Trang 69 — Nét riêng trong cách trang trí Ngọ Môn

Câu 1. Văn bản Ngọ Môn thể hiện những đặc điểm nào của kiểu văn bản giới thiệu một di tích lịch sử? Dựa vào đâu mà em có thể xác định như vậy?

Trả lời: Văn bản Ngọ Môn thể hiện những đặc điểm của kiểu văn bản giới thiệu một di tích lịch sử:

  • Nội dung chính: Văn bản cung cấp thông tin về Ngọ Môn, một công trình kiến trúc nổi tiếng tại Huế, bao gồm cách trang trí, ý nghĩa và giá trị nghệ thuật của nó.
  • Ngôn ngữ: Ngôn ngữ sử dụng trong văn bản mang tính chất giới thiệu, miêu tả, có tính chất thông tin.

Dựa vào các đặc điểm trên, có thể xác định văn bản Ngọ Môn là một văn bản giới thiệu di tích lịch sử vì:

  • Văn bản cung cấp thông tin về vị trí, kiến trúc, trang trí và giá trị của Ngọ Môn.
  • Ngôn ngữ sử dụng trong văn bản dễ hiểu, phù hợp với đối tượng đọc là học sinh lớp 9.

Đặc biệt, văn bản có phần Suy ngẫm và phản hồi với câu hỏi gợi ý:

  1. Văn bản Ngọ Môn thể hiện những đặc điểm nào của kiểu văn bản giới thiệu một di tích lịch sử? Dựa vào đâu mà em có thể xác định như vậy?

Điều này cho thấy mục đích của văn bản là giúp người đọc hiểu rõ hơn về di tích Ngọ Môn.

Trang 70 — Nhiều giá trị khảo cổ từ Hoàng thành Thăng Long cần được UNESCO công nhận

Câu 2. Tim phần văn bản thể hiện cách trình bày thông tin theo đối tượng phân loại. Cho biết căn cứ xác định và tác dụng của cách trình bày ấy đối với toàn bộ văn bản.

Trả lời: Phần văn bản thể hiện cách trình bày thông tin theo đối tượng phân loại là phần "Trải nghiệm cùng văn bản" và các câu hỏi dưới đó.

Căn cứ xác định:

  • Phần này trình bày các câu hỏi như: "2. Tim phần văn bản thể hiện cách trình bày thông tin theo đối tượng phân loại...", "3. Nêu (những) loại phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản...", các câu hỏi này được sắp xếp theo một trình tự logic, phân loại theo nội dung.

  • Tác dụng:

    • Giúp người đọc dễ dàng tiếp cận và hiểu rõ thông tin.
    • Tạo sự mạch lạc và tổ chức rõ ràng trong việc trình bày các câu hỏi.

Câu 3. Nêu (những) loại phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản và vai trò của chúng trong việc cung cấp thông tin về di tích Ngộ Môn.

Trả lời: Các phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng trong văn bản là:

  • Hình ảnh minh họa:

    • Vai trò:
      • Minh họa, trực quan hóa nội dung và giúp người đọc hình dung rõ hơn về di tích.
      • Thu hút sự chú ý của người đọc.

  • Font chữ và màu sắc:

    • Vai trò:
      • Phân biệt các phần của văn bản (như tiêu đề, câu hỏi).
      • Tạo sự nhấn mạnh vào những thông tin quan trọng.

Câu 4. Phân tích mối quan hệ giữa nhan đề Ngộ Môn với các thông tin cơ bản của văn bản.

Trả lời:

  • Nhan đề "Nhiều giá trị khảo cổ từ Hoàng thành Thăng Long cần được UNESCO công nhận" tập trung vào nội dung chính của văn bản, đó là đề cập đến giá trị khảo cổ của Hoàng thành Thăng Long và mong muốn công nhận di tích này.
  • Các thông tin cơ bản trong văn bản xoay quanh:
    • Giá trị khảo cổ của Hoàng thành Thăng Long.
    • Sự kiện liên quan đến việc công nhận di sản.
  • Mối quan hệ:
    • Nhan đề làm rõ trọng tâm của văn bản, các thông tin sau đó triển khai chi tiết về giá trị và ý nghĩa của di tích.

Câu 5. Em có nhận xét gì về vai trò của những thông tin chi tiết liên quan đến hệ nền dài và lâu Ngũ Phụng trong văn bản?

Trả lời:

  • Những thông tin chi tiết liên quan đến hệ nền dài và lâu Ngũ Phụng giúp làm rõ:
    • Giá trị kiến trúc và lịch sử của Hoàng thành Thăng Long.
    • Tầm quan trọng của di tích này trong bối cảnh văn hóa và lịch sử.
  • Vai trò:
    • Củng cố lập luận về giá trị của di tích.
    • Tạo cơ sở để khẳng định sự cần thiết công nhận di tích này bởi UNESCO.

Trang 69 — [Không có tên bài/chương/tác phẩm]

Câu hỏi phỏng vấn và trả lời:

Phóng viên: Xin Tiến sĩ cho biết lịch sử Thăng Long được tái hiện thế nào qua quá trình khai quật và phân tích của các nhà khảo cổ, nhà nghiên cứu lịch sử Nhật Bản.

Trả lời: Lịch sử Kinh thành Thăng Long đã trải qua 1 000 năm từ buổi đầu thành lập, song thực sự bắt đầu từ sớm hơn nữa, ít nhất khoảng thế kỉ thứ VII. Nếu tính cả chiều dài lịch sử từ chứng tích để lại tại khu Hoàng thành Thăng Long, lịch sử Thăng Long có bề dày lịch sử 1 300 năm.

Phóng viên: Các nhà khảo cổ Việt Nam đã phát hiện được gì dưới lớp đất của khu Hoàng thành Thăng Long trong thời gian qua?

Trả lời: Trước cuộc khai quật lớn, theo quyết định của Chính phủ Việt Nam năm 2002, rất ít người biết có còn hay không các dấu tích về Thăng Long dưới lòng đất. May mắn thay, các nhà khảo cổ học đã phát hiện và khai quật khu vực trong thành Hà Nội tại địa điểm 18 Hoàng Diệu một tầng văn.

Trang 72 — Phóng viên

Câu hỏi phỏng viên:

Phóng viên: Với kết quả nghiên cứu trên, Tiến sĩ có nhận định gì về lịch sử Hoàng thành trước kia?

Trả lời: Tiến sĩ Tô Trung Tín nhận định: "Thăng Long có một bề dày lịch sử lâu dài và vị trí khai quật thuộc vị trí trung tâm của Hoàng thành và cố đô Thăng Long từ thời Lý, thời Trần cho đến thời Lê. Còn đối với thời Đại La, nó là trung tâm của An Nam Đô Hộ phủ (thế kỉ VII và thế kỉ IX).

Những trang sử trong lòng đất cho thấy rõ thời kì Đại La có những ảnh hưởng của văn hoá phương Bắc, có sự giao lưu trong khu vực rất mạnh qua những di vật gốm sứ cao cấp Trung Quốc và Trung Đông được tìm thấy tại đây.

Với thời kì Đinh - Lê, cũng có nhiều phát hiện mới đóng góp cho việc nghiên cứu lịch sử Việt Nam nói chung và lịch sử thời Đinh - Lê nói riêng. Trước đây, công việc khai quật được tiến hành tại Hoa Lư chưa có kết quả, thì tại khu Hoàng thành Thăng Long, bước đầu các nhà nghiên cứu đã tìm thấy một số kết quả nhất định. Đến thời Lý, các kiến trúc đã bộc lộ trình độ thẩm mĩ của thời này. Đồ dùng của tầng lớp quý tộc và hoàng cung thời Lý có trình độ rất cao, đặc biệt đồ gốm sứ đều được người Việt Nam sản xuất ngay tại Thăng Long.

Thời Trần tiếp tục phát huy nền móng văn hoá của thời Lý, tu bổ lại hoặc xây dựng và quy hoạch mới hơn. Dấu ấn đặc trưng của thời Trần là kĩ thuật trang trí."