Trang 90 — Làng (Kim Lân)
Câu hỏi:
- “Ông Hai khoe điều gì? Điều ông khoe có gì khác thường không?”
Trả lời:
Ông Hai khoe:
- “Ông chủ tịch làng em vừa lên cái chính, ông ấy cho biết… cái chính cái tin làng Chợ Dầu chúng em Việt gian ấy mà. Láo! Láo hết! Toan là sai sự mục đích cả.”
Điều ông khoe có gì khác thường:
- Ông Hai khoe tin làng mình là Việt gian, điều này hoàn toàn không phải là một tin tốt lành hay điều tự hào. Việc ông khoe tin này cho thấy sự vô lý và không đúng với thực tế, vì thông thường người ta chỉ khoe những tin vui, tin tốt lành.
- “Vì sao bà chủ nhà thay đổi thái độ với gia đình ông Hai?”
Trả lời:
- Bà chủ nhà thay đổi thái độ với gia đình ông Hai vì:
- Ban đầu, bà chủ nhà có thái độ không tốt với gia đình ông Hai khi nghe tin ông Hai nói làng Chợ Dầu là Việt gian.
- Sau đó, khi ông Hai sửa lại cho đúng sự thật và nói rằng cái chính, cái tin làng Chợ Dầu chúng em Việt gian ấy là không đúng, là sai sự mục đích, bà chủ nhà đã thay đổi thái độ.
- “Này, rồi cũng phải nuôi lấy con lợn… mà ăn mừng đấy!..”
- “Được, được, chuyện này phải nuôi chứ...”
Trả lời:
Tối hôm ấy, ông Hai lại sang bên gian bác Thứ, lại ngồi trên chiếc chông tre, vén quần lên tận bẹn mà nói chuyện về cái làng của ông.
Giải thích từ:
- Bẹn: là từ dùng để chỉ phần trên đùi, gần háng. Ở đây, ông Hai vén quần lên tận bẹn để nói chuyện, thể hiện sự thân tình và gần gũi khi trò chuyện với bác Thứ.
Trang 91 — Làng (Kim Lân)
Câu 1. Tóm tắt cốt truyện và xác định nhân vật chính của truyện.
Trả lời: Cốt truyện "Làng" của Kim Lân xoay quanh cuộc đời của nhân vật ông Hai và diễn biến tâm trạng của ông khi chứng kiến làng Chợ Dầu quê hương mình có những thay đổi lớn. Ban đầu, ông Hai là người yêu làng, yêu nước, nhưng sau khi nghe tin làng trở thành làng giả, ông cảm thấy đau xót, xấu hổ. Cuối cùng, ông đã có những suy nghĩ, hành động chứng tỏ tình yêu nước và niềm tự hào dân tộc sâu sắc.
Nhân vật chính của truyện là ông Hai.
Câu 2. Hãy nêu tình huống truyện và chỉ ra tác dụng của tình huống trong việc khắc họa nhân vật và chủ đề của tác phẩm.
Trả lời: Tình huống truyện: Ông Hai vừa trở về từ chiến trường, nghe tin làng Chợ Dầu bị giặc chiếm, ông cảm thấy xấu hổ, đau xót nhưng vẫn tin tưởng vào sự kháng chiến của quê hương.
Tác dụng: Tình huống này giúp khắc hoạ sâu sắc nhân vật ông Hai và làm nổi bật chủ đề của tác phẩm: tình yêu quê hương, niềm tin vào cuộc kháng chiến.
Câu 3. Tìm các chi tiết thể hiện diễn biến tâm trạng của nhân vật ông Hai trong truyện. Qua đó, hãy nêu nhận xét của em về nhân vật ông Hai và nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật của nhà văn Kim Lân.
Trả lời: Các chi tiết thể hiện diễn biến tâm trạng của ông Hai:
- Khi nghe tin làng bị giặc chiếm: "ngồi sầm xuống, mặt tái đi, không nói gì".
- Khi nói với người vợ: "Thôi chả nên nói. Mày cứ ra dọn dẹp, ăn uống với nó đi. Tôi có việc phải đi".
- Khi đứa con hỏi: "Bố! Bố có chửi mẹ thì mẹ cứ chửi lại cho bố xem!": Ông Hai "nhìn vào mặt thằng con, nước mắt ông lưng tròng chảy ra".
- Cuối cùng, ông đã nhận ra: Làng quê mình dù khó khăn, bị giặc chiếm nhưng vẫn có những người anh hùng đang bảo vệ.
Nhận xét: Ông Hai là người yêu nước, yêu làng nhưng cũng rất mực nhân hậu. Nhà văn Kim Lân đã miêu tả nội tâm nhân vật một cách tinh tế, sâu sắc.
Câu 4. Em có ấn tượng gì về ngôn ngữ của các nhân vật trong truyện? Vì sao?
Trả lời: Ngôn ngữ của các nhân vật trong truyện rất đặc trưng, phù hợp với tính cách và hoàn cảnh của từng người. Ngôn ngữ của ông Hai giản dị, mộc mạc nhưng thể hiện được tình cảm sâu sắc.
Câu 5. Theo em, tại sao nhà văn đặt tên cho tác phẩm là Làng mà không phải là Làng Chợ Dầu?
Trả lời: Nhà văn đặt tên tác phẩm là "Làng" vì muốn nhấn mạnh ý nghĩa chung của cả một làng quê Việt Nam, chứ không chỉ riêng làng Chợ Dầu.
Câu 6. Hãy tưởng tượng: Nếu nhân vật ông Hai trong tác phẩm của Kim Lân sống ở làng Chợ Dầu trong bối cảnh cuộc sống hôm nay thì em nghĩ ông sẽ chia sẻ với mọi người điều gì về làng quê của mình?
Trả lời: Ông Hai sẽ chia sẻ về những thay đổi của làng quê mình sau chiến tranh, về niềm tự hào khi làng quê ngày càng phát triển.
Chuẩn bị
Đọc trước văn bản; tìm hiểu thêm thông tin về tác giả Ốt-nhi Hê-minh-uê và tác phẩm Ông lão bên chiếc cầu.
Từ khóa "chiến tranh" gợi lên cho em những cảm nhận, suy nghĩ gì? Hãy chia sẻ cùng thầy cô và các bạn!
Trang 92 — Đọc hiểu
Câu 1. Ông lão mặc bộ đồ rất bẩn, đeo đôi kính gọng thép đang ngồi bên lề đường. Có một chiếc cầu phà bắc qua sông. Xe chở hàng, xe tải, đàn ông, đàn bà và trẻ con đang vượt qua. Mấy chiếc xe hàng, do lừa kéo, chậm rãi bò lên bờ dốc khi qua khỏi cầu. Binh lính giúp đẩy hộ. Mấy chiếc xe tải chuyển bánh chạy trước. Những người nông dân lề chân trong bụi đất ngập đến mắt cá. Nhưng ông lão vẫn ngồi đó, không nhúc nhích. Lão quá mệt để đi tiếp. Nhiệm vụ của tôi là bắc qua cầu, thăm dò đầu cầu bên kia và tìm xem bước tiến của quân địch. Tôi thu xếp xong mọi thứ rồi quay lại. Bấy giờ chỉ còn vài chiếc xe ngựa và ít người rớt lại, nhưng ông lão vẫn ngồi đó.
Trả lời: Câu hỏi trong phần này yêu cầu chú ý các chi tiết thể hiện bối cảnh của truyện.
Trang 92 — Đọc hiểu
Câu 2. "Bác từ đâu đến?", tôi hỏi.
"Tử Xan Các-lốt (San Carlos)", lão đáp và mỉm cười. Đấy là quê hương của lão. Lão hành diện và mỉm cười khi có người nhắc đến.
"Tôi nuôi gia súc.", lão giải thích.
"Tuyệt!", tôi tiếp lời song thật chưa hiểu hết.
"Ừ", lão nói, "tôi lại làm, anh biết đấy, để chăm nom gia súc. Tôi là người cuối cùng rời khỏi thị trấn Xan Các-lốt."
Trông lão chằng giống người chăn cừu hay nuôi gia súc tí nào. Tôi nhìn bộ đồ bẩn màu đen, khuôn mặt xám bẩn, đôi kính gọng thép của lão và hỏi: "Chúng thuộc loại nào?"
Trả lời: Lời đối thoại cho biết các thông tin gì về nhân vật ông lão:
- Ông lão đến từ Xan Các-lốt (San Carlos), quê hương của lão.
- Ông lão nuôi gia súc.
- Ông lão là người cuối cùng rời khỏi thị trấn Xan Các-lốt.