Trang 38 — Suy ngẫm và phản hồi

Câu 2. Tác giả so sánh câu thơ "Lận lối thân cô khi quãng vắng" với câu ca dao "Cái có lận lỗi bỏ sông" nhằm mục đích gì?

Trả lời: Tác giả so sánh câu thơ "Lận lối thân cô khi quãng vắng" với câu ca dao "Cái có lận lỗi bỏ sông" nhằm làm nổi bật sự hi sinh, cống hiến một cách âm thầm, lặng lẽ của người vợ (bà Tú). Đồng thời, qua sự so sánh này, tác giả cũng nhấn mạnh sự tương đồng và khác biệt giữa hai hình ảnh, từ đó làm rõ hơn vai trò, vị trí của người vợ trong gia đình.

Cụ thể, câu thơ "Lận lối thân cô khi quãng vắng" gợi lên hình ảnh một người phụ nữ phải chịu đựng sự vất vả, cô đơn trong cuộc sống. Trong khi đó, câu ca dao "Cái có lận lỗi bỏ sông" lại chứa đựng ý nghĩa rằng những điều không may, lỗi lầm sẽ bị sông (hay dòng đời) cuốn trôi đi. Qua đó, tác giả thể hiện sự trân trọng và cảm thương đối với người vợ.

Trang 39 — Ý Nghĩa Văn Chương

Câu 1. Xác định cách trình bày vấn đề khách quan và cách trình bày vấn đề chủ quan trong đoạn đầu tiên.

Trả lời:

  • Cách trình bày vấn đề khách quan: là cách trình bày thông tin, dữ liệu, sự kiện một cách trung lập, không thiên vị, nhằm cung cấp thông tin chính xác và khách quan về vấn đề.
  • Cách trình bày vấn đề chủ quan: là cách trình bày thông tin, quan điểm cá nhân, ý kiến riêng, thường mang tính chất thuyết phục hoặc thể hiện thái độ, cảm xúc của người viết.

Trong đoạn đầu tiên không có trong trang.

Câu 2. Vẽ sơ đồ thể hiện mối quan hệ giữa luận đề, luận điểm, lí lẽ và bằng chứng trong văn bản.

Trả lời:

  • Luận đề: vấn đề chính cần giải quyết hoặc làm rõ.
  • Luận điểm: quan điểm, ý kiến chính về vấn đề.
  • Lí lẽ: những lý do, lập luận hỗ trợ cho luận điểm.
  • Bằng chứng: những sự kiện, số liệu, ví dụ cụ thể chứng minh cho lí lẽ.

Sơ đồ:

  • Luận đề
    • Luận điểm
      • Lí lẽ 1 → Bằng chứng 1
      • Lí lẽ 2 → Bằng chứng 2
      • ...

Câu 3. Em ấn tượng với lí lẽ, bằng chứng nào nhất? Lí lẽ và bằng chứng ấy đã làm sáng tỏ luận đề như thế nào?

Trả lời:

  • Em ấn tượng với lí lẽ và bằng chứng: "suốt đời hi sinh cho chồng cho con" có phải là bổn phận của người phụ nữ?

Lí lẽ và bằng chứng này đã làm sáng tỏ luận đề bằng cách đặt ra câu hỏi về vai trò và trách nhiệm của phụ nữ trong xã hội.

Câu 4. Tác giả bài viết cho rằng hai câu đề bài thơ Thương vợ là "cặp câu hay nhất bài thơ". Em có đồng tình với ý kiến này không? Vì sao?

Trả lời:

  • Em có đồng tình với ý kiến này.
  • Vì:
    • Hai câu đề đã nêu rõ chủ đề của bài thơ: tình yêu vợ.
    • Cách sử dụng ngôn ngữ giản dị, mộc mạc nhưng sâu sắc.

Câu 5. Theo em "suốt đời hi sinh cho chồng cho con" có phải là bổn phận của người phụ nữ? Hãy tìm những ví dụ trong thực tế cuộc sống để làm sáng tỏ ý kiến của mình.

Trả lời:

  • Theo em, "suốt đời hi sinh cho chồng cho con" không hoàn toàn là bổn phận của người phụ nữ.
  • Vì:
    • Người phụ nữ cũng có quyền theo đuổi sự nghiệp và hạnh phúc cá nhân.
    • Ví dụ: nhiều phụ nữ thành công trong sự nghiệp, đóng góp cho xã hội.

Câu hỏi trong phần chuẩn bị đọc:

  • Khi thưởng thức một tác phẩm văn chương, bản thân em thu nhận được điều gì?

Trả lời:

  • Khi thưởng thức một tác phẩm văn chương, bản thân em thu nhận được:
    • Những kiến thức về cuộc sống, con người, xã hội.
    • Những cảm xúc, suy nghĩ sâu sắc.

Câu hỏi trong phần trải nghiệm cùng văn bản:

  • Người ta kể chuyện đời xưa một nhà thi sĩ Ấn Độ trông thấy một con chim bị thương rơi xuống bên chân mình. Thi sĩ thương hại quá, khóc nước lên, chim bị thương rơi xuống bên chân mình. Thi sĩ thương hại quá, khóc nước lên, ...

Trả lời:

  • Câu chuyện này nhằm mục đích minh họa cho ý tưởng rằng văn chương có sức mạnh trong việc thể hiện tình cảm và giá trị nhân văn.

Trang 40 — Suy luận

Câu 1. Tác giả kể câu chuyện ở đầu văn bản nhằm mục đích gì?

Trả lời: Tác giả kể câu chuyện ở đầu văn bản nhằm mục đích:

  • Khẳng định nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra là thương cả muôn vật, muôn loài.
  • Mở đầu cho bài viết, tạo tiền đề cho các luận điểm về vai trò và giá trị của văn chương.

Câu 2. Xác định một số từ ngữ, câu văn thể hiện đánh giá chủ quan của người viết trong đoạn này.

Trả lời: Một số từ ngữ, câu văn thể hiện đánh giá chủ quan của người viết trong đoạn này là:

  • "Cảnh trời với lòng người như một đám rừng sâu thẳm, hoa có hương thơm, sắc lạ vô cùng mà người đời là những khách vào rừng lại vì còn phải mưu cầu sự sống, nên chỉ lo bó buộc đáo cú, bao nhiêu cảnh đẹp, bao nhiêu hiện tượng lí kì đều bỏ qua không biết, không thưởng thức." → Thể hiện sự cảm thương sâu sắc của tác giả với con người và cảnh vật.

  • "Làm trọn nhiệm vụ ấy, nhà văn sẽ quên mình, thoát mình ra ngoài phạm vi hẹp hồi của bản thân để sống cái đời của mọi người, mọi vật." → Thể hiện quan điểm của tác giả về vai trò của nhà văn.

  • "Nếu có một người yêu Thúy Kiều còn nồng nàn hơn Kim Trọng, người ấy là Nguyễn Du và chính Nguyễn Du đã trao sự sống của mình cho thiếu nữ trong truyện." → Thể hiện sự ngưỡng mộ và trân trọng của tác giả dành cho Nguyễn Du.