Soạn Ngữ Văn 9 Tập 2 trang 129-132 - Kết nối tri thức

Trang 127 — Thực hành viết theo các bước

Câu 1. a. Lựa chọn đề tài

Hãy lựa chọn cuốn sách để viết bài quảng cáo dưới hình thức văn bản đa phương thức. Nên lựa chọn cuốn sách mới xuất bản đang cần thu hút sự chú ý, quan tâm của độc giả. Cũng có thể lựa chọn những tác phẩm kinh điển đã được xuất bản nhiều lần, có giá trị, cần quảng bá tới thế hệ bạn đọc trẻ tuổi. Cần đọc kĩ cuốn sách trước khi viết bài quảng cáo, đồng thời tìm hình ảnh phù hợp để minh hoạ cho phần lời của bài quảng cáo.

Trả lời: Để thực hiện yêu cầu này, cần thực hiện các bước sau:

• Lựa chọn cuốn sách:

  • Chọn sách mới xuất bản để thu hút sự chú ý của độc giả.
  • Hoặc chọn sách kinh điển đã xuất bản nhiều lần nhưng vẫn có giá trị và cần quảng bá đến thế hệ trẻ.

• Đọc kĩ cuốn sách:

  • Đọc trước để hiểu rõ nội dung chính.
  • Tìm các điểm nổi bật của sách (tên sách, tác giả, nội dung, nghệ thuật).

• Tìm hình ảnh minh hoạ:

  • Hình ảnh cần phù hợp với nội dung sách.
  • Minh hoạ giúp thu hút người đọc.

Câu 1. b. Tìm ý

Nội dung của bài quảng cáo bám sát đặc điểm hình thức và nội dung của cuốn sách nhưng cần ngắn gọn, tập trung. Mối ý chỉ nên diễn đạt bằng một câu. Nội dung của bài quảng cáo phải trả lời được những câu hỏi sau:

• Tên cuốn sách là gì? Cuốn sách có những điều gì nổi bật nhất?
• Tác giả cuốn sách là ai? Có điều gì đáng chú ý về tác giả?
• Cuốn sách ra đời trong bối cảnh nào? Có điều gì đặc biệt?
• Những điều gì tạo nên nét độc đáo, sức hấp dẫn về nội dung và nghệ thuật của cuốn sách?
• Cuốn sách được xuất bản khi nào? Có thể liên hệ mua, tìm đọc cuốn sách ở đâu?

Trả lời: Nội dung bài quảng cáo cần tập trung vào các yếu tố sau:

1. Tên sách và điểm nổi bật:

   • Ví dụ: "Cuốn sách [Tên sách] - [Điểm nổi bật]."

2. Tác giả:

   • Ví dụ: "Tác giả [Tên tác giả], người có [đặc điểm đáng chú ý]."

3. Bối cảnh ra đời:

   • Ví dụ: "Cuốn sách ra đời trong [bối cảnh đặc biệt], đánh dấu [sự kiện]."

4. Nét độc đáo:

   • Ví dụ: "Sách có [nội dung/ nghệ thuật đặc sắc], tạo sức hấp dẫn cho người đọc."

5. Thông tin xuất bản:

   • Ví dụ: "Cuốn sách được xuất bản vào [thời gian], hiện có tại [địa điểm]."

Câu 1. c. Lập dàn ý

Dàn ý bài viết cần đảm bảo bố cục đặc trưng của văn bản quảng cáo. Bài quảng cáo dưới dạng văn bản đa phương thức có sự kết hợp ngôn ngữ và phương tiện phi ngôn ngữ (hình ảnh minh hoạ và âm nhạc - nếu là đoạn phim quảng cáo).

Dàn ý:

• Nhan đề bài quảng cáo: nêu rõ tên sách và đặc điểm nổi bật của cuốn sách.
• Hình ảnh minh hoạ và âm thanh phù hợp (nếu có).
• Dòng thông tin miêu tả 1: thông tin về tác giả và những điểm đáng chú ý về bối cảnh ra đời của cuốn sách.
• Dòng thông tin miêu tả 2: thông tin về đặc điểm nghệ thuật và nội dung của cuốn sách, những điểm đặc biệt hấp dẫn đối với người đọc.
• Dòng thông tin miêu tả 3: thông tin xuất bản.
• Thông tin liên hệ mua sách.
• Hình ảnh và âm thanh bổ sung (nếu cần).

Trả lời: Dàn ý giúp tổ chức nội dung bài quảng cáo một cách rõ ràng:

1. Nhan đề:

   • Gắn với tên sách và điểm nhấn của sách.

2. Hình ảnh minh hoạ:

   • Chọn hình ảnh thu hút, liên quan trực tiếp đến sách.

3. Thông tin miêu tả:

   • Miêu tả 1: Giới thiệu tác giả và bối cảnh.
   • Miêu tả 2: Đặc điểm nội dung và nghệ thuật.
   • Miêu tả 3: Thông tin xuất bản và mua sách.

4. Bổ sung:

   • Hình ảnh và âm thanh nếu cần thiết.

Trang 128 — Viết: Ngày hội với sách

Câu 1. Khi thực hành viết bài quảng cáo về sách dưới hình thức văn bản đa phương thức, em cần chú ý bám sát các nội dung đã xác định ở phần tìm ý và dàn ý. Có thể thay đổi trật tự các dòng thông tin miêu tả và điểm nhấn trong bài quảng cáo. Tuy nhiên, cần đảm bảo đầy đủ các yếu tố bắt buộc: nhan đề, hình ảnh minh họa, thông tin về tác giả, thông tin xuất bản.

Trả lời: Các yếu tố bắt buộc trong một bài quảng cáo về sách dưới hình thức văn bản đa phương thức bao gồm:

• Nhan đề: giúp người đọc nắm bắt được chủ đề và gây ấn tượng ban đầu.
• Hình ảnh minh họa: hỗ trợ trực quan, thu hút người xem và làm nổi bật nội dung.
• Thông tin về tác giả: cung cấp bối cảnh và uy tín của người viết.
• Thông tin xuất bản: giúp người đọc tìm kiếm và tiếp cận sách dễ dàng.

Câu 2. Đọc và kiểm tra lại cách trình bày nội dung bài quảng cáo để chỉnh sửa (nếu cần). Chú ý những vấn đề sau:

• Nhan đề bài quảng cáo đã nêu đúng tên và đặc điểm nổi bật của cuốn sách chưa?
• Các dòng thông tin miêu tả đã nêu bật được thông tin về tác giả, bối cảnh ra đời, đặc điểm nghệ thuật và nội dung của cuốn sách chưa?
• Hình ảnh minh họa và âm thanh đã phù hợp chưa?
• Thông tin xuất bản có chính xác không?

Trả lời: Khi chỉnh sửa bài viết cần kiểm tra các yếu tố sau:

1. Nhan đề: cần đảm bảo ngắn gọn, súc tích và nêu rõ tên cùng đặc điểm nổi bật của sách.
2. Thông tin miêu tả: cần đủ và chính xác, bao gồm:
   • Tác giả: trình bày rõ lai lịch và vai trò.
   • Bối cảnh ra đời: giúp người đọc hiểu rõ hoàn cảnh lịch sử hoặc xã hội khi tác phẩm được viết.
   • Đặc điểm nghệ thuật và nội dung: tóm lược phong cách viết và giá trị cốt lõi của sách.
3. Hình ảnh minh họa và âm thanh: cần phù hợp với nội dung sách và hấp dẫn người đọc.
4. Thông tin xuất bản: kiểm tra kỹ lưỡng để đảm bảo chính xác về nhà xuất bản, năm xuất bản, số trang, giá bán, v.v.

Trang 128 — Nói và nghe: Vui chơi với sách

Phát triển văn hoá đọc

Em đã thực hiện vai trò của một người đọc có khả năng vận dụng những tri thức về lịch sử văn học để tìm hiểu tác phẩm văn học, một người viết có kĩ năng quảng bá giá trị của sách. Đồng thời, em cũng đã bước đầu đặt mình trong vai trò của một độc giả có thể nêu những vấn đề, những câu hỏi định hướng, có vai trò lí giải rõ hơn về mối quan hệ giữa nhà văn và tác phẩm, nhà văn và thời kì, bối cảnh lịch sử.

Trong hoạt động nói và nghe, cùng với việc triển lãm, giới thiệu các sản phẩm đọc, viết đã chuẩn bị và hoàn thành trong suốt quá trình thực hiện dự án Văn học - lịch sử tâm hồn, em hãy cùng các bạn hợp tác để tiến hành một cuộc phỏng vấn. Đề tài phỏng vấn có thể là vai trò của sách, văn hoá đọc, vấn đề gợi ra từ cuốn sách đã đọc hoặc chỉ đơn giản là chia sẻ về những trải nghiệm trong quá trình lựa chọn sách, đọc và xây dựng các sản phẩm đọc, viết của mỗi cá nhân, mỗi nhóm trong thời gian qua. Đó cũng chính là cách để lan toả giá trị của sách, phát triển văn hoá đọc của chính mình và cộng đồng.

Trả lời:

• Hoạt động "Nói và nghe" trong phần này tập trung vào việc thảo luận và trình bày về văn hóa đọc cũng như vai trò của sách trong đời sống cá nhân và cộng đồng.
• Nội dung cần triển khai bao gồm:
  1. Vai trò của sách: sách mang lại tri thức, trải nghiệm và cảm hứng như thế nào?
  2. Văn hóa đọc: làm thế nào để xây dựng và phát triển thói quen đọc trong cộng đồng?
  3. Trải nghiệm cá nhân: chia sẻ cảm nhận và những giá trị thu được từ việc đọc sách.
• Khi thực hiện phỏng vấn, cần chú ý:
  • Lựa chọn đề tài phù hợp, có tính liên quan đến sách và văn hóa đọc.
  • Chuẩn bị câu hỏi định hướng rõ ràng để cuộc phỏng vấn đạt hiệu quả cao.
  • Tạo không khí cởi mở, khuyến khích người tham gia chia sẻ ý kiến chân thành.

Trang 129 — Tiến hành một cuộc phỏng vấn về sách, văn hóa đọc, vấn đề gợi ra từ cuốn sách và những trải nghiệm đọc, viết trong dự án Văn học – lịch sử tâm hồn

Câu 1. Để có thể tiến hành một cuộc phỏng vấn có hiệu quả, em cần xác định rõ vấn đề, đối tượng của cuộc phỏng vấn. Vấn đề cần phỏng vấn là gì? Cần phỏng vấn ai để có thể làm rõ thông tin liên quan đến vấn đề này?

Trả lời: Để có thể tiến hành một cuộc phỏng vấn có hiệu quả, em cần xác định rõ vấn đề, đối tượng của cuộc phỏng vấn. Vấn đề cần phỏng vấn là: vấn đề về sách, văn hóa đọc, vấn đề gợi ra từ cuốn sách và những trải nghiệm đọc, viết trong dự án Văn học – lịch sử tâm hồn. Cần phỏng vấn những người quan tâm đến vấn đề sách, văn hóa đọc và trải nghiệm đọc, viết trong dự án Văn học – lịch sử tâm hồn.

Câu 2. Sau khi đã lựa chọn và xác định rõ vấn đề, đối tượng phỏng vấn, em cần chuẩn bị bộ câu hỏi phỏng vấn, lưu ý:

• Vấn đề cần được triển khai thành bộ câu hỏi để giải quyết từng nội dung thông tin cụ thể. Các câu hỏi cần có sự liên kết với nhau và tập trung hướng tới việc làm rõ nội dung vấn đề đã được xác định.

Trả lời: Sau khi đã lựa chọn và xác định rõ vấn đề, đối tượng phỏng vấn, em cần chuẩn bị bộ câu hỏi phỏng vấn. Vấn đề cần được triển khai thành bộ câu hỏi để giải quyết từng nội dung thông tin cụ thể. Các câu hỏi cần có sự liên kết với nhau và tập trung hướng tới việc làm rõ nội dung vấn đề đã được xác định. Bộ câu hỏi phỏng vấn tương ứng với các cần triển khai để làm rõ thông tin liên quan đến vấn đề, cần sắp xếp theo trình tự phù hợp: từ bao quát đến cụ thể, chi tiết; từ đơn giản đến phức tạp; từ phạm vi hẹp, liên quan trực tiếp đến mở rộng, liên hệ gián tiếp (nếu cần); từ định lượng đến định tính (nếu có),...

Câu 4.

• Số lượng câu hỏi phỏng vấn không quá nhiều, nội dung câu hỏi cần rõ ràng để người được phỏng vấn có thể tiếp nhận và phản hồi thông tin.

Trả lời: Số lượng câu hỏi phỏng vấn không quá nhiều, nội dung câu hỏi cần rõ ràng để người được phỏng vấn có thể tiếp nhận và phản hồi thông tin.

Câu 5.

• Cùng một bộ câu hỏi, có thể tiến hành phỏng vấn một người hoặc nhiều người. Tuy nhiên, cũng có thể phân loại câu hỏi cho từng đối tượng nhất định. Cần xem xét kĩ mục đích và hiệu quả phỏng vấn từng đối tượng.

Trả lời: Cùng một bộ câu hỏi, có thể tiến hành phỏng vấn một người hoặc nhiều người. Tuy nhiên, cũng có thể phân loại câu hỏi cho từng đối tượng nhất định. Cần xem xét kĩ mục đích và hiệu quả phỏng vấn từng đối tượng.

Câu 6.

• Dự đoán một số câu trả lời và dự kiến một số câu hỏi bổ sung trong quá trình phỏng vấn (nếu cần).

Trả lời: Dự đoán một số câu trả lời và dự kiến một số câu hỏi bổ sung trong quá trình phỏng vấn (nếu cần).

Câu 7. Cần lưu ý rằng người phỏng vấn phải giữ vai trò chủ động trong quá trình tìm hiểu, khai thác thông tin về vấn đề được nêu ra. Người phỏng vấn và người được phỏng vấn đồng thời đóng vai trò người nói – người nghe. Tuy nhiên, người phỏng vấn luôn giữ quyền nêu câu hỏi và tạo cơ hội để người được phỏng vấn trả lời đúng vào câu hỏi đã được đưa ra. Chỉ có như vậy thì thông tin mới được khai thác một cách hiệu quả.

Trả lời: Cần lưu ý rằng người phỏng vấn phải giữ vai trò chủ động trong quá trình tìm hiểu, khai thác thông tin về vấn đề được nêu ra. Người phỏng vấn và người được phỏng vấn đồng thời đóng vai trò người nói – người nghe. Tuy nhiên, người phỏng vấn luôn giữ quyền nêu câu hỏi và tạo cơ hội để người được phỏng vấn trả lời đúng vào câu hỏi đã được đưa ra. Chỉ có như vậy thì thông tin mới được khai thác một cách hiệu quả.

Câu 8. Khi tiến hành phỏng vấn trực tiếp, người phỏng vấn cần chú ý:

• Mở đầu cuộc phỏng vấn một cách thân thiện và cởi mở, kết thúc cuộc phỏng vấn một cách lịch sự: nói lời chào hỏi, giới thiệu, cảm ơn khi cần thiết; giữ khoảng cách một cách lịch sự.

Trả lời: Khi tiến hành phỏng vấn trực tiếp, người phỏng vấn cần chú ý: Mở đầu cuộc phỏng vấn một cách thân thiện và cởi mở, kết thúc cuộc phỏng vấn một cách lịch sự: nói lời chào hỏi, giới thiệu, cảm ơn khi cần thiết; giữ khoảng cách một cách lịch sự.

Trang 132 —

Câu hỏi:

• Sau khi cuộc phỏng vấn đã hoàn thành, cả người phỏng vấn và người được phỏng vấn có thể tiếp tục trao đổi với những người có mặt, chứng kiến để trao đổi, rút kinh nghiệm về những vấn đề sau:

Trả lời:

1. Người phỏng vấn cần làm gì sau khi cuộc phỏng vấn hoàn thành?

   • Người phỏng vấn cần:
     • Nghe góp ý về cách nêu câu hỏi và cách điều khiển, duy trì, kết thúc cuộc phỏng vấn.
     • Nêu ý kiến của bản thân về những điểm có thể rút kinh nghiệm sau khi thực hiện cuộc phỏng vấn.

2. Người được phỏng vấn cần làm gì sau khi cuộc phỏng vấn hoàn thành?

   • Người được phỏng vấn cần:
     • Nghe góp ý về cách tương tác, trả lời các câu hỏi được nêu ra trong cuộc phỏng vấn.
     • Trao đổi lại với người phỏng vấn và những người chứng kiến về nội dung của các câu hỏi, câu trả lời và cách đối thoại trong phỏng vấn.

Kết luận: Sau khi cuộc phỏng vấn hoàn thành, cả người phỏng vấn và người được phỏng vấn đều có cơ hội trao đổi, rút kinh nghiệm để cải thiện kỹ năng và chất lượng cuộc phỏng vấn trong tương lai.