con mình chết, ông "vật ra kiếu trời muốn chết". Điều này thể hiện sự đau khổ và tuyệt vọng của ông.
Tuy nhiên, sau khi con sống lại, Thành lại trở nên quá vui mừng và làm những điều dại khờ, như đem con đi đổi lấy một con cua xanh. Điều này cho thấy sự thiếu suy nghĩ và tính cách bộc trực của ông.
Câu 2. "Chàng trai cười ngặt, cầm cái lông lợn chọc vào râu, nó vẫn nằm im. Chàng trai lại cười, lại chọc. Dế con nổi giận, xông thẳng ra, phẫn chấn cặt tiếng gáy ke ke."
Trả lời: Đoạn văn trên cho thấy tính cách của chàng trai là một người vui vẻ, hóm hỉnh và cũng khá tàn ác. Khi thấy dế con của Thành không dám gáy, chàng trai đã "cười ngặt" và cố tình chọc vào râu của nó. Điều này cho thấy sự hài hước và cũng khá vô tâm của chàng trai.
Tuy nhiên, khi dế con nổi giận và gáy ke ke, chàng trai lại cảm thấy hài lòng và vui mừng. Điều này cho thấy sự thích thú của chàng trai khi thấy dế con gáy.
Trang 113 — Liễu Trai chí dị
Câu hỏi:
Lời bàn của tác giả:
- Bậc thiên tử dùng một vật gì chốc lát rồi quên; còn kẻ hậu cận bên lấy làm lệ định¹. Từ đó, qua bọn tham quan lại ngược, dân phải bán vợ dơ con không dứt. Cho nên, nửa bước của bạc thiên tử cũng quan hệ đến dân, không thể coi nhẹ được. Riêng họ Thành vì sâu một mặt ngheo, vì để chơi mà giàu, vênh vang áo cử, ngựa béo, lúc còn bị lí dịch sách nhiều chắc chẳng tưởng đến chuyện như thế. Còn con trời đển đập sao mà lâu dài hậu hĩnh² vậy, khiến cho quan tỉnh, quan huyện đều được ân thưởng vì con để. Ta từng nghe: “Một người thăng thiên, gà chó cũng thành tiên”³. Đáng tin vậy thay!
¹ Lệ định: thông lệ, quy định.
² Hậu hĩnh: giàu có, nhiều của.
³ Câu này do diễn thừời Hán (Trung Quốc), Hoài Nam Vương Lưu An tu luyện đắc đạo bay lên trời; lũ gà chó trong nhà ăn phải thuốc luyện còn dư cũng đều trở thành tiên cả.
Trả lời:
- Không có câu hỏi trong trang, chỉ có phần trích đoạn và lời bàn của tác giả.
Trang 116 — Hướng dẫn đọc và Viết
Câu 1. Tóm tắt nội dung câu chuyện theo diễn biến của các sự kiện trong văn bản và cho biết các sự kiện ấy được sắp xếp theo trật tự thời gian, không gian như thế nào?
Trả lời:
Tóm tắt nội dung:
- Văn bản có thể đang đề cập đến một câu chuyện xoay quanh việc tìm hiểu về một tục lệ hoặc một sự kiện liên quan đến việc "dâng tiến để quý cho quan lại, vua chúa".
- Nội dung chính có thể liên quan đến việc một người (có thể là Thành Danh) thực hiện một hành động nào đó để dâng tiến, từ đó dẫn đến những biến cố trong cuộc sống của nhân vật.
Các sự kiện được sắp xếp theo trật tự thời gian và không gian:
- Các sự kiện trong văn bản thường được trình bày theo thứ tự thời gian (từ trước đến sau) và không gian (ở đâu). Việc sắp xếp này giúp người đọc dễ dàng theo dõi diễn biến của câu chuyện.
Câu 2. Câu chuyện trong văn bản cho thấy tục lệ dâng tiến để quý cho quan lại, vua chúa đã tác động như thế nào đến đời sống của các hạng người trong xã hội đương thời?
Trả lời:
- Tục lệ dâng tiến để quý cho quan lại, vua chúa có thể tác động tiêu cực đến đời sống của các hạng người trong xã hội:
- Những người dân thường phải chịu thêm gánh nặng về tài chính khi phải tham gia vào các tục lệ này.
- Điều này có thể dẫn đến sự bất công và áp bức trong xã hội.
Câu 3. Phân tích điểm tương đồng, khác biệt về số phận của nhân vật Thành Danh trước và sau khi tìm được đề quý dâng quan.
Trả lời:
Tương đồng:
- Trước và sau khi tìm được đề quý, nhân vật Thành Danh có thể đều phải đối mặt với những khó khăn và thử thách.
Khác biệt:
- Trước: Có thể là cuộc sống khó khăn, không có cơ hội.
- Sau: Có thể có cơ hội hoặc thay đổi tích cực trong cuộc sống sau khi tìm được đề quý.
Câu 4. Chỉ ra một số biểu hiện của yếu tố kì ảo trong văn bản và tác dụng của yếu tố này trong việc thể hiện chủ đề của tác phẩm.
Trả lời:
Biểu hiện của yếu tố kì ảo:
- Các sự kiện hoặc tình huống không thể giải thích bằng lý trí thường ngày, có thể liên quan đến việc tìm được đề quý một cách bất ngờ.
Tác dụng:
- Giúp thể hiện chủ đề về sự may mắn, thử thách và bài học cuộc sống.
Câu 5. Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết Dế chơi là truyện truyền kì?
Trả lời:
- Dấu hiệu:
- Có yếu tố kì ảo.
- Nội dung liên quan đến các sự kiện hoặc nhân vật có tính chất truyền thuyết.
Câu 6. Theo em, nếu bỏ đi phần "lời bàn của tác giả" ở cuối truyện thì việc đọc hiểu truyện Dế chơi có khó khăn/ thuận lợi gì?
Trả lời:
Khó khăn:
- Nếu bỏ đi phần "lời bàn của tác giả", người đọc có thể gặp khó khăn trong việc hiểu rõ ý nghĩa sâu sắc của câu chuyện.
Thuận lợi:
- Người đọc có thể tự suy ngẫm và có cách hiểu riêng về câu chuyện.