Trang 21 — Vui lòng đọc văn bản cần trả lời câu hỏi ở đây
Câu hỏi:
- Thành Danh là người thế nào?
- Chú ý chi tiết kì lạ trong việc đi tìm bấtdê của Thành Danh.
Trả lời:
- Câu 1. Thành Danh là người thế nào?
Trả lời: Thành Danh là một đồng sinh nhưng không theo học tiếp nữa. Anh ta vốn người chất phác, ít nói, cho nên bị bọn hương chức quyền thế ép phải giữ chức dịch trong làng.
- Câu 2. Chú ý chi tiết kì lạ trong việc đi tìm bắt dê của Thành Danh.
Trả lời: Chi tiết kì lạ trong việc đi tìm bắt dê của Thành Danh là:
- Mọi người xung quanh cung kính đứng nghe. Lát sau, trong mảnh nệm ra mảnh giấy ghi những lời truyền phán chỉ bảo, không mảy mây sai lẫn.
- Vợ Thành nộp tiền trước án rồi cũng thắp hương, làm lễ như những người trước. Độ giáp ba trầu thì mảnh động, mảnh giấy ném ra. Giữ ra xem, không thấy chữ, chỉ có hình vẽ: ở giữa là đền gác như kiểu chùa Phật; đằng sau, dưới ngọn núi nhỏ lôn nhọn những mỏ đá ki quái, những bụt gai tua tua, một chú dê "thanh ma" nằm phục, bên cạnh là con ếch đang trong tư thế định nhảy ra. Xem mà không hiểu ra sao, chỉ thấy qua chủ đề dường như có bao hàm ẩn ý về việc mình cầu khấn, cho nên vợ Thành bọc giấy vào người, đem về đưa chồng xem. Thành trăn trở, tự nghĩ: "Phải chăng bức vẽ chỉ cho ta chỗ bắt dê?" Ngâm kĩ hình vẽ, thấy giống như Đại Phật Các ở mé đồng thôn. Bên gương dây, cầm theo bức vẽ, chống gậy lần ra phía sau chùa. Ở đó có một ngôi mộ cỏ trên gò cây có um tùm. Lần theo xung quanh
Trang 22 — Dế Vần
Câu hỏi:
Điều gì đã xảy ra với con biến đầu không biết. Mái sau mới vớt được xác con dưới giếng. Chuyển giận thành thương, Thành vật vã kêu trời muốn chết. Nhà thàn bạt khô, vợ chồng im lặng nhìn nhau không còn biết nói gì. Trời gần tối mới đem chiếu cố liệm thấy con, ôm ấp về, thì thấy còn thoi thóp thở. Mừng quá! Nửa đêm, con sống lại. Hai vợ chồng hơi yên tâm. Song đứa con vẫn cứ trơ ra như gỗ, bần bắt ngử lạnh.
Trả lời:
Con biến đầu không may đã rơi xuống giếng và gần như không còn hi vọng sống. Thành và vợ vô cùng đau khổ, muốn tìm chết. Nhưng không may là Thành Danh lại sống, dù vậy vẫn trơ ra như gỗ, bần bắt ngử lạnh.
"Thật là tiền oan nghiệp chướng(1)! Chết đến nơi rồi! Bố về sẽ cho mày biết!"
Trả lời:
Câu nói trên của người mẹ thể hiện sự giận dữ và xót xa. "Tiền oan nghiệp chướng" có nghĩa là những điều oan uổng, nghiệp báo từ kiếp trước mà kiếp này phải chịu. Người mẹ cho rằng con mình chết là do nghiệp xấu từ trước gây ra, và bà sẽ báo cho bố đứa trẻ biết về việc này.
Chú dê của Thành Danh có đặc điểm gì đáng chú ý?
Trả lời:
Chú dê của Thành Danh có các đặc điểm đáng chú ý:
- "Đầu vương, đuôi dài, dáng ve sầu, cánh hoa mai, có vẻ rất tốt."
Những đặc điểm này cho thấy chú dê khá độc đáo và có vẻ ngoài đẹp mắt.
Trang 23 — Thực hành đọc hiểu Vui chơi cùng con
Câu hỏi:
- Điều kì lạ về chú dê của Thành Danh là gì?
Trả lời: Điều kì lạ về chú dê của Thành Danh là: Chú dê có thể đi đến nơi có tiếng đàn, tiếng cười và nằm im lại.
Câu hỏi:
- Thành Danh đã được hưởng lợi gì từ chú dê kì lạ này?
Trả lời: Thành Danh được hưởng lợi từ chú dê kì lạ này là:
- Được quan trên thưởng cho chức "tài năng ưu việt" và thăng cấp.
- Được miễn sai dịch, lại dẫn học quan cho Thành thi lấy học từ tài.
Câu hỏi:
- Chú dê kì lạ kia thực chất là ai?
Trả lời: Chú dê kì lạ kia thực chất là Thành Danh đã hoá thân thành dê.
Trang 24 — Lời bàn của tác giả
Câu 1. Dế chơi thuộc thể loại truyện nào? Em dựa vào yếu tố nào để xác định điều đó?
Trả lời: Dế chơi thuộc thể loại truyện cười. Em dựa vào yếu tố nội dung và đặc điểm của truyện để xác định điều đó. Cụ thể, truyện cócốt truyện hài hước, xoay quanh cuộc sống thường ngày và có yếu tố kỳ lạ,cường điệu để tạo hiệu ứng dí dỏm.
Câu 2. Truyện có những nhân vật nào? Hãy phân tích nhân vật Thành Danh và dê con.
Trả lời: Truyện có các nhân vật chính là Thành Danh và dê con.
Thành Danh: Là nhân vật chính trong truyện, có tính cách phóng túng, thích chơi đùa, không lo nghĩ đến việc nhà.
- "Bắc thiên tư đùng một vật gì chốc lát rồi quên; còn kẻ hậu cận bên lấy làm lễ định."
- "Riêng họ Thành vì sâu một mà nghèo, vì đẽ chơi mà giàu, vênh vang áo cử, ngựa béo, lúc còn bị lí dịch sách nhiều chắc chẳng tưởng đến chuyện như thế."
Dê con: Đại diện cho sự may mắn, phúc lộc.
Câu 3. Theo em, qua nội dung của truyện Dế chơi, tác giả muốn tập trung thể hiện điều gì?
Trả lời: Tác giả muốn tập trung thể hiện ý tưởng rằng sự giàu có và may mắn không chỉ đến từ việc chăm chỉ làm việc mà còn từ những yếu tố kỳ lạ, không thể giải thích. Đồng thời, tác giả cũng phê phán những người chỉ biết chơi đùa, không chăm lo cho cuộc sống.
Câu 4. Hãy chỉ ra những yếu tố kì lạ, kì ảo trong truyện Dế chơi và cho biết tác dụng của những yếu tố này.
Trả lời: Những yếu tố kì lạ, kì ảo trong truyện Dế chơi:
- Dế cống trở thành của quý, mang lại giàu có.
- "Mọi người thăng tiến, gà chó cũng thành tiên."
Tác dụng: Tạo nên sự thu hút, làm nổi bật ý tưởng truyện và tạo hiệu ứng hài hước.
Câu 5. Lời bàn của tác giả ở cuối truyện có tác dụng gì? Hãy xác định thái độ của tác giả trong lời bàn và chỉ ra các câu văn thể hiện rõ thái độ đó.
Trả lời: Lời bàn của tác giả ở cuối truyện có tác dụng nhấn mạnh ý nghĩa và rút ra bài học từ câu chuyện.
Thái độ của tác giả trong lời bàn: hài hước, dí dỏm nhưng sâu sắc.
Các câu văn thể hiện thái độ:
- "Bắc thiên tư đùng một vật gì chốc lát rồi quên; còn kẻ hậu cận bên lấy làm lễ định."
- "Mọi người thăng tiến, gà chó cũng thành tiên."
Câu 6. Viết một đoạn văn (khoảng 12 – 15 dòng) thể hiện suy nghĩ của em về một vấn đề xã hội đặt ra trong truyện Dế chơi.
Trả lời: Truyện Dế chơi không chỉ mang lại tiếng cười mà còn đặt ra nhiều vấn đề xã hội sâu sắc. Qua câu chuyện về sự may mắn và giàu có bất ngờ của gia đình Thành Danh, chúng ta thấy được sự bất công và ngẫu nhiên trong cuộc sống. Điều này gợi mở cho chúng ta suy nghĩ về giá trị thực sự của sự chăm chỉ và tài năng. Liệu rằng, chỉ cần một chút may mắn, mọi vấn đề trong cuộc sống sẽ được giải quyết? Hay chính sự chăm chỉ và nỗ lực mới là chìa khóa dẫn đến thành công? Từ đó, chúng ta cũng nhận ra rằng, trong xã hội, vẫn còn nhiều người không may mắn và cần sự giúp đỡ. Chính vì vậy, việc thể hiện lòng nhân ái và giúp đỡ người khác là điều cần thiết.
Viết truyện kể sáng tạo
1. Định hướng
1.1. Truyện kể sáng tạo là một văn bản tự sự, ở đó, người kể (có thể là nhân vật trong truyện – ngôi thứ nhất, hoặc người ngoài cuộc – ngôi thứ ba) kể lại một cách sáng tạo những sự việc đã diễn ra ở một không gian, thời gian nào đó, gắn với những sự kiện, tình huống mà tác giả quan tâm.
(1) Phúc ấm: chỉ công danh, chức tước triều đình ban cho con cháu do cha ông lập được nhiều công tích.
(2) Câu này theo tích Hoài Nam Vương Lưu An tu luyện đắc đạo bay lên trời, lũ gà chó trong nhà được ăn thuốc luyện còn dư cũng đều trở thành tiên. Tác giả mượn tích trên nhưng có ý chế giễu.