Trang 75 — Lịch sử và ý nghĩa của Cột cờ Thủ Ngữ
Tuy nhiên, dựa trên nội dung của trang này, có thể đưa ra một số câu hỏi và trả lời liên quan đến nội dung lịch sử của Cột cờ Thủ Ngữ.
Câu 1. Cột cờ Thủ Ngữ có lịch sử hình thành như thế nào?
Trả lời: Cột cờ Thủ Ngữ trải qua nhiều giai đoạn lịch sử:
- Giai đoạn 1930 - 1960: Khối nhà bát giác dưới chân cột cờ được xây dựng lại, to lớn hơn, với kết cấu hai tầng mái dốc, được sử dụng làm nhà hàng và vẫn sử dụng tên của ki-ốt cũ là Po-in-de-bo-la-go; mặt bằng khu vực xung quanh chân cột cờ được cải tạo thành một công viên nhỏ. Những năm 1940–1950, khu vực lân cận của cột cờ mọc lên thêm một số công trình dịch vụ (câu lạc bộ, nhà hàng,...).
- Giai đoạn 1960 - 1975: Nhà hàng dưới chân cột cờ mang tên Ngân Đình Tửu Gia, khu vực bên Bạch Đằng trên sông Sài Gòn sát cạnh đó xuất hiện thêm một số nhà hàng nổi (một trong số đó là nhà hàng nổi Mỹ Cảnh khá nổi tiếng).
- Từ năm 1975 - 2000: Công trình trải qua một số đợt cải tạo, và đến năm 2011 thì được tu sửa với hình dáng kiến trúc như chúng ta đang thấy hiện nay.
Câu 2. Ý nghĩa lịch sử của Cột cờ Thủ Ngữ là gì?
Trả lời: Cách mạng tháng Tám thành công, khai sinh Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào ngày 2/9/1945. Không lâu sau đó, Pháp núp bóng quân Anh trở lại tái chiếm Nam Bộ và rạng sáng ngày 23/9/1945, Ủy ban Kháng chiến Nam Bộ đã ra lời hiệu triệu đồng bào Nam Bộ đứng lên kháng chiến chống cuộc xâm lược lần thứ hai của quân Pháp ở miền Nam.
Ngày 23/9/1945, quân Anh, Pháp nổ súng mở đầu cuộc tái chiếm miền Nam và vấp phải sự chống trả quyết liệt của các lực lượng quân và dân Nam Bộ. Nhiều trận chiến đẫm máu đã diễn ra tại các địa điểm lịch sử của Sài Gòn, trong đó có cuộc chiến giữa quân Anh với quân dân Nam Bộ tại khu vực chân Cột cờ Thủ Ngữ để giành quyền treo cờ ở địa điểm lịch sử này.
Trang 76 —
Câu 1. Mục đích viết của văn bản trên là gì? Những đặc điểm nào của văn bản giúp em nhận ra mục đích ấy?
Trả lời: Mục đích viết của văn bản trên là giới thiệu về lịch sử và ý nghĩa của Cột cờ Thủ Ngữ, một công trình kiến trúc tiêu biểu của thành phố Hồ Chí Minh.
Những đặc điểm giúp nhận ra mục đích này:
- Văn bản cung cấp thông tin về sự kiện lịch sử liên quan đến Cột cờ Thủ Ngữ: "Cuộc chiến đấu ác liệt dưới chân Cột cờ Thủ Ngữ diễn ra giữa một tiểu đội tự vệ chiến đấu của người Việt với trang bị duy nhất một khẩu súng săn cùng dao găm, gây tâm vong, lựu đạn tự chế; phía quân Anh là một đại đội được trang bị đầy đủ vũ khí hiện đại (vào thời điểm đó)".
- Văn bản miêu tả chi tiết về Cột cờ Thủ Ngữ: "Cột cờ Thủ Ngữ đến nay đã 158 tuổi, là một trong số những công trình cổ nhất của Sài Gòn xưa".
- Văn bản nhấn mạnh ý nghĩa lịch sử và giá trị hiện tại của Cột cờ Thủ Ngữ: "Cột cờ Thủ Ngữ mang trên mình một bề dày lịch sử, làm chứng nhân cho sự phát triển và lớn mạnh không ngừng của Sài Gòn xưa, Thành phố Hồ Chí Minh ngày nay".
Trang 79 — Viết bài văn thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử
Câu 2. Chỉ ra cách trình bày thông tin của phần văn bản: "Cách mạng tháng Tám thành công ... sự hi sinh anh dũng vì Tổ quốc của những người Việt Nam" và tác dụng của (các) cách trình bày thông tin này.
Trả lời: Phần văn bản: "Cách mạng tháng Tám thành công ... sự hi sinh anh dũng vì Tổ quốc của những người Việt Nam" trình bày thông tin theo cách trình bày thông tin sự kiện.
Tác dụng:
- Giúp người đọc nắm bắt được các sự kiện quan trọng một cách rõ ràng, dễ hiểu.
- Tạo sự liên kết giữa các sự kiện và làm nổi bật ý nghĩa của sự kiện lịch sử.
Câu 3. Xác định (những) thông tin cơ bản và chi tiết của phần văn bản: "Sau khi chiếm được Nam Kỳ, vào năm 1862, người Pháp tiến hành xây dựng khu thương cảng Sài Gòn ... và đến năm 2011 thì được trùng tu với hình dáng kiến trúc như chúng ta đang thấy hiện nay". Nhận xét vai trò của các chi tiết trong phần văn bản đã nêu.
Trả lời:
Thông tin cơ bản:
- Năm 1862: Người Pháp tiến hành xây dựng khu thương cảng Sài Gòn.
- Năm 2011: Khu thương cảng Sài Gòn được trùng tu.
Thông tin chi tiết:
- "Sau khi chiếm được Nam Kỳ"
- "với hình dáng kiến trúc như chúng ta đang thấy hiện nay"
Vai trò của các chi tiết:
- Làm rõ mốc thời gian và sự kiện lịch sử.
- Gắn kết các thông tin, giúp người đọc hiểu rõ hơn về quá trình xây dựng và phát triển của khu thương cảng Sài Gòn.
Câu 4. Văn bản sử dụng loại phương tiện phi ngôn ngữ nào? Nêu tác dụng của chúng.
Trả lời: Văn bản sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ: hình ảnh minh họa.
Tác dụng:
- Minh họa trực quan nội dung văn bản.
- Tăng tính hấp dẫn, giúp người đọc dễ dàng hình dung và nắm bắt thông tin.
Câu 5. Lí giải ý nghĩa của nhan đề Cột cờ Thủ Ngữ – di tích cổ bên sông Sài Gòn trong việc thể hiện (các) thông tin cơ bản của văn bản.
Trả lời: Nhan đề "Cột cờ Thủ Ngữ – di tích cổ bên sông Sài Gòn" giúp người đọc:
- Nhận biết được chủ đề chính của văn bản.
- Hiểu rõ đối tượng mà văn bản muốn giới thiệu.
Viết bài văn thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử
Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử thuộc loại văn bản thông tin, được viết nhằm cung cấp thông tin cho người đọc về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử trên các phương diện: vị trí tọa lạc; lịch sử hình thành; đặc điểm kiến trúc, cảnh quan,...; giá trị văn hóa, lịch sử; cách thức tham quan;...
Yêu cầu đối với kiểu văn bản:
- Giới thiệu rõ ràng, cụ thể về danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử.
- Trình bày thông tin theo một số kiểu cấu trúc như: trật tự không gian, trật tự thời gian, quan hệ nhân quả, phân loại đối tượng,...
- Dùng đề mục và các dấu hiệu hình thức để làm nổi bật thông tin quan trọng.
- Sử dụng kết hợp một số phương tiện phi ngôn ngữ (sơ đồ, bảng biểu, hình ảnh,...) để minh họa và làm nổi bật thông tin.
Trang 80 — Khám phá Vườn Quốc gia Tràm Chim
Câu 1. Có thể kết hợp thuyết minh với miêu tả, biểu cảm, tự sự để hấp dẫn, thu hút người đọc.
Trả lời: Việc kết hợp thuyết minh với miêu tả, biểu cảm, tự sự là một cách để làm cho bài viết trở nên sinh động và hấp dẫn hơn.
- Thuyết minh giúp cung cấp thông tin chính xác và rõ ràng về danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử.
- Miêu tả giúp người đọc hình dung rõ hơn về vẻ đẹp của danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử.
- Biểu cảm giúp truyền tải cảm xúc và tình cảm của người viết đối với danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử.
- Tự sự giúp người đọc hiểu rõ hơn về lịch sử hình thành và phát triển của danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử.
Ví dụ, khi giới thiệu về Vườn Quốc gia Tràm Chim, người viết có thể kết hợp các phương thức biểu đạt như sau:
"Mùa nước lên, vào khoảng từ tháng Tám đến tháng Mười Một âm lịch, tham quan Vườn Quốc gia Tràm Chim, du khách sẽ được tha thích ngắm nhìn một vùng trời nước bao la, rừng tràm xanh ngút ngàn cùng hệ động, thực vật phong phú."
Câu 2. Trình bày thông tin chính xác, rõ ràng, hấp dẫn.
Trả lời: Khi trình bày thông tin về danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử, cần đảm bảo các yêu cầu sau:
- Chính xác: Thông tin phải đúng sự thật, không sai lệch.
- Rõ ràng: Thông tin phải được trình bày một cách mạch lạc, dễ hiểu.
- Hấp dẫn: Thông tin phải được trình bày một cách thú vị, thu hút người đọc.
Ví dụ, khi giới thiệu về vị trí và lịch sử hình thành của Vườn Quốc gia Tràm Chim:
"Tràm Chim có tổng diện tích là 7 588 ha với hệ sinh thái đa dạng. Vườn Quốc gia nằm cách sông Mê Kông 19 km về phía đông, cao độ so với mực nước biển 1 mét; địa hình bằng phẳng, cao dần về phía đông."
Câu 3. Cấu trúc gồm ba phần:
- Mở bài: giới thiệu khái quát về danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử.
- Thân bài: lần lượt trình bày các thông tin về đặc điểm của danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử: vị trí tọa lạc; lịch sử hình thành; đặc điểm kiến trúc, cảnh quan,...; giá trị văn hoá, lịch sử; cách thức tham quan;...
- Kết bài: đánh giá khái quát về danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử; bày tỏ suy nghĩ, tình cảm về danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử (có thể đưa ra lời mời tham quan).
Trả lời: Cấu trúc của một bài viết thuyết minh về danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử thường gồm ba phần:
- Mở bài: Giới thiệu khái quát về danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử.
Ví dụ: "Vườn Quốc gia Tràm Chim còn có tên gọi khác là Đồng Tháp Mười, Tràm Chim Tam Nông, thuộc tỉnh Đồng Tháp."
- Thân bài: Lần lượt trình bày các thông tin về đặc điểm của danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử.
Ví dụ:
Vị trí tọa lạc và lịch sử hình thành: "Tràm Chim có tổng diện tích là 7 588 ha với hệ sinh thái đa dạng. Vườn Quốc gia nằm cách sông Mê Kông 19 km về phía đông, cao độ so với mực nước biển 1 mét; địa hình bằng phẳng, cao dần về phía đông."
Đặc điểm kiến trúc, cảnh quan: "Vườn Quốc gia Tràm Chim là khu du lịch sinh thái nổi tiếng với cảnh quan thiên nhiên đặc trưng cho vùng đất ngập nước Đồng Tháp Mười."
Kết bài: Đánh giá khái quát về danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử; bày tỏ suy nghĩ, tình cảm.
Ví dụ: "Vườn Quốc gia Tràm Chim không chỉ là một danh lam thắng cảnh đẹp mà còn là một khu bảo tồn sinh thái quý giá."