Trang 121 — Sống mòn

Câu hỏi:

Trả lời: trong trang không có câu hỏi, chỉ có phần văn bản trích dẫn từ tác phẩm.

Trang 122 — Bài học

Câu hỏi:

Quan điểm của tác giả ở đây có mâu thuẫn với quan điểm đã nêu ở phần trước không? Vì sao?

Trả lời: Quan điểm của tác giả ở đây không mâu thuẫn với quan điểm đã nêu ở phần trước.

  • Ở phần trước, tác giả cho rằng:

    • "Đọc ít mà đọc kĩ, thì sẽ tập thành nếp suy nghĩ sâu xa, trầm ngâm tích lũy, tưởng tượng tự do đến mức làm đổi thay khí chất";
    • "Đọc nhiều mà không chịu nghĩ sâu, như cười ngựa qua chợp, tuy chớp báu vẫy đấy, chỉ tổ làm cho mắt hoa ý loạn, tay không mà vẽ".

  • Như vậy, tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đọc kĩ và suy ngẫm sâu sắc, thay vì chỉ đọc nhiều mà không hiểu rõ nội dung.

  • Ở phần này, tác giả tiếp tục khẳng định:

    • "Sách đọc nên chia làm mấy loại, một loại là sách đọc để có kiến thức phổ thông mà mọi công dân thế giới hiện nay đều phải biết, một loại là sách đọc để trau dồi học vấn chuyên môn".

  • Quan điểm này bổ sung, làm rõ hơn ý trước đó, không mâu thuẫn mà có mối liên hệ.

Câu hỏi:
Chú ý câu văn, hình ảnh bộc lộ thái độ của đối người, đối với việc làm người thì cách đó thể hiện phẩm chất tâm thường, thấp kém.

Trả lời: Câu văn, hình ảnh bộc lộ thái độ của người viết đối với việc đọc sách và cách sống là:

  • "Đọc ít mà đọc kĩ, thì sẽ tập thành nếp suy nghĩ sâu xa, trầm ngâm tích lũy, tưởng tượng tự do đến mức làm đổi thay khí chất";
  • "Đọc nhiều mà không chịu nghĩ sâu, như cười ngựa qua chợp, tuy chớp báu vẫy đấy, chỉ tổ làm cho mắt hoa ý loạn, tay không mà vẽ".

Những hình ảnh này nhằm phê phán lối đọc sách hời hợt, không có sự suy ngẫm. Đồng thời, khẳng định giá trị của việc đọc sách đúng đắn: không chỉ biết nhiều mà còn phải hiểu sâu.

Câu hỏi: Chú ý tác dụng của những hình ảnh so sánh.

Trả lời: Hình ảnh so sánh trong đoạn văn là:

  • "Đọc nhiều mà không chịu nghĩ sâu, như cười ngựa qua chợp, tuy chớp báu vẫy đấy, chỉ tổ làm cho mắt hoa ý loạn, tay không mà vẽ".

Tác dụng:

  • Tạo ra hình ảnh sinh động, dễ hiểu về việc đọc sách mà không suy ngẫm.
  • "Cười ngựa qua chợp" gợi tả sự nhanh chóng, hời hợt, không để lại ấn tượng gì.
  • "Mắt hoa ý loạn" diễn tả sự rối ren, không có kết quả thực sự.
  • Nhấn mạnh sự vô ích của việc đọc không đúng cách.

Trang 123 — Khoa học muôn năm

Câu 1. Xác định luận đề của văn bản Bản về đọc sách. Để triển khai luận đề này, tác giả đã đưa ra những luận điểm nào?

Trả lời:

  • Luận đề của văn bản Bản về đọc sách: Tầm quan trọng của việc đọc sách và phương pháp đọc sách hiệu quả.
  • Để triển khai luận đề này, tác giả đã đưa ra những luận điểm:
    • Tầm quan trọng của việc đọc sách.
    • Phương pháp đọc sách hiệu quả.

Câu 2. Chỉ ra những lí lẽ được sử dụng trong phần (1) của văn bản. Nhận xét về những lí lẽ đó.

Trả lời:

  • Những lí lẽ được sử dụng trong phần (1):
    • "càng chui sâu càng hẹp, không tìm ra lối thoát".
    • "Các học vấn khác đại khái cũng như vậy, không biết rộng thì không thể chuyên, không thông thạo thì không thể nắm gọn. Trước hãy biết rộng rồi sau mới nắm chắc, đó là trình tự để nắm vững bất cứ học vấn nào."
  • Nhận xét:
    • Các lí lẽ được trình bày logic, chặt chẽ.
    • Sử dụng hình ảnh minh họa ("càng chui sâu càng hẹp") giúp người đọc dễ hiểu.

Câu 3. Trong phần (2), tác giả cho rằng "sách nhiều khiến người ta không chuyên sâu", "sách nhiều dễ khiến người đọc lạc hướng." Để làm sáng tỏ các lí lẽ này, tác giả đã đưa ra những bằng chứng nào? Em có đồng ý với các lí lẽ này không, vì sao?

Trả lời:

  • Để làm sáng tỏ các lí lẽ này, tác giả đã đưa ra bằng chứng:
    • Phân tích tình huống "chui sâu" và "biết rộng".
    • Nêu ví dụ về việc đọc sách không đúng cách dẫn đến "lạc hướng".
  • Em có đồng ý với các lí lẽ này vì:
    • Nếu đọc quá nhiều mà không tập trung vào một lĩnh vực cụ thể, dễ dẫn đến không chuyên sâu.
    • Việc đọc nhiều sách mà không có định hướng có thể khiến người đọc lạc hướng.

Câu 4. Nội dung của phần (3) liên quan đến phần (1) và phần (2) như thế nào? Nêu lên một điều em tâm đắc trong phần (3) và giải thích vì sao.

Trả lời:

  • Nội dung phần (3) liên quan đến phần (1) và (2) ở chỗ:
    • Tổng hợp lại tầm quan trọng của việc đọc sách có định hướng và chuyên sâu.
  • Một điều em tâm đắc:
    • "Trong lịch sử học thuật, phẩm là người có thành tựu lớn trong bất kì một lĩnh vực nào, đều phải có cơ sở sâu sắc của nhiều môn học văn khác."
    • Vì điều này giúp em hiểu rằng để thành công, cần có kiến thức rộng và sâu.

Câu 5. Văn bản Bản về đọc sách thuyết phục người đọc bởi những lí do nào? Phân tích một số bằng chứng để khẳng định câu trả lời của em.

Trả lời:

  • Văn bản thuyết phục người đọc bởi:
    • Trình bày logic và lí lẽ chặt chẽ.
    • Sử dụng hình ảnh minh họa sinh động.
  • Bằng chứng:
    • Ví dụ về việc "chui sâu" và "lạc hướng".
    • Nêu rõ vai trò của việc có kiến thức nền tảng rộng.

Câu 6. Từ những vấn đề được gợi ra trong văn bản, hãy nêu một hạn chế về việc đọc sách của bản thân em.

Trả lời:

  • Một hạn chế về việc đọc sách của bản thân:
    • Thiếu định hướng rõ ràng khi đọc sách.
    • Cần cải thiện bằng cách lập kế hoạch đọc sách cụ thể.

Trang 123 — Đọc hiểu

Câu 1. Tôi cho rằng không một thứ gì trên đời này có thể giúp cho con người có được sự giáo dục của xã hội một cách kì diệu và sáng tạo hơn là sức mạnh của nghệ thuật và khoa học; không những thế, tôi còn muốn nhắc lại nhiều lần như vậy. Chúng ta đều biết, tôi là một nhà nghệ thuật và tôi hoàn toàn chân thành, tự giác khi đặt khoa học lên hàng đầu trong vấn đề giáo dục.

Trả lời: Câu này nhấn mạnh vai trò quan trọng của nghệ thuật và khoa học trong giáo dục. Tác giả khẳng định:

  • Nghệ thuật và khoa học là những yếu tố giúp con người có được sự giáo dục một cách kì diệu và sáng tạo.
  • Tác giả tự nhận là nhà nghệ thuật, nhưng vẫn đặt khoa học lên hàng đầu trong giáo dục, cho thấy sự chân thành và tự giác của mình.

Câu 2. Nghệ thuật là tình cảm, nó hoàn toàn có thể bị khuất phục trước cái tính, tư tưởng của tác giả, nó phụ thuộc vào cái mọi người vẫn gọi là “cảm xúc”. Chính vì vậy, rất hiểm khi nó thực sự đo, rất hiểm khi nó vượt lên rào cản được tạo ra bởi những ảnh hưởng mạnh mẽ của định kiến giai cấp và dân tộc. Trong khi đó, khoa học thực nghiệm tri thức thông qua những quan sát rất tỉ mỉ. Nó được dẫn đường bởi những lí luận lô gích chặt chẽ, chính vì vậy, nó có thể thoát khỏi những thứ mà nghệ thuật không sao rũ bỏ được. Nếu nói về tinh thần, thực chất khoa học thực nghiệm mang tính quốc tế, nó thuộc về toàn bộ nhân loại. Chúng ta có thể nói đến nền nghệ thuật Nga, Đức, I-ta-li-a nhưng trên thế giới chỉ có một thứ khoa học mà khắp năm châu bốn bể đều công nhận, chính thứ khoa học đã chắp thêm cánh cho tư tưởng chúng ta, giúp nó bay bổng trong vương quốc thần bí của vũ trụ, tìm tòi giải đáp những vấn đề bí kị trong cuộc sống. Khoa học đã mở rộng con đường đi đến sự đoàn kết, tự do và cái đẹp cho nhân loại.

Trả lời:

  • Sự khác biệt chủ yếu giữa nghệ thuật và khoa học:
    • Nghệ thuật phụ thuộc vào cảm xúc, có thể bị ảnh hưởng bởi định kiến giai cấp và dân tộc.
    • Khoa học thực nghiệm dựa trên quan sát tỉ mỉ và lí luận lô gích chặt chẽ, giúp nó vượt qua các rào cản.

Câu 3. Nền dân chủ của nước Nga lúc này đây đang cùng với nền khoa học chính xác đi tới một cuộc sống mới. Không những vậy, nền dân chủ của Nga còn cần sự giúp sức của khoa học chính xác, điều này có lẽ các bạn cũng không cần tôi phải chứng minh làm gì. K. A. Ti-mi-ri-a-dép (Timiryazev), một nhà khoa học nổi tiếng người Nga, một con người chân chính cả đời mình đã luôn kiên tri quan điểm: “Tương lai thuộc về khoa học và dân chủ.” Đó chính là một chân lí vĩ đại. Và tôi cũng tin tưởng một cách sâu sắc rằng: “Chỉ khi có sự giúp đỡ của khoa học, nền dân chủ mới thực sự có tương lai.”

Trả lời: Tác giả muốn khẳng định:

  • Nền dân chủ và khoa học chính xác cùng phát triển để xây dựng một cuộc sống mới.
  • Khoa học đóng vai trò quan trọng trong việc giúp nền dân chủ phát triển.
  • Trích dẫn quan điểm của K. A. Ti-mi-ri-a-dép:
    • “Tương lai thuộc về khoa học và dân chủ.”
  • Tác giả tin rằng:
    • “Chỉ khi có sự giúp đỡ của khoa học, nền dân chủ mới thực sự có tương lai.”