Trang 101 — Bài học
Câu hỏi:
- Văn đề "mức sống" được đề cập ở đây gợi cho em nghĩ tới thực tế nào?
Trả lời: Văn đề "mức sống" được đề cập ở đây gợi cho em nghĩ tới thực tế rằng con người cần có sự cân bằng giữa nhu cầu vật chất và tinh thần. Mức sống không chỉ là vấn đề về vật chất mà còn liên quan đến cách con người tận hưởng cuộc sống, nuôi dưỡng tâm hồn.
Trong văn bản, tác giả nhấn mạnh: "Thủ chơi hoa - cây cảnh cần có sự thung dung thong dong của con người không vướng bận trần [...]. Cần ngày càng nhiều lên một tầng lớp trung lưu, với mức sống có "bất an bất dục", nếp sống trung lưu và lối sống đạm xen lao động càng tràn và thư giãn buông xả."
Những cụm từ như "thung dung thong dong", "bất an bất dục", "đạm xen lao động càng tràn và thư giãn buông xả" gợi lên một cách sống nhẹ nhàng, không quá vướng bận với thế tục, nhưng vẫn có không gian để tận hưởng và phát triển.
Trong thực tế, nhiều người hiện nay, đặc biệt là ở các thành phố lớn, đôi khi lại chạy theo một "mức sống" quá cao, với áp lực công việc, tiền bạc, mà quên đi việc chăm sóc bản thân, tận hưởng những giây phút thư giãn và kết nối với thiên nhiên.
Em nghĩ rằng, một mức sống vừa đủ, cân bằng giữa công việc và nghỉ ngơi, có không gian gần gũi với thiên nhiên, sẽ mang lại hạnh phúc và sự bền vững cho cuộc sống con người.
Trang 102 — Thực hành tiếng Việt
Câu 1. Cho biết tác dụng của việc dùng trạng ngữ trong những câu sau:
a. Giữa những cảnh rừng cung núi trừng diệp của khu Đông Bắc mênh mông, Yên Tử cao 1 068 m, vút lên chon von tựa một vọng gác.
Trả lời: Việc dùng trạng ngữ trong câu giúp cung cấp thêm thông tin về hoàn cảnh, bối cảnh của sự vật, sự việc được mô tả, làm cho câu trở nên đầy đủ và sinh động hơn.
Trong câu:
- Trạng ngữ: "Giữa những cảnh rừng cung núi trừng diệp của khu Đông Bắc mênh mông"
- Tác dụng:
- Chỉ ra bối cảnh không gian rộng lớn, hùng vĩ của khu Đông Bắc.
- Tạo nên hình ảnh thiên nhiên hoành tráng, làm nổi bật sự cao vút của núi Yên Tử.
Câu b.
b. Sau khi Thiên phải Trúc Lâm ra đời và đi liền với nó, hệ thống chùa thấp và đi liên với nó, hệ thống chùa chiền...
Trả lời:
- Trạng ngữ: "Sau khi Thiên phải Trúc Lâm ra đời và đi liền với nó, hệ thống chùa thấp và đi liên với nó".
- Tác dụng:
- Chỉ ra thời điểm xuất hiện của hệ thống chùa chiền.
- Mở rộng thông tin để người đọc hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa sự kiện Thiên phải Trúc Lâm và hệ thống chùa.
Mở rộng cấu trúc câu
Nhận biết một số hình thức mở rộng cấu trúc câu
Mở rộng cấu trúc câu là bổ sung hoặc mở rộng một thành phần câu nhằm tăng lượng thông tin cho câu. Việc mở rộng cấu trúc câu thường được thể hiện qua một số hình thức sau:
- Bổ sung thành phần câu, thường là trạng ngữ hoặc thành phần biệt lập.
Ví dụ:
(1) Từ câu: "Đã đến lúc Việt Nam cần thay đổi về duy trì đối với vùng đất quan trọng này, từ "sống chung với lũ" mang nặng hàm ý chấp nhận và chịu đựng sang "chào đón lũ." (Lê Anh Tuấn, Miền châu thổ sông Cửu Long cần chuyển đổi từ sống chung sang chào đón lũ)
(Nội dung tiếp theo không có trong trang)
Trang 103 —
Câu 2. So sánh hai câu sau và cho biết câu b (câu mở rộng thành phần) được bổ sung thông tin gì so với câu a:
a. Sáng tác của ông, dù được viết theo thể loại nào, cũng đều giàu chất suy tưởng, trí tuệ.
b. Sáng tác của ông, dù là thơ cách luật (lục bát, báy chữ, năm chữ, tứ tuyệt,...) hay thơ tự do, tất cả đều giàu chất suy tưởng, trí tuệ.
Trả lời: Câu a: "Sáng tác của ông, dù được viết theo thể loại nào, cũng đều giàu chất suy tưởng, trí tuệ." Câu b: "Sáng tác của ông, dù là thơ cách luật (lục bát, báy chữ, năm chữ, tứ tuyệt,...) hay thơ tự do, tất cả đều giàu chất suy tưởng, trí tuệ."
Câu b được mở rộng thành phần so với câu a bằng cách bổ sung thông tin cụ thể về các thể loại thơ, giúp làm rõ hơn phạm vi của "sáng tác" trong câu. Cụ thể:
- Câu a chỉ nói chung về thể loại mà không nêu cụ thể.
- Câu b liệt kê rõ ràng các thể loại như:
- Thơ cách luật: lục bát, báy chữ, năm chữ, tứ tuyệt,...
- Thơ tự do.
Việc bổ sung này giúp người đọc hiểu rõ hơn về sự đa dạng của thể loại trong sáng tác và khẳng định giá trị chất lượng của tất cả các thể loại đó.
Trang 102 — Tình Sông Núi
Câu hỏi chưa có trong trang, chỉ có văn bản "Tình sông núi" của Trần Mai Ninh.
Phân tích
- Văn bản trên là một bài thơ trữ tình, thể hiện tình yêu quê hương, đất nước thông qua hình ảnh thiên nhiên sông núi.
- Ngôn ngữ thơ giàu hình ảnh, âm điệu nhẹ nhàng, tạo cảm giác thân thuộc và gần gũi.