Trang 7 — Hướng dẫn phân tích kiểu văn bản
Câu 1. Đọc, quan sát những thông tin trong mục này giúp em hiểu đặc điểm kiểu văn bản, từ đó học cách tạo lập kiểu văn bản tương tự.
Trả lời: Việc đọc và quan sát những thông tin trong mục này giúp em hiểu đặc điểm của kiểu văn bản, từ đó học cách tạo lập các văn bản tương tự. Điều này hỗ trợ em trong việc viết và phân tích các kiểu văn bản một cách hiệu quả.
Câu 2. Thực hiện những yêu cầu trong Hướng dẫn quy trình viết giúp em từng bước học cách viết, cách lập kế hoạch cho quá trình viết, tự định hướng và tự kiểm soát bài viết.
Trả lời: Các yêu cầu trong Hướng dẫn quy trình viết giúp em từng bước tiếp cận cách viết một bài văn, từ việc lập kế hoạch, xác định hướng viết, đến việc kiểm soát và hoàn thiện bài viết. Đây là một quy trình giúp em làm việc có hệ thống và đạt hiệu quả cao trong việc viết văn.
Câu 3. Thực hành những hướng dẫn trong Nói và nghe để học cách nói, nghe, cách phản biện; cách tự định hướng và tự điều chỉnh kĩ năng giao tiếp.
Trả lời: Bằng cách thực hành theo hướng dẫn trong Nói và nghe, em sẽ học được cách giao tiếp hiệu quả, bao gồm kỹ năng nói, nghe, phản biện, cũng như tự điều chỉnh để cải thiện khả năng giao tiếp của mình.
Câu 4. Nghe và nhận biết tính thuyết phục của một ý kiến
Trả lời:
- Câu lạc bộ Văn học tổ chức buổi thuyết trình với đề tài “Sức mạnh của văn chương với đời sống”. Em hãy nghe, nắm bắt ý kiến, trích dẫn những luận điểm chính và nhận xét về tính thuyết phục của ý kiến, đưa ra các lí lẽ và bằng chứng để làm sáng tỏ ý kiến của mình.
Ôn tập
Câu 1. Đọc lại các văn bản đã học và điền vào bảng sau (làm vào vở):
| Văn bản | Luận đề | Luận điểm | Lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu |
|---|---|---|---|
| Về hình tượng bà Tú trong bài thơ “Thương vợ” | |||
| Ý nghĩa văn chương | |||
| Tính đa nghĩa trong bài thơ “Bánh trôi nước” |
Trả lời:
| Văn bản | Luận đề | Luận điểm | Lí lẽ và bằng chứng tiêu biểu |
|---|---|---|---|
| Về hình tượng bà Tú trong bài thơ “Thương vợ” | Phân tích hình tượng bà Tú trong bài thơ “Thương vợ” | Bà Tú là hình tượng người phụ nữ Việt Nam truyền thống, chịu nhiều vất vả, hy sinh. | “Quả na chín trên cây, / Bắp trên đồng đang trĩu nặng…” |
| Ý nghĩa văn chương | Bàn về ý nghĩa của văn chương | Văn chương có sức mạnh giáo hóa, giúp con người nhận thức sâu sắc về cuộc sống và bản thân. | “Văn chương không chỉ là lời nói,…mà còn là tình yêu thương,…” |
| Tính đa nghĩa trong bài thơ “Bánh trôi nước” | Phân tích tính đa nghĩa của bài thơ “Bánh trôi nước” | Bài thơ mang nhiều tầng ý nghĩa, từ bề mặt là tả bánh trôi đến sâu xa là biểu tượng cho vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam. | “Thân em trắng nõn màu mỡ,…” |
Câu 2. Làm thế nào để phân biệt cách trình bày vấn đề khách quan và vấn đề chủ quan?
Trả lời:
- Cách trình bày vấn đề khách quan: trình bày vấn đề dựa trên sự thật, dữ kiện có thể kiểm chứng, không thêm ý kiến cá nhân.
- Cách trình bày vấn đề chủ quan: trình bày vấn đề dựa trên ý kiến cá nhân, quan điểm riêng.
Câu 3. Những cách tiếp nhận khác nhau về cùng một vấn đề đặt ra trong văn bản có ý nghĩa gì đối với văn bản và người đọc?
Trả lời: Những cách tiếp nhận khác nhau về cùng một vấn đề đặt ra trong văn bản giúp người đọc nhìn nhận vấn đề đa chiều, sâu sắc hơn, đồng thời khuyến khích tư duy phản biện và hiểu biết rộng hơn.
Trang 11 — Bài 4: Con người trong thế giới kì ảo (Truyện truyền kì)
Tuy nhiên, ta có thể thấy các phần chính trong bài này bao gồm:
Đọc:
- Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ)
- Truyền lạ nhà thuyền chài (Lê Thánh Tông)
- Sơn Tinh, Thủy Tinh (Nguyễn Nhược Pháp)
- Thực hành tiếng Việt
- Để chơi
Viết:
- Viết một truyện kể sáng tạo dựa trên một truyện đã đọc
Nói và nghe:
- Kể một câu chuyện tưởng tượng
Ôn tập:
- Ôn tập
Bài tập cụ thể:
Đọc
1. Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ)
Câu hỏi:
- Không có câu hỏi rõ ràng, nhưng cần đọc và hiểu nội dung của tác phẩm.
2. Truyền lạ nhà thuyền chài (Lê Thánh Tông)
Câu hỏi:
- Không có câu hỏi rõ ràng, nhưng cần đọc và hiểu nội dung của tác phẩm.
3. Sơn Tinh, Thủy Tinh (Nguyễn Nhược Pháp)
Câu hỏi:
- Không có câu hỏi rõ ràng, nhưng cần đọc và hiểu nội dung của tác phẩm.
4. Thực hành tiếng Việt
Câu hỏi:
5. Để chơi
Câu hỏi:
Viết
1. Viết một truyện kể sáng tạo dựa trên một truyện đã đọc
Câu hỏi: Viết một truyện kể sáng tạo dựa trên một truyện đã đọc
Trả lời:
- Dựa vào các truyện đã đọc như "Chuyện người con gái Nam Xương", "Truyền lạ nhà thuyền chài", "Sơn Tinh, Thủy Tinh", em có thể sáng tạo ra một câu chuyện mới.
- Ví dụ: Sáng tạo một phiên bản mới của "Sơn Tinh, Thủy Tinh" với bối cảnh hiện đại.
Nói và nghe
1. Kể một câu chuyện tưởng tượng
Câu hỏi: Kể một câu chuyện tưởng tượng
Trả lời:
- Kể một câu chuyện mà em tưởng tượng về một sự kiện hoặc nhân vật không có trong thực tế.
- Ví dụ: Kể về một con robot có khả năng biến hình.
Ôn tập
Câu hỏi:
Kết luận
Do không có câu hỏi cụ thể trong trang này, nên các phần trên chỉ mang tính chất giới thiệu nội dung chính của bài học.
Trang 10 — THƯƠNG NHỚ QUÊ HƯƠNG
Câu hỏi 1. Yêu cầu cần đạt
- Nhận biết và phân tích được nét độc đáo về hình thức của bài thơ thể hiện qua bố cục, kết cấu, ngôn ngữ, biện pháp tu từ.
- Nhận biết và phân tích được tình cảm, cảm xúc, cảm hứng chủ đạo của người viết thể hiện qua văn bản.
- Nhận biết và phân tích được chủ đề, tư tưởng, thông điệp mà văn bản muốn gửi đến người đọc thông qua hình thức nghệ thuật của văn bản; phân tích được một số căn cứ để xác định chủ đề.
- Nêu được những thay đổi trong suy nghĩ, tình cảm, lối sống, cách thường thức, đánh giá của cá nhân do văn bản đã học mang lại.
- Nhận biết được biện pháp tu từ chơi chữ, điệp thanh và điệp văn: đặc điểm và tác dụng.
- Bước đầu biết làm một bài thơ tám chữ.
- Viết đoạn văn ghi lại cảm nghĩ về bài thơ tám chữ.
- Biết thảo luận về một vấn đề đáng quan tâm trong đời sống phù hợp với lứa tuổi.
- Thể hiện tình yêu quê hương bằng những hành động thiết thực.
Trả lời: Các yêu cầu cần đạt được liệt kê chi tiết trong phần này nhằm giúp học sinh hiểu rõ mục tiêu và nhiệm vụ cần hoàn thành khi học bài "Thương nhớ quê hương".
Câu hỏi 2. "Tình yêu quê hương là tình cảm thiêng liêng, là sợi dây gắn con người với nguồn cội, tổ tiên, ông bà, cha mẹ, họ hàng, làng xóm... Càng trưởng thành, ta càng thấu hiểu ý nghĩa của hai tiếng "quê hương" và nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân đối với quê hương."
Trả lời: Câu văn trên nhấn mạnh rằng tình yêu quê hương là một tình cảm thiêng liêng và quan trọng, giúp gắn kết con người với cội nguồn và tổ tiên. Tình yêu này càng ngày càng được hiểu sâu sắc hơn khi con người trưởng thành, và từ đó, nhận thức về trách nhiệm đối với quê hương cũng trở nên rõ ràng hơn.
Câu hỏi 3. "Quê hương hiện hữu như thế nào trong làng ta?"
Trả lời: Câu hỏi này khuyến khích học sinh suy nghĩ và khám phá cách quê hương hiện hữu trong cuộc sống hàng ngày của họ. Quê hương có thể hiện hữu qua những ký ức đẹp, những truyền thống văn hóa, hoặc những cảnh quan thiên nhiên đặc trưng.
Câu hỏi 4. Các bài thơ trong bài học này sẽ giúp em hiểu được những sắc thái của tình cảm đối với quê hương, ý nghĩa của tình yêu quê hương.
Trả lời: Qua các bài thơ trong bài học, học sinh sẽ hiểu rõ hơn về các sắc thái khác nhau của tình yêu quê hương và ý nghĩa sâu sắc của nó. Điều này giúp họ trân trọng và nuôi dưỡng tình yêu quê hương một cách sâu sắc hơn.