Trang 19 — Truyện Kiều
Câu hỏi theo dõi:
Theo dõi Hoàn cảnh của nhân vật chính trong truyện.
Trả lời:
- Trong huyện có Thành đã đỗ khoa Đồng tử nhưng lâu không thi đậu, tính chất phác nên bị bọn lí dịch gian giao ép làm chức lí chính, tìm đủ cách chối từ mà không được, chưa đầy một năm thì chút ít gia sản đã cạn kiệt. Gặp kì nộp thuế, Thành không dám sách nhiễu dân nhưng không có gì để bù, lo buồn chỉ muốn chết. Vợ nói "Chết thì có ích gì, chằng bằng cứ tự tìm bắt, biết đâu cũng được một con". Thành cho là phải. Bèn sáng đi tối về, cầm ông trúc lồng ắt đất lật đã khát bãi hoang tang tang đó, làm đủ cách mà không được, có bắt được hai ba con thỏ nhỏ yếu không đủ quy cách. Quan trên theo hạn trách phạt, qua hơn mười ngày Thành đã bị đánh trăm trường, hai mông máu mủ bê bết, ngay cả sáu con cũng không sao đi mà bắt nữa, trăn trở trên giường chỉ nghĩ tới việc tự tử.
Theo dõi Cô gái bó toán có liên quan đến những sự việc nào trong truyện?
Trả lời:
Lúc ấy trong thôn có bà đồng gù lưng tới, bởi toán như thần. Vợ Thành đem tiền lễ tới, thấy gái non ba già đứng chật cổng ngõ. Vào trong nhà thì có phòng kín buồng rèm, ngoài rèm bầy hương án, có phòng kín buồng rèm, người tới bói thắp hương trong đình rồi vái lạy, ba đồng đứng bên hường lên không khăn khuà, môi máp mấy không biết là nói gì, ai cũng kính cần đứng chờ. Lát sau trong rèm ném ra giấy ghi rõ về việc người ta muốn hỏi, không sai chút nào. Vợ Thành đặt tiền lễ lên án rồi thắp hương và lạy như những người trước, khoảng xong bữa cơm thì tã rèm lay động, mảnh giấy ném ra. Giờ đã xem không phải là chữ mà là bức vẽ, trong vẽ diẹc gác là chưa chiễn, phía sau có hòn núi nhỏ đầy những tảng đá hình thù quái, gai góc tua tủa, có con để nằm dưới, bên cạnh có con ếch như sắp nhảy lên, mở xem không hiểu nhưng thấy có con để ám hợp với việc mình cầu khẩn nên cất vào người đem về đưa Thành xem.
Thành giờ đi giờ lại, nghĩ "Hay là bức vẽ này chỉ ta chỗ bắt ếch chăng?". Nhìn kĩ quang cảnh trong đó thấy rất giống gác Đại Phật ở phía đông thôn, bên gường dây chống gậy cầm bức vẽ tối sau chùa. Ở đó có ngôi miếu cỏ, lân quang thấy đá nằm ngổn ngang đứng như trong bức vẽ, bên đồi đám trong đám cây cỏ lằng nghe như tim mũi kim hột cái, bao nhiêu tâm trí mắt sức tai đều dốc ra hết nhưng không thấy gì cả. Đang còn tìm kiếm thì chột có một con ếch nhảy ra, Thành càn ngạc nhiên vội đuổi theo. Con ếch nhảy vào đám cỏ, Thành theo vết vạch cái tim thì thấy một con ếch nấp dưới gốc cây gai, vội chụp lấy thì nó chui vào hòn đá, lấy cả con ếch chọc vào vần nằm i ra đó, đem ông đồ nước vào mời chịu chịu ra, đang rất khỏe mạnh, Thành đởi theo vỏ được. Nhìn kĩ thấy nó nhằm tờ đủ dài, có xanh cam vàng, nhưng qua một hồi lâu vào lòng mang vẻ. Cả nhà vui mừng, dù là được ngọc báu liên thành cũng không bằng. Rồi thà nó vào chậu nuôi, cho ăn chu đáo, gin giữ nâng niu chờ tới kì hạn nộp quan.
Trang 22 — Truyện Kiều
Dự đoán
Điều gì xảy ra sau khi con Thành sống lại nhưng “thần thái ngày ngộc như người gỗ, cử ngủ mê mệt”?
Trả lời:
Sau khi con Thành sống lại nhưng “thần thái ngày ngộc như người gỗ, cử ngủ mê mệt”, có thể thấy cậu bé vẫn chưa hoàn toàn tỉnh táo và hoạt động như một người bình thường. Điều này có thể dẫn đến những tình huống bất thường hoặc khó lường, có thể ảnh hưởng đến cuộc sống của gia đình Thành. Dựa vào phần tiếp theo của văn bản, có thể thấy cậu bé có những hành động lạ lùng như nhảy lên khi được bế lên, chạy nhảy và làm những việc bất thường.
Theo dõi
Con dê mới bắt được có gì kì lạ?
Trả lời:
Con dê mới bắt được có những hành động rất lạ lùng. Khi Thành nâng nó lên, nó nhảy vọt lên; khi được cho vào lồng chơi với con dê của thiếu niên, nó vẫn nằm im, không dám chơi; khi bị chọc vào râu, nó vẫn nằm im; nhưng khi thiếu niên cố tình đánh nó, nó phùng cành gãy lớn và nhảy xông thẳng ra. Những hành động này cho thấy con dê có tính cách rất đặc biệt, có thể là một con dê thông minh hoặc có gì đó "kì lạ".
Trang 23 — Truyện Kiều
Câu hỏi:
- Điều em dự đoán ở trên có chính xác không?
Trả lời: Dự đoán của em ở trên cho thấy sự chính xác khi phân tích câu chuyện về con gà và số phận của nó trong truyện. Trong văn bản, chú gà trống có khả năng "nhảy nhót theo điệu nhạc" và làm cho "mọi người càng lấy làm lạ". Điều này cho thấy rằng chú gà đã được huấn luyện để làm theo lệnh của con người, đặc biệt là khi có âm thanh đàn sáo. Việc gà có thể nhảy nhót theo nhạc đã khiến tuần phủ và tri huyện vô cùng kinh ngạc và cho rằng đây là một điều kỳ lạ.
Dự đoán của em đã đúng khi nhận thấy rằng, thông qua câu chuyện này, tác giả muốn nhấn mạnh ý tưởng về sự may mắn và thay đổi số phận. Cụ thể, con gà từ một loài vật thường nhật đã trở thành một niềm vui và mang lại tài lộc cho chủ nhân. Sự kiện này cũng làm nổi bật sự ngưỡng mộ và kinh ngạc của các nhân vật trong truyện đối với chú gà.
Như vậy, câu chuyện không chỉ là một sự kiện ngẫu nhiên mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về sự thay đổi và cơ hội. Việc con gà có thể làm được điều kỳ lạ này cũng là một cách để tác giả thể hiện quan điểm về sự bất ngờ và may mắn trong cuộc sống.
Trang 24 — Thực hành tiếng Việt
Câu 1. Phân biệt nghĩa của các yếu tố Hán Việt trong mỗi trường hợp sau:
a. sinh trong từ sinh thành và sinh trong từ sinh viên
Trả lời:
- Sinh trong từ sinh thành: có nghĩa là "sinh ra", "hình thành".
- Sinh trong từ sinh viên: có nghĩa là "người học", "học sinh".
b. bá trong từ bá chủ và bá trong cụm từ nhất hô bá ứng
Trả lời:
- Bá trong từ bá chủ: có nghĩa là "làm chủ", "thống trị".
- Bá trong cụm từ nhất hô bá ứng: có nghĩa là "mệnh lệnh", "sức mạnh".
Các yếu tố Hán Việt đồng âm
Trong lớp từ Hán Việt, có không ít yếu tố đồng âm nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau. Ví dụ:
- ai{1}: bụi bặm (trần ai); ai{2}: buồn (ai oán, ai điệu, bi ai,...)