Trang 149 — Ngữ văn lớp 9 (Cánh diều, Tập 2)
Câu hỏi:
- Khi đọc văn bản bi kịch, các em cần chú ý một số yêu cầu sau:
Nhận biết một số yếu tố quan trọng: Cốt truyện thường mượn từ các truyện huyền thoại hoặc lịch sử. Mô hình kết cấu: sự kiện căng thẳng; xung đột; kết cục bi thảm. Nhân vật chính thường là người anh hùng hay xuất thân từ cung đình hoặc người có những phẩm chất, năng lực vượt trội, có khát vọng lớn,... nhưng phải đối đầu với thực tế không thể hoá giải hoặc sai lầm của chính bản thân. Xung đột trong bi kịch có hai kiểu chính:
Xung đột giữa những khát vọng đẹp đẽ của nhân vật với hoàn cảnh thực tế không thể thực hiện được.
Xung đột nằm trong chính nhân vật: cuộc đấu tranh giằng xé giữa vẻ đẹp khát vọng, những giá trị tích cực của nhân vật đối đầu với phần bóng tối trong nội tâm nhân vật.
Phân tích được nội dung văn bản bi kịch (đề tài, chủ đề, ý nghĩa của văn bản, tư tưởng, tình cảm, thái độ của tác giả,...) và tác động của văn bản với cuộc sống ngày nay.
Trả lời:
Khi đọc văn bản bi kịch, cần chú ý đến các yếu tố quan trọng như cốt truyện, kết cấu, và nhân vật. Cốt truyện thường lấy từ các truyện huyền thoại hoặc lịch sử, với kết cấu sự kiện căng thẳng, xung đột và kết cục bi thảm. Nhân vật chính thường là người có phẩm chất và năng lực vượt trội, nhưng phải đối mặt với thực tế không thể hóa giải hoặc sai lầm của bản thân.
Xung đột trong bi kịch thường có hai dạng:
- Xung đột giữa khát vọng của nhân vật và hoàn cảnh thực tế không thể thực hiện được.
- Xung đột nội tâm của nhân vật, là cuộc đấu tranh giữa khát vọng và giá trị tích cực với phần bóng tối trong nội tâm.
Để phân tích văn bản bi kịch, cần làm rõ nội dung chính (đề tài, chủ đề, ý nghĩa), tư tưởng, tình cảm, thái độ của tác giả, và tác động của văn bản đối với cuộc sống hiện nay.
Khi đọc văn bản nghị luận, ngoài các yêu cầu chung (đã nêu ở lớp dưới), các em cần chú ý thêm về cách trình bày trong văn bản nghị luận. Cụ thể:
Trình bày khách quan là nêu lên những thông tin vốn có của đối tượng bàn luận như: nội dung chính, cốt truyện, hệ thống nhân vật, đặc điểm hình thức nghệ thuật,...
Trình bày chủ quan là sự thể hiện tình cảm, quan điểm, thái độ của người viết trước vấn đề được nêu lên bàn luận trong bài nghị luận.
Trong bài nghị luận, người viết thường kết hợp đan xen hai cách trình bày nêu trên.
Trả lời:
Khi đọc văn bản nghị luận, ngoài các yêu cầu chung, cần chú ý đến cách trình bày gồm:
- Trình bày khách quan: nêu thông tin cơ bản về đối tượng như nội dung chính, cốt truyện, nhân vật, đặc điểm nghệ thuật,...
- Trình bày chủ quan: thể hiện tình cảm, quan điểm, thái độ của người viết trước vấn đề được bàn luận.
Trong bài nghị luận, người viết thường kết hợp cả hai cách trình bày để làm bài viết giàu sức thuyết phục hơn.
- Khi đọc văn bản thông tin, ngoài các yêu cầu chung (đã nêu ở lớp dưới), các em cần chú ý hai kiểu văn bản sau trong sách Ngữ văn 9:
Trả lời:
- Khi đọc văn bản thông tin, ngoài các yêu cầu chung, cần chú ý đến hai kiểu văn bản thông tin phổ biến trong sách Ngữ văn 9 (mặc dù không được nêu chi tiết trong trang, nhưng có thể hiểu rằng cần chú ý đến các kiểu văn bản như thông báo, giới thiệu, phân tích,...).