Trang 132 — Làng Ông Bà Chiểu

Câu 1. Trong nhà bia có dựng tấm bia đá được trang trí nhiều họa tiết sắc sảo. Bia được khắc chữ Hán, có nội dung ca tụng công đức của ông Lê Văn Duyệt đối với triều đình và nhân dân.

Trả lời: Tấm bia đá trong nhà bia được trang trí rất đẹp với nhiều họa tiết sắc sảo. Nội dung của bia được khắc bằng chữ Hán, ca ngợi công đức của ông Lê Văn Duyệt đối với triều đình và nhân dân.

Câu 2. (*) Sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ để hỗ trợ việc trình bày thông tin.

Trả lời: Các phương tiện phi ngôn ngữ được sử dụng để hỗ trợ việc trình bày thông tin bao gồm hình ảnh và thông tin chú thích.

  • Hình ảnh:

    • "Phần mộ của Tả quân Lê Văn Duyệt và phu nhân"
    • "Thượng Công linh miêu"

  • Thông tin chú thích:

    • "Ảnh: Lục Văn Hào"

Câu 3. (**) Trình bày thông tin thứ hai liên quan đến di tích lịch sử: đặc điểm kiến trúc

Trả lời: Phần mộ của Tả quân Lê Văn Duyệt có kiến trúc mộ song táng, là nơi an nghỉ của Tả quân Lê Văn Duyệt và phu nhân. Toàn thể khu mộ được xây bằng một loại vừa hợp chất. Cả hai mộ được đặt song song, có hình dạng giống nhau, như hai con rùa đang nằm úp trên bề hình chữ nhật. Phía trước mộ là một khoảng sân nhỏ để du khách làm lễ khi đến thăm viếng. Nếu từ nhà bia nhìn vào, mộ của Tả quân Lê Văn Duyệt ở phía bên phải. Bao quanh mộ là các bình phong tiền, bình phong hậu, các trụ cột, vòng bảo vây xung quanh với nhiều họa tiết đắp nổi, trang trí truyền thống.

Câu 4. (***) Trình bày tên của phương tiện phi ngôn ngữ và nguồn trích dẫn

Trả lời: Các phương tiện phi ngôn ngữ bao gồm:

  • Hình ảnh
  • Thông tin chú thích

Nguồn trích dẫn:

  • (Ảnh: Lục Văn Hào)

Trang 133 — Hướng dẫn quy trình viết

Câu 1. Xác định bố cục của bài viết và nội dung chính của từng phần.

Trả lời:

  • Bố cục của bài viết:
    • Thân bài: Giới thiệu về Khu di tích lịch sử Lăng Ông Bà Chiếu, bao gồm thông tin về vị trí, lịch sử, ý nghĩa văn hóa và lời mời gọi tham quan.
    • Kết bài: Kết luận và lời mời gọi tham quan.
  • Nội dung chính của từng phần:
    • Thân bài:
      • "Thành phố Hồ Chí Minh. Hàng năm, tại Lăng đều có tổ chức lễ giỗ Tả quan Lê Văn Duyệt long trọng vào các ngày 29 lễ giỗ Tả quan Lê Văn Duyệt hoặc 30 tháng Bảy, mồng 1 và 2 tháng Tám âm lịch, thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham dự."
      • "Vượt qua thử thách của thời gian, khu di tích Lăng Ông Bà Chiếu đến nay vẫn giữ khá trọn vẹn những nét đẹp cổ kính, giá trị lịch sử, văn hoá độc đáo vốn có."
    • Kết bài:
      • "Nếu có dịp đến với Thành phố Hồ Chí Minh, bạn nên dành chút thời gian để khám phá về đẹp rât riêng của Khu di tích lịch sử Lăng Ông Bà Chiếu."

Câu 2. Chỉ ra các cách trình bày thông tin trong bài viết và tác dụng của việc sử dụng kết hợp các cách trình bày ấy.

Trả lời:

  • Các cách trình bày thông tin:
    • Trình bày thông tin thứ ba liên quan đến di tích lịch sử: giá trị văn hoá, lịch sử.
      • Ví dụ: "(4) Trình bày thông tin thứ ba liên quan đến di tích lịch sử: giá trị văn hoá, lịch sử"
    • Đánh giá khái quát về di tích lịch sử và đưa ra lời mời gọi tham quan.
      • Ví dụ: "(5) Đánh giá khái quát về di tích lịch sử và đưa ra lời mời gọi tham quan"
  • Tác dụng:
    • Giúp người đọc dễ dàng tiếp nhận thông tin về di tích.
    • Tạo sự thu hút và nhấn mạnh vào các điểm quan trọng của di tích.

Câu 3. Người viết sử dụng loại phương tiện phi ngôn ngữ nào? Em có nhận xét gì vai trò của phương tiện này?

Trả lời:

  • Loại phương tiện phi ngôn ngữ: Hình ảnh và khung trích dẫn.
  • Vai trò:
    • Giúp minh họa và làm nổi bật các thông tin quan trọng.
    • Tăng tính trực quan và thu hút người đọc.

Câu 4. Người viết đã thuyết minh chi tiết về (những) yếu tố nào trong quần thể di tích? Từ đó, em rút ra lưu ý gì về cách lựa chọn, trình bày thông tin đối với kiểu bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử?

Trả lời:

  • Yếu tố được thuyết minh:
    • Lịch sử hình thành và ý nghĩa văn hóa.
    • Giá trị văn hoá, lịch sử độc đáo.
  • Lưu ý:
    • Lựa chọn thông tin phù hợp, chính xác và nổi bật của di tích.
    • Trình bày thông tin một cách rõ ràng, mạch lạc và thu hút.

Câu 5. Xác định yếu tố miêu tả, biểu cảm được sử dụng trong bài viết và nêu tác dụng của việc sử dụng kết hợp các yếu tố ấy.

Trả lời:

  • Yếu tố miêu tả:
    • "Vượt qua thử thách của thời gian, khu di tích Lăng Ông Bà Chiếu đến nay vẫn giữ khá trọn vẹn những nét đẹp cổ kính, giá trị lịch sử, văn hoá độc đáo vốn có."
  • Yếu tố biểu cảm:
    • "Nếu có dịp đến với Thành phố Hồ Chí Minh, bạn nên dành chút thời gian để khám phá về đẹp rât riêng của Khu di tích lịch sử Lăng Ông Bà Chiếu."
  • Tác dụng:
    • Giúp bài viết sinh động và hấp dẫn hơn.
    • Tạo sự ấn tượng và tình cảm với người đọc.

Trang 134 — Hướng dẫn viết bài

Câu 1. Để bài viết đạt hiệu quả giao tiếp, em cần xác định:

Trả lời:

  • Yêu cầu của đề bài này là:
    • "Yêu cầu của đề bài này là gì?"
    • "Mục đích viết bài này và đối tượng người đọc."

Câu 2. Để thu thập tư liệu cho bài viết, em hãy:

Trả lời:

  • Tìm đọc tư liệu về di tích lịch sử địa phương trên internet hoặc từ các tạp chí/ sách báo chuyên ngành, phim tư liệu, chương trình truyền hình về lịch sử, văn hoá địa phương.... Chọn lọc những thông tin thể hiện nét độc đáo, đặc sắc, tiêu biểu của di tích lịch sử về mặt kiến trúc hoặc giá trị lịch sử, văn hoá.
  • Tìm sơ đồ, bảng biểu, hình ảnh minh hoạ,... liên quan đến di tích lịch sử.
  • Kiểm chứng tính xác thực của thông tin bằng cách tham khảo tư liệu gốc hoặc tư liệu từ các nguồn chính thống để đảm bảo tính chính xác.
  • Đến tham quan di tích lịch sử định thuyết minh để thu thập những thông tin mới nhất về di tích (nếu có thể).
  • Ghi đầy đủ nguồn của thông tin để tra cứu.

Câu 3. Sử dụng Phiếu thu thập thông tin về danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử ở Bài 3 để tìm ý. Đối với bài viết này, cần xác định được (những) thông tin quan trọng thể hiện nét độc đáo, đặc sắc, tiêu biểu của di tích lịch sử để tạo điểm nhấn cho nội dung thuyết minh.

Trả lời:

  • Sử dụng Phiếu thu thập thông tin về danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử ở Bài 3 để tìm ý. Đối với bài viết này, cần xác định được những thông tin quan trọng thể hiện nét độc đáo, đặc sắc, tiêu biểu của di tích lịch sử để tạo điểm nhấn cho nội dung thuyết minh.

Câu 4. Lập dàn ý dựa trên sơ đồ dàn ý đã được trình bày ở Bài 3.

Trả lời:

  • Lập dàn ý dựa trên sơ đồ dàn ý đã được trình bày ở Bài 3.

Bước 3: Viết bài

Câu 5. Triển khai bài viết dựa trên dàn ý. Khi viết, cần chú ý:

Trả lời:

  • Đảm bảo cấu trúc ba phần của bài viết, đặt nhan đề, giới thiệu tên di tích lịch sử.
  • Có thể sử dụng hệ thống đề mục để làm nổi bật thông tin thuyết minh.
  • Thuyết minh chi tiết một số thông tin quan trọng, thể hiện được nét độc đáo của khu di tích lịch sử, tạo điểm nhấn cho bài viết.

Trang 135 — Nói và nghe

Câu 1. TRÌNH BÀY Ý KIẾN VỀ MỘT SỰ VIỆC CÓ TÍNH THỜI SỰ; NGHE VÀ NHẬN BIẾT TÍNH THUYẾT PHỤC CỦA MỘT Ý KIẾN

Trả lời: Trong bài học này, em tiếp tục rèn luyện kĩ năng trình bày ý kiến về một sự việc có tính thời sự (đã học ở Bài 6. Những vấn đề toàn cầu và Bài 9. Những bài học từ trải nghiệm đau thương), kĩ năng nghe và nhận biết được tính thuyết phục của một ý kiến (đã học ở Bài 2. Giá trị của văn chương) bằng cách thực hiện hai nhiệm vụ sau:

  • Nhiệm vụ nói: chọn một sự việc có tính thời sự liên quan đến đời sống học đường và trình bày ý kiến về sự việc ấy. Ví dụ:
    • Sử dụng mạng xã hội sao cho hiệu quả?
    • Cách tương tác với cha mẹ như thế nào?
    • Biện pháp tạo nên môi trường học đường an toàn, thân thiện là gì?
    • ...