Soạn Ngữ Văn 9 Tập 1 trang 65-68 - Cánh diều

Trang 65 — Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-zu

Câu 1. Chuẩn bị

Đọc trước văn bản Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-zu và liên hệ với những danh lam thắng cảnh khác.
Tìm hiểu một số kì quan thế giới liên quan đến các di sản thiên nhiên.

Trả lời:

Học sinh đọc trước văn bản "Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-zu" và tìm hiểu thêm về các danh lam thắng cảnh khác như thác Victoria (Zambia/Zimbabwe), thác Angel (Venezuela), thác Niagara (Mỹ/Canada)...
Học sinh có thể tìm hiểu về các di sản thiên nhiên thế giới liên quan đến thác nước, núi non, sông hồ...

Câu 2. Đọc hiểu

Trả lời:

Học sinh tự đọc văn bản và trả lời các câu hỏi liên quan đến nội dung của văn bản.

Đọc hiểu: Thác nước khổng lồ I-goa-zu nằm ở vùng biên giới giữa hai quốc gia Nam Mỹ là Bra-xin (Brazil) và Ác-hen-ti-na (Argentina). Đây là một kì quan thiên nhiên thế giới đã được Tổ chức Bảy kì quan thiên nhiên thế giới mới (NOWC) - vinh danh chính thức từ tháng 11-2011.

Thác I-goa-zu có lưu lượng dòng chảy trung bình hằng năm lớn nhất thế giới, với khoảng 275 đến 300 ngọn thác (tùy vào từng mùa nước) trắng nõn mắt, dài từ 64 đến 85 mét, thà mò mả và bạo liệt như những mái tóc trắng buông toả từ đinh trời.

Do sự dịch chuyển khổng lồ của hiện tượng núi lửa phun trào từ thượng cổ, mảng kiến tạo lục địa được nâng cao rồi trồi sụt với độ dốc lớn, trong một giây, lượng nước từ đỉnh thác ứa xuống phản lạnh thùy hai quốc gia ở chân thác I-goa-zu lên tới 450 000 mét khối.

Trang 65 — Xứ sở của những “kì quan tạo ra bởi Đức Chúa Trời”

Câu 1. Ý nghĩa của đề mục in đậm này là gì?

Trả lời: Đề mục in đậm "Xứ sở của những “kì quan tạo ra bởi Đức Chúa Trời”" cho thấy đây là một địa danh được xem là nơi tập trung nhiều kỳ quan thiên nhiên, được tạo ra bởi bàn tay của Chúa Trời. Cụm từ này cũng nhấn mạnh sự kỳ vĩ và độc đáo của nơi đây.

Câu 2. Tìm hiểu nghĩa của cụm từ "thủy, lục, không quân".

Trả lời: Cụm từ "thủy, lục, không quân" có nghĩa là ba quân chủng trong quân đội:

Thủy quân: quân chủng hoạt động trên biển.
Lục quân: quân chủng hoạt động trên đất liền.
Không quân: quân chủng hoạt động trên bầu trời.

Trong ngữ cảnh văn bản, cụm từ này được sử dụng để chỉ các hoạt động du lịch đa dạng tại thác I-goa-zu, bao gồm:

Thủy: du lịch trên sông, hồ (thác nước).
Lục: du lịch trên đất liền (đi bộ xuyên rừng).
Không quân: du lịch trên không (bay trực thăng).

Câu 3. Có những trải nghiệm gì ở thác I-goa-zu?

Trả lời: Tại thác I-goa-zu, du khách có thể trải nghiệm nhiều hoạt động thú vị, bao gồm:

Đạp xe xuyên các lối mòn của hai quốc gia.
Bay trên trực thăng để ngắm hồ thủy điện I-ta-î-pu.
Chơi trò dù lượn, tung mình, nhảy ra khỏi máy bay trực thăng.
Thung thăng bay trên bầu trời như chim đại bàng, ngắm thác nước, rừng nguyên sinh từ trên chín tầng mây.
Đi thuyền xuyên qua các ngọn thác cao.

Câu 4. Từ đề mục in đậm, dự đoán nội dung của phần này.

Trả lời: Từ đề mục in đậm "Vãn lai sinh từ thượng dao thác I-goa-zu", có thể đoán rằng phần này sẽ nói về trải nghiệm của tác giả khi đến thăm thác I-goa-zu, có thể bao gồm các chi tiết về cảnh đẹp, cảm xúc và hoạt động tại đây.

Trang 67 — Hồng quý

Câu hỏi:

Vì sao gọi đây là đi vào "Họng quý"?
Chú ý bút pháp miêu tả của tác giả.

Câu 1. Vì sao gọi đây là đi vào "Họng quý"?

Trả lời: Gọi đây là đi vào "Họng quý" vì theo tiếng Bồ Đào Nha, tên địa danh Ga-gan-ta đô Đi-a-bô có nghĩa là "Cổ họng của con quỷ". Điều này liên quan đến hình ảnh con sông ghềnh thác với dòng nước cuồn cuộn chảy mạnh như "cổ họng" của một con quái vật khổng lồ.

Câu 2. Chú ý bút pháp miêu tả của tác giả.

Trả lời: Tác giả sử dụng bút pháp miêu tả rất sinh động và chi tiết khi nói về chuyến đi vào "Họng quý". Một số đặc điểm nổi bật của bút pháp miêu tả:

Hình ảnh mạnh mẽ, ấn tượng: Tác giả sử dụng nhiều hình ảnh mạnh mẽ, dữ dội để miêu tả dòng thác, như: "Tiếng nước gầm thét ầm ầm như có muôn vàn con quỷ gào thét", "sức nước quá là vô biên", tạo cảm giác hùng vĩ và nguy hiểm.
Sử dụng từ ngữ cảm giác: Tác giả nhấn mạnh cảm giác của người trải nghiệm: "Toàn thân lạnh buốt", "ướt như chuột lột", "rợn rùng", giúp người đọc hình dung rõ hơn về sự dữ dội của cảnh vật.
Tạo không khí hồi hộp: Cách miêu tả làm nổi bật cảm giác hồi hộp, mạo hiểm khi con thuyền nhỏ di chuyển trên dòng thác: "Tàu chao đảo", "nước xoáy làm tất cả xoay vòng", khiến người đọc cảm nhận được sự nguy hiểm của chuyến đi.

Những yếu tố trên giúp bút pháp miêu tả của tác giả trở nên đặc sắc, làm nổi bật vẻ đẹp hùng vĩ nhưng cũng đầy hiểm nguy của "Họng quý".

Trang 68 — Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-zu

Câu 1. Văn bản Khám phá kì quan thế giới: thác I-goa-zu gồm những phần nào? Thông tin chính của mỗi phần và nội dung chính của toàn bộ văn bản là gì?

Trả lời: Văn bản được chia thành 3 phần:

Phần 1: Giới thiệu về thác I-goa-zu với những đặc điểm nổi bật và sức hút của nó.
Phần 2: Miêu tả vẻ đẹp của thác I-goa-zu và cảm xúc của người viết khi chứng kiến.
Phần 3: Kết thúc với cảm xúc và ấn tượng sâu sắc của người viết.

Nội dung chính: Văn bản giới thiệu về thác I-goa-zu, một kì quan thiên nhiên thế giới, với những đặc điểm nổi bật về kích thước và vẻ đẹp, đồng thời thể hiện cảm xúc của người viết khi chiêm ngưỡng thác.

Câu 2. Xác định mục đích của văn bản. Người viết đã triển khai nội dung làm sáng tỏ mục đích ấy như thế nào?

Trả lời: Mục đích của văn bản là giới thiệu và làm nổi bật vẻ đẹp của thác I-goa-zu, một kì quan thiên nhiên thế giới.

Người viết triển khai nội dung:

Nêu thông tin cơ bản về thác I-goa-zu: vị trí, kích thước ("cao 82 mét, rộng 150 mét, dài 700 mét").
Miêu tả chi tiết vẻ đẹp của thác: "Cái cổ họng không lồ và vô cùng gợi cảm, gợi hình này là điểm đến không thể thiếu của tất cả du khách tới I-goa-zu."
Phát biểu cảm xúc cá nhân: "Lao vào 'Họng quỷ' trở về, phát cưỡng lên trước vẻ đẹp của thiên nhiên hoang đã và sức mạnh kinh thiên của mẹ Trái Đất ở khu vực này, ai nấy trong chúng tôi đều ướt lút thứ, lạnh căm căm."

Câu 3. Phân tích đặc điểm và giá trị của thác I-goa-zu.

Trả lời: Thác I-goa-zu có những đặc điểm:

Quy mô lớn: cao 82 mét, rộng 150 mét, dài 700 mét.
Cảnh quan độc đáo: "Cái cổ họng không lồ và vô cùng gợi cảm, gợi hình này là điểm đến không thể thiếu của tất cả du khách tới I-goa-zu."

Giá trị:

Là một kì quan thiên nhiên thế giới.
Là điểm đến hấp dẫn cho du khách.
Thể hiện sức mạnh và vẻ đẹp của thiên nhiên.

Câu 4. Phân tích nghệ thuật miêu tả của tác giả thể hiện trong văn bản, dẫn ra một số câu văn giàu hình ảnh giúp người đọc như được chứng kiến con thác cùng tác giả.

Trả lời: Tác giả sử dụng nghệ thuật miêu tả với những hình ảnh sinh động:

"Con quỷ 'há mồm' như ngậm nước, như phun nước, với đường kính cổ họng của nó đã được đo đạc và công bố trong hồ sơ ki quan thiên nhiên thế giới: cao 82 mét, rộng 150 mét, dài 700 mét."
"Cái cổ họng không lồ và vô cùng gợi cảm, gợi hình này là điểm đến không thể thiếu của tất cả du khách tới I-goa-zu."
"Lao vào 'Họng quỷ' trở về, phát cưỡng lên trước vẻ đẹp của thiên nhiên hoang đã và sức mạnh kinh thiên của mẹ Trái Đất ở khu vực này, ai nấy trong chúng tôi đều ướt lút thứ, lạnh căm căm."

Câu 5. Các hình ảnh trong văn bản có tác dụng bổ sung thông tin và khơi gợi cảm xúc của người đọc như thế nào?

Trả lời: Các hình ảnh trong văn bản:

Giúp người đọc hình dung rõ ràng về kích thước và vẻ đẹp của thác I-goa-zu.
Khơi gợi cảm xúc mạnh mẽ: "ai nấy trong chúng tôi đều ướt lút thứ, lạnh căm căm."

Câu 6. Ở Việt Nam có những thác nước nổi tiếng nào? Em hãy tìm hiểu thông tin về một con thác mà em thích để giới thiệu với mọi người.

Trả lời: Một số thác nước nổi tiếng ở Việt Nam: thác Bạc (Lai Châu), thác Bản Giốc (Cao Bằng),...

Em thích thác Bản Giốc:

Vị trí: nằm ở huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng.
Đặc điểm: dòng thác chảy từ trên cao xuống, tạo thành nhiều tầng nước.
Cảnh quan: xung quanh có nhiều cây xanh, tạo cảnh quan tuyệt đẹp.