Trang 143 — Phân tích đoạn trích
Câu (2). Giới thiệu tóm tắt vị trí của đoạn trích trong tác phẩm.
Trả lời: Đoạn trích này nằm trong tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du. Nội dung đoạn trích là hệ quả của một chuỗi những diễn biến trước đó: sau khi Kim Trọng về Liễu Dương chịu tang chú, gia đình Kiều bị thăng bạn tơ vu oan, Vương Ông và Vương Quan bị bắt giữ, bị đánh đập, nhà cửa của bị vơ vét hết của cải. Để có tiền chuộc cha và em trai, Kiều quyết định bán mình. Trong tình cảnh ấy, nhờ sự mách bảo của một mối mới, Mã Giám Sinh đã tìm đến mua Kiều với danh nghĩa là cưới nàng làm vợ lẽ.
Câu (*). Nêu lí lẽ (**). Bằng chứng để làm sáng tỏ lí lẽ
Trả lời:
- Lí lẽ:
- Hình thức nghệ thuật của đoạn trích còn hấp dẫn người đọc ở sự kết hợp tài tình giữa yếu tố tự sự và trữ tình.
- Bằng chứng:
- Yếu tố tự sự được thể hiện qua việc Nguyễn Du đã kể lại chi tiết một cuộc mua bán đặc biệt (mua bán người) với những sự việc và nhân vật cụ thể. Đó là cách kể diễn biến các sự việc theo trình tự thời gian qua lời của người kể chuyện ngôi thứ ba. Còn sự thể hiện của yếu tố trữ tình trong đoạn trích là cách tác giả khéo léo miêu tả tâm trạng nhân vật (Thuy Kiều) và sử dụng ngôn ngữ bình luận để bộc lộ thái độ, sự đánh giá đối với các nhân vật.
- Hai yếu tố này kết hợp uyển chuyển và biểu hiện dưới nhiều dạng thức khác nhau trong đoạn trích.
Câu (*) Trả lời câu hỏi
Trả lời:
- Trước tiên, qua vẻ bề ngoài, Mã Giám Sinh hiện lên là một kẻ lăng, vô học và tráo trở. Về ngoại hình, tuổi trạc ngoại tứ tuần, họ Mã vẫn mảy râu nhọn như nhui, đồ quằn bảnh bao.
- Vào thời Nguyễn Du, khi những người trạc tuổi hằn là phải cạo râu, ăn mặc trang trọng, đứng đắn thì qua hai câu thơ đặc tả ngoại hình, Mã Giám Sinh đã lộ rõ vẻ chải chuốt, kệch cồm, không phù hợp với lứa tuổi.
- Còn về ngôn ngữ, cách trả lời khiếm nhã, cộc lốc (“Hỏi tên, rằng...”, “Hỏi quê, rằng...”) của Mã càng cho thấy đó là một kẻ học dở, hiểu lơ cộc.
- Về hành động, họ càng có vẻ đáng một người thuộc tầng lớp trên nhưng trên thực tế hành xử của hắn lại càng tỏ cao hơn và bọn đầy tớ thực ra chỉ là một lũ lưu manh, đáng ngờ.
- **Cách xây dựng nhân vật bằng bút pháp tả thực ấy đã thể hiện thái độ khinh bị và cảm ghét của tác giả đối với bọn bât lương.
Trang 145 — Hướng dẫn quy trình viết
Câu 1. Thực hiện các yêu cầu sau:
- Tìm các câu văn thể hiện luận điểm của bài viết.
Trả lời: Các câu văn thể hiện luận điểm của bài viết là:
- "Tóm lại, (“***”) Mã Giám Sinh mua Kiều là một đoạn trích tiêu biểu cho những giá trị nội dung và nghệ thuật đặc sắc của kiệt tác Truyện Kiều. Về nghệ thuật, đoạn trích thành công trong việc khắc hoạ sinh động chân dung nhân vật bằng bút pháp tả thực và kết hợp uyển chuyển giữa yếu tố tự sự với trữ tình để tạo nên những nét đặc sắc về đặc trưng thể loại."
- Đoạn văn này cho thấy rõ vai trò của đoạn trích "Mã Giám Sinh mua Kiều" trong tổng thể giá trị của Truyện Kiều, nhấn mạnh giá trị nội dung và nghệ thuật đặc sắc.
Câu 2. Bài viết đã phân tích những nét đặc sắc nào về nghệ thuật của đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều?
Trả lời: Bài viết đã phân tích những nét đặc sắc về nghệ thuật của đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều như:
- Thành công trong việc khắc hoạ sinh động chân dung nhân vật bằng bút pháp tả thực.
- Kết hợp uyển chuyển giữa yếu tố tự sự với trữ tình để tạo nên những nét đặc sắc về đặc trưng thể loại.
Câu 3. Nội dung chủ đề của đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều được phân tích qua những phương diện nào? Cần chú ý điều gì khi phân tích chủ đề của một truyện thơ?
Trả lời: Nội dung chủ đề của đoạn trích Mã Giám Sinh mua Kiều được phân tích qua các phương diện:
- Phản ánh chân thật bức tranh xã hội đương thời.
- Tố cáo mặt trái của đồng tiền và những thế lực bạo tàn đã chà đạp lên mọi giá trị.
- Đồng thời thể hiện niềm thương cảm, xót xa cho tình cảnh tội nghiệp của con người.
Khi phân tích chủ đề của một truyện thơ, cần chú ý:
- Xác định rõ nội dung chính mà tác giả muốn gửi gắm trong tác phẩm.
- Phân tích các yếu tố nghệ thuật (như nhân vật,cốt truyện, ngôn ngữ) hỗ trợ cho việc thể hiện chủ đề.
Câu 4. Các đoạn văn trong bài viết thường được viết theo kiểu đoạn văn gì? Trình bày tác dụng của cách viết đó.
Trả lời: Các đoạn văn trong bài viết thường được viết theo kiểu đoạn văn phân tích.
Tác dụng:
- Giúp người đọc dễ dàng hiểu rõ luận điểm và luận cứ của bài viết.
- Trình bày thông tin một cách có hệ thống, giúp người đọc theo dõi logic lập luận.
Câu 5. Xác định các phương tiện và phép liên kết được sử dụng trong bài viết và nêu tác dụng của chúng.
Trả lời: Các phương tiện và phép liên kết được sử dụng trong bài viết:
- Phương tiện liên kết: Từ ngữ lặp lại (ví dụ: "nghệ thuật", "đặc sắc"), từ ngữ đồng nghĩa (ví dụ: "nội dung" và "nghệ thuật").
- Phép liên kết:
- Phép lặp: "Tóm lại" để tổng kết.
- Phép đồng nghĩa: Sử dụng các từ ngữ tương đương để tránh lặp từ.
Tác dụng:
- Tạo sự gắn kết giữa các câu văn, giúp bài viết mạch lạc và dễ hiểu.
- Làm nổi bật các ý chính của bài viết.
Câu 6. Từ bài văn trên, em rút ra điều gì cần lưu ý khi phân tích đoạn trích của một truyện thơ?
Trả lời: Khi phân tích đoạn trích của một truyện thơ, cần lưu ý:
- Xác định rõ luận điểm và các luận cứ hỗ trợ.
- Phân tích các yếu tố nghệ thuật tiêu biểu.
- Sử dụng các phương tiện liên kết và phép liên kết để bài viết có tính mạch lạc.
- Đưa ra cảm nhận và bài học rút ra từ đoạn trích.
Trang 146 — Thực hiện cuộc phỏng vấn
Câu hỏi 1: Em hãy đóng vai phóng viên trang thông tin của trường để phỏng vấn một bạn học sinh vượt khó, học giỏi trong trường.
Trả lời:
Để thực hiện cuộc phỏng vấn, em sẽ chuẩn bị các câu hỏi để hiểu rõ hơn về bạn học sinh vượt khó, học giỏi trong trường. Dưới đây là một số câu hỏi có thể được sử dụng:
- Bạn có thể chia sẻ về hoàn cảnh khó khăn mà bạn đã gặp phải không?
- Làm thế nào bạn vượt qua những khó khăn đó?
- Bạn có bí quyết gì để học tập hiệu quả và đạt được thành tích tốt?
- Bạn cảm thấy thế nào khi được công nhận là học sinh xuất sắc trong trường?
- Bạn có lời khuyên gì cho các bạn học sinh khác đang gặp khó khăn trong học tập?
Khi thực hiện cuộc phỏng vấn, cần chú ý:
- Lắng nghe kỹ câu trả lời của bạn học sinh.
- Đặt câu hỏi bổ sung nếu cần thiết.
- Ghi chép lại những thông tin quan trọng.
Sau khi phỏng vấn, cần:
- Cảm ơn bạn học sinh đã tham gia phỏng vấn.
- Tổng hợp lại những thông tin quan trọng và viết thành bài viết hoàn chỉnh.