Trang 98 — Từ Thằng quỷ nhỏ của Nguyễn Nhật Ánh nghĩ về những phẩm chất của một tác phẩm viết cho thiếu nhi
Câu hỏi trước khi đọc
Em đã đọc tác phẩm văn học nào viết về những con người có ngoại hình khác lạ? Chia sẻ ngắn gọn cảm nhận của em về tác phẩm ấy.
Trả lời: Em đã đọc tác phẩm văn học "Người con gái Nam Xương" của Nguyễn Dữ. Đây là một truyện truyền kỳ, kể về nhân vật Vũ Nương, người có ngoại hình đẹp nhưng lại gặp nhiều oan uổng trong cuộc đời. Cảm nhận của em về tác phẩm là sự bất công và oan uổng mà Vũ Nương phải chịu, qua đó thể hiện giá trị nhân văn sâu sắc của tác phẩm.
Đọc văn bản
Câu hỏi trong phần đọc văn bản
Theo dõi Cách giải thích của tác giả bài nghị luận về nhan đề của tác phẩm văn học được bàn luận.
Trả lời: Tác giả giải thích về nhan đề "Thằng quỷ nhỏ" như sau:
- Chữ "quỷ" ở đây không chỉ mang nghĩa xấu mà còn để chỉ sự kỳ dị trong nhân dáng.
- Nhân vật Quỳnh có biệt danh là "thằng quỷ nhỏ" với những đặc điểm: hai vành tai to, mỗi khi Quỳnh cười thì tai ve và vấy như cánh bướm; thêm vào đó là chiếc mũi to, đỏ ửng, lấm tấm mồ hôi. Những nét kỳ dị ấy vì gắn với gương mặt của nhân vật nên trở thành những khiếm khuyết không thể che giấu và nó trở thành dấu hiệu thường trực để nhận biết nhân vật.
Trả lời câu hỏi sau khi đọc
Theo tôi, Thằng quỷ nhỏ (xuất bản lần đầu năm 1990) của Nguyễn Nhật Ánh không chỉ hàm chứa những thông điệp sâu sắc mà còn gợi mở nhiều suy ngẫm về phẩm chất của một tác phẩm văn học viết cho thiếu nhi.
Trước tiên là nhan đề của tác phẩm: Thằng quỷ nhỏ. Chữ "quỷ" mà Nguyễn Nhật Ánh sử dụng ở đây để chỉ sự kỳ dị trong nhân dáng. Quỳnh - người mang biệt danh thằng quỷ nhỏ - được miêu tả với những đặc điểm: hai vành tai to, mỗi khi Quỳnh cười thì tai ve và vấy như cánh bướm; thêm vào đó, là chiếc mũi to, đỏ ửng, lấm tấm mồ hôi. Những nét kỳ dị ấy vì gắn với gương mặt của nhân vật nên trở thành những khiếm khuyết không thể che giấu và nó trở thành dấu hiệu thường trực để nhận biết nhân vật.
Trang 97 — (Không rõ tên bài/chương/tác phẩm)
Câu hỏi chưa rõ: (Không có câu hỏi rõ ràng trong trang)
Trả lời: Không có câu hỏi cụ thể để trả lời. Tuy nhiên, có thể tóm tắt nội dung chính của đoạn văn như sau:
- Văn bản có vẻ như đang phân tích nhân vật Quỳnh trong một tác phẩm văn học.
- Quỳnh là một nhân vật có vẻ ngoài lạnh lùng, xa cách nhưng có nội tâm sâu sắc.
- Văn bản tập trung vào việc phân tích thái độ của các nhân vật khác đối với Quỳnh.
Phân tích sơ bộ:
- Luận điểm: Văn bản cho thấy sự khác biệt giữa vẻ ngoài và nội tâm của Quỳnh, cũng như cách các nhân vật khác nhìn nhận về Quỳnh.
- Dẫn chứng:
- "Cái nhân dạng tưởng như hoàn toàn bề ngoài ấy, trên thực tế, đã quyết định toàn bộ nhân cách và vị thế tồn tại của Quỳnh."
- "Quỳnh chỉ là một thằng hề, để tiêu khiển, để mua vui cho đám đông hồn nhiên, vô tâm..."
Trang 100 —
Câu hỏi:
- Chủ ý: Quan điểm của tác giả về nhân danh của con người.
- Theo dõi: Lí giải của tác giả về cách ứng xử và phản ứng của chúng ta trước một chân dung khác lạ.
Phân tích:
Chủ ý: Quan điểm của tác giả về nhân danh của con người
Trả lời: Theo nội dung trong trang:
"Nhân danh là của riêng một cá nhân nhưng nó lại được định giá bởi cộng đồng. Nó không phải chỉ là những cơ quan để thực hiện các chức năng sinh học mà còn được nhào trộn và định giá theo chuẩn mực, quy tắc thẩm mĩ của một cộng đồng."
Tác giả cho rằng nhân danh là thuộc về mỗi cá nhân, nhưng giá trị của nó lại được đánh giá qua cộng đồng. Điều này đồng nghĩa với việc một cá nhân có thể có những đặc điểm riêng, nhưng sự chấp nhận hay từ chối của cộng đồng sẽ định hình giá trị của cá nhân đó.
Tác giả cũng chỉ ra rằng trong bất kỳ xã hội nào, luôn tồn tại các quy chuẩn, và những gì lệch chuẩn sẽ bị xem là bất bình thường. Bình thường và bất bình thường không chỉ tồn tại trong tri thức, giới tính, hành vi mà còn trong nhân danh.
Theo dõi: Lí giải của tác giả về cách ứng xử và phản ứng của chúng ta trước một chân dung khác lạ
Trả lời: Theo nội dung trong trang:
"Một kẻ có nhân danh dị thường, lạc loài không có thể được chấp nhận có một tâm hồn bình thường trong mắt người khác."
Tác giả lí giải rằng khi một cá nhân có nhân danh khác lạ, cộng đồng có thể có nhiều cách phản ứng. Một mặt, cộng đồng có thể khoảng cách và trích thượng, nhưng mặt khác, chính cá nhân ấy cũng có thể thấy rằng cách ứng xử của mình là tự nhiên, được chấp nhận trong lặng lẽ, trong buồn tủi, nhưng không có ý định bất bình và phản kháng.
Điều này cho thấy rằng, mặc dù một cá nhân có thể cảm thấy cách sống của mình là bình thường, nhưng nếu nó lệch chuẩn so với cộng đồng, thì sự chấp nhận sẽ rất khó xảy ra.
Kết luận
Tóm lại, văn bản nhấn mạnh rằng nhân danh của con người không chỉ là đặc điểm cá nhân mà còn bị ảnh hưởng bởi quy chuẩn của cộng đồng. Những gì được coi là bình thường và dị thường phụ thuộc vào cách mà cộng đồng định giá và phản ứng.
Trang 99 — Thăng Quỳ Nhỏ
Câu 1. Từ Thăng quỳ nhỏ, tôi muốn đi đến một vài thảo luận về những phẩm chất cần có ở một tác phẩm viết cho thiếu nhi.
Trước tiên, chúng ta vẫn thường nghĩ, một tác phẩm văn học thiếu nhi phải góp phần hình thành những chuẩn mực văn hoá của một cộng đồng trong tâm hồn của trẻ thơ. Điều này không sai, nhưng có lẽ là chưa đủ. Bới lẽ, cũng cần nhận diện đầy đủ về những gì đã bị đặt ra ngoài chuẩn mực ấy. Không nên đối xử với những ngoại lệ, những bất thường như những gì sai lạc, như những tồn tại thử thách mà có lẽ cần hình dung về chúng như những tồn tại khác. Hiểu đó là một tồn tại khác. Điều đó sẽ giúp chúng ta biết tôn trọng những khác biệt chứ không miệt thị và xa lánh. Không hiểu điều đó, thì ngay một đứa trẻ hồn nhiên, ngây thơ nhất cũng có thể có những hành vi thật tàn nhẫn (hay nhớ lại những chê nhạo tai quái mà Luận dành cho Quỳnh). Trong bối cảnh hiện nay, toàn cầu hoá là một tình thế tồn tại song song, thậm chí là đan xen của những nền văn hoá khác biệt một cách gay gắt. Sự tôn trọng những khác biệt vì thế đang là đạo lí sống của con người trong một thời đại mới. Học cách ứng xử trước những khác biệt ngay trong nội tại một nền văn hoá chính là những trải nghiệm khởi đầu để sống với những khác biệt giữa những nền văn hoá. Chính từ đây mà tác phẩm sẽ là nơi đánh thức và nuôi dưỡng tình yêu thương, sự trân trọng một tồn tại khác với những nỗ lực để thấu hiểu và tôn trọng.
Trả lời:
- Câu hỏi không được nêu rõ trong trang.
Câu 2. Thử hai, không nên biến những nhân vật trong các tác phẩm văn học thiếu nhi trở thành những nhân vật hoàn hảo. Những nhân vật trong Thăng quỳ nhỏ (cũng như nhiều nhân vật khác trong sáng tác của Nguyễn Nhật Ánh) đều không phải là những nhân vật hoàn hảo. Khải đẹp trai, có tình cảm chân thành nhưng có phần lạm dụng những chiến thuật, tiêu xảo, có lúc nhỏ nhen. Nga nhân hậu nhưng không thật sâu sắc. Luân tình nghịch, có khi vô tâm nhưng cũng biết chạnh lòng... Đọc Thăng quỳ nhỏ, tôi rất có ấn tượng khi Nguyễn Nhật Ánh
Trả lời:
- Câu hỏi không được nêu rõ trong trang.
Lưu ý
- Không tìm thấy câu hỏi rõ ràng trong trang, chỉ có 2 đoạn văn thảo luận về những phẩm chất cần có ở một tác phẩm viết cho thiếu nhi.