Trang 15 — Bếp Lửa
Câu hỏi:
Chuẩn bị đọc:
- Nhớ lại một kỉ niệm tuổi thơ với người thân của em.
Trải nghiệm cùng văn bản:
- Chú ý những từ ngữ thể hiện trực tiếp cảm xúc của tác giả trong ba khổ thơ đầu.
1. Chuẩn bị đọc
Nhớ lại một kỉ niệm tuổi thơ với người thân của em.
Trả lời: Một kỉ niệm tuổi thơ với người thân mà em nhớ mãi là lúc em bị ốm. Khi đó, mẹ đã chăm sóc em rất chu đáo. Mẹ đã thức trắng đêm trông em, cho em uống thuốc, và nấu cháo dinh dưỡng. Tình yêu thương của mẹ dành cho em trong những giây phút đó thật sâu sắc.
2. Trải nghiệm cùng văn bản
Câu 1. Chú ý những từ ngữ thể hiện trực tiếp cảm xúc của tác giả trong ba khổ thơ đầu.
Trả lời: Trong ba khổ thơ đầu, những từ ngữ thể hiện trực tiếp cảm xúc của tác giả là:
"Cháu thương bà biết mấy nắng mưa."
- Từ "thương" thể hiện tình cảm yêu thương, trân trọng của cháu dành cho bà.
Không có các từ ngữ thể hiện trực tiếp cảm xúc nào khác ngoài những hình ảnh gợi cảm xúc như:
- "Một bếp lửa chồn vòng sương sớm"
- "Một bếp lửa ấp iu nồng đượm"
- Gợi lên sự ấm áp và sự chăm sóc của người bà.
Trang 18 — Quê hương
Câu 1. Suy ngẫm Lời dẫn cháu thể hiện điều gì về bà?
Trả lời: Lời dẫn của bà:
- "Bố ở chiến khu, bố còn việc bố, Mày có viết thư chớ kể này kể nọ, Cứ bảo nhà vẫn được bình yên!" cho thấy bà là người:
- Quan tâm đến gia đình,
- Lo lắng cho gia đình nhưng cũng rất mạnh mẽ,
- Can đảm,
- Thấu hiểu công việc của bố cháu.
Câu 2. Theo dõi Hình ảnh bếp lửa trong khổ thơ này có gì khác so với các khổ thơ trên?
Trả lời: Hình ảnh bếp lửa trong khổ thơ này:
- "Rồi sớm rồi chiều, lại bếp lửa bà nhen, Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sẵn, Một ngọn lửa chứa niềm tin dai dẳng..." gợi lên sự:
- Ấm áp,
- Niềm tin mãnh liệt,
- Sức mạnh bền bỉ,
- Sự kiên cường, hy vọng.
Khác với các khổ thơ trên, bếp lửa ở đây không chỉ là hình ảnh vật lý mà còn mang ý nghĩa:
- Biểu tượng tình yêu thương,
- Niềm tin mãnh liệt,
- Sức mạnh của tình gia đình trong khó khăn.
Trang 19 — Bếp lửa
Câu 1. Phân tích mối quan hệ giữa hình ảnh bếp lửa và hình ảnh bà trong bài thơ.
Trả lời: Hình ảnh bếp lửa và hình ảnh bà trong bài thơ có mối quan hệ chặt chẽ, bổ sung cho nhau để thể hiện tình cảm gia đình và sự ấm áp của gia đình.
Hình ảnh bếp lửa được miêu tả như một biểu tượng của sự ấm áp, của tình yêu thương và sự chăm sóc. "Bếp lửa" là hình ảnh trung tâm của bài thơ, được nhắc đến từ đầu đến cuối: "Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ... Ôi kì lạ và thiêng liêng - bếp lửa!", "Giờ cháu đã đi xa. Có ngọn khói trăm tàu, Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả, Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở: - Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?...".
Hình ảnh bà xuất hiện gắn liền với hình ảnh bếp lửa, người nhóm lửa, thổi lửa và truyền đi tình yêu thương. Tình cảm của người bà dành cho cháu được thể hiện qua sự quan tâm, nhắc nhở: "Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?".
Câu 2. Nêu một số biện pháp tu từ được sử dụng trong bài thơ và làm rõ hiệu quả của chúng.
Trả lời: Một số biện pháp tu từ được sử dụng trong bài thơ:
Hoán dụ: "Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả" - Hình ảnh "lửa" ở đây không chỉ là lửa literal mà còn tượng trưng cho niềm vui, hạnh phúc lan tỏa.
Điệp từ: "trăm" - "Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả" nhấn mạnh sự rộng lớn, lan tỏa của niềm vui và hạnh phúc.
Câu hỏi tu từ: "Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?" - thể hiện sự quan tâm, mong nhớ của cháu dành cho bà.
Câu 3. Sự kết hợp giữa yếu tố biểu cảm với miêu tả, tự sự trong văn bản có tác dụng gì?
Trả lời: Sự kết hợp giữa yếu tố biểu cảm với miêu tả, tự sự trong văn bản giúp:
- Tạo nên sự hòa quyện giữa cảm xúc và hình ảnh, làm cho bài thơ giàu tính hình ảnh và cảm xúc.
- Thể hiện tình cảm gia đình sâu sắc, đặc biệt là tình cảm giữa bà và cháu.
- Gợi hình và gợi cảm, giúp người đọc hình dung và cảm nhận rõ hơn về không gian, con người và tình cảm.
Câu 4. Xác định mạch lạc cảm xúc và cảm hứng chủ đạo của văn bản.
Trả lời: Mạch lạc cảm xúc trong bài thơ thể hiện sự chuyển biến từ niềm vui, hạnh phúc khi còn ở bên bà sang sự nhớ mong khi xa cách.
Cảm hứng chủ đạo của văn bản là tình yêu thương gia đình, đặc biệt là tình cảm giữa bà và cháu. Bài thơ thể hiện sự trân trọng và biết ơn đối với những người đã mang lại cho ta tuổi thơ ấm áp và hạnh phúc.
Câu 5. Hãy chỉ ra một vài nét đặc sắc về kết cấu của bài thơ.
Trả lời: Một vài nét đặc sắc về kết cấu:
- Kết cấu bài thơ xoay quanh hình ảnh bếp lửa, lấy cảm xúc của cháu khi xa nhà làm trung tâm.
- Cách cấu trúc với các khổ thơ ngắn gọn, tự nhiên, tạo sự gần gũi và thân mật.
Câu 6. Theo em, tác giả muốn gửi đến người đọc thông điệp gì qua văn bản này?
Trả lời: Tác giả muốn gửi đến người đọc thông điệp về:
- Tầm quan trọng của gia đình và tình yêu thương trong cuộc sống.
- Sự trân trọng và biết ơn đối với những người đã mang lại cho ta tuổi thơ ấm áp và hạnh phúc.
Câu 7. Bài thơ thể hiện tư tưởng gì? Các động từ "nhóm", "nhen" và hình ảnh "bếp lửa" đã góp phần như thế nào vào việc thể hiện tư tưởng đó?
Trả lời: Bài thơ thể hiện tư tưởng về tình yêu thương gia đình, sự trân trọng và biết ơn đối với những người đã mang lại cho ta tuổi thơ ấm áp và hạnh phúc.
Các động từ "nhóm", "nhen" và hình ảnh "bếp lửa" góp phần:
- Tạo hình ảnh ấm áp, hạnh phúc của gia đình.
- Thể hiện tình cảm gia đình sâu sắc, đặc biệt là tình cảm giữa bà và cháu.
Câu 8. Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) thể hiện tình cảm với người có ảnh hưởng lớn đến em.
Trả lời: Người có ảnh hưởng lớn đến em là mẹ. Mẹ là người luôn bên cạnh, chăm sóc và yêu thương em. Tình cảm của mẹ dành cho em là vô điều kiện, là nguồn động viên và khích lệ em lớn lên. Em sẽ mãi nhớ ơn và yêu thương mẹ.
Trang 20 — Vẻ đẹp của Sông Đà
Câu hỏi chưa được đặt ra trong trang này.
Do ảnh chỉ cung cấp một phần của văn bản "Vẻ đẹp của Sông Đà" của tác giả Nguyễn Tuân và không có câu hỏi cụ thể nào trong phần nội dung văn bản, nên tôi trả lời như sau: