Soạn Ngữ Văn 9 Tập 2 trang 37-40 - Kết nối tri thức

Trang 35 — Viết

Câu 1. Khi viết một truyện kể sáng tạo có yếu tố trinh thám, em cần lưu ý:

Viết

• Truyện cần có những chi tiết là dấu hiệu báo trước hoặc gợi ý cho điều sẽ xảy ra để tạo nên tính lô-gíc của cốt truyện và sự tò mò, hồi hộp cho người đọc.
• Sử dụng các chi tiết miêu tả thời gian, không gian, nhân vật để câu chuyện sinh động.
• Xây dựng hội thoại để khắc họa nhân vật và phát triển mạch sự kiện.
• Xây dựng lập luận của nhà điều tra sao cho lô-gíc, thuyết phục.
• Nếu chuyển thể từ một truyện tranh thám đã đọc, em cần sáng tạo dựa trên cốt truyện hoặc một phần cốt truyện đã có; tránh việc chỉ tóm tắt lại truyện một cách đơn giản. Chú ý ghi rõ truyện được chuyển thể từ truyện tranh nào để đảm bảo vấn đề sở hữu trí tuệ.

Trả lời: Các lưu ý khi viết một truyện kể sáng tạo có yếu tố trinh thám:

• Truyện cần có những chi tiết là dấu hiệu báo trước hoặc gợi ý cho điều sẽ xảy ra để tạo nên tính lô-gíc của cốt truyện và sự tò mò, hồi hộp cho người đọc.
• Sử dụng các chi tiết miêu tả thời gian, không gian, nhân vật để câu chuyện sinh động.
• Xây dựng hội thoại để khắc họa nhân vật và phát triển mạch sự kiện.
• Xây dựng lập luận của nhà điều tra sao cho lô-gíc, thuyết phục.
• Nếu chuyển thể từ một truyện tranh thám đã đọc, em cần sáng tạo dựa trên cốt truyện hoặc một phần cốt truyện đã có; tránh việc chỉ tóm tắt lại truyện một cách đơn giản. Chú ý ghi rõ truyện được chuyển thể từ truyện tranh nào để đảm bảo vấn đề sở hữu trí tuệ.

Chỉnh sửa

Đọc lại truyện đã viết, đối chiếu với yêu cầu để thực hiện việc chỉnh sửa, hoàn thiện. Lưu ý:

• Kiểm tra bối cảnh của câu chuyện; bổ sung chi tiết miêu tả thời gian, không gian trong câu chuyện (nếu cần).
• Đánh số vào các sự kiện. Nếu trình tự các sự kiện chưa hợp lí, hãy sắp xếp lại. Có thể bổ sung từ ngữ để liên kết các sự kiện.
• Bổ sung các chi tiết về ngoại hình, hành động, cảm xúc, suy nghĩ, lời thoại của nhân vật nếu nhân vật được khắc hoạ còn mờ nhạt.
• Kiểm tra lại cách thức đi đến kết luận của nhà điều tra; chỉnh sửa, bổ sung nếu chưa hợp lí hoặc chưa thuyết phục.

Trả lời: Các lưu ý khi chỉnh sửa một truyện kể sáng tạo có yếu tố trinh thám:

• Kiểm tra bối cảnh của câu chuyện; bổ sung chi tiết miêu tả thời gian, không gian trong câu chuyện (nếu cần).
• Đánh số vào các sự kiện. Nếu trình tự các sự kiện chưa hợp lí, hãy sắp xếp lại. Có thể bổ sung từ ngữ để liên kết các sự kiện.
• Bổ sung các chi tiết về ngoại hình, hành động, cảm xúc, suy nghĩ, lời thoại của nhân vật nếu nhân vật được khắc hoạ còn mờ nhạt.
• Kiểm tra lại cách thức đi đến kết luận của nhà điều tra; chỉnh sửa, bổ sung nếu chưa hợp lí hoặc chưa thuyết phục.

Nói và nghe

Kể một câu chuyện tưởng tượng

Câu chuyện tưởng tượng là câu chuyện do người kể hư cấu (có thể dựa vào những điều có thật rồi tưởng tượng thêm cho thú vị). Phần Nói và nghe của bài học này sẽ hướng dẫn em cách kể một câu chuyện như vậy.

Trả lời: Câu chuyện tưởng tượng là câu chuyện do người kể hư cấu (có thể dựa vào những điều có thật rồi tưởng tượng thêm cho thú vị). Phần Nói và nghe của bài học này sẽ hướng dẫn em cách kể một câu chuyện như vậy.

Trang 36 — Nói và nghe: Kể một câu chuyện tưởng tượng

Câu 1. Lựa chọn một câu chuyện tưởng tượng mà em muốn kể. Chuyện tưởng tượng không có sẵn trong sách vở hay trong thực tế mà do em nghĩ ra bằng trí tưởng tượng của mình.

Trả lời:

• Em có thể lựa chọn một trong các đề tài gợi ý sau:

  • Việc em sống ở thế giới tương lai trong thế kỉ tiếp theo.
  • Em gặp gỡ một nhân vật văn học.
  • Cuộc trò chuyện của em với một sự vật (bàn ghế ở lớp học, chiếc máy tính, chiếc đồng hồ, cái cây trong sân trường,...).
  • Sáng tạo kết thúc khác cho truyện ngắn đã đọc theo cách của em.

• Ghi chú ngắn gọn một số ý quan trọng không thể bỏ qua khi kể như:

  • Nhan đề của câu chuyện tưởng tượng em muốn kể
  • Bối cảnh diễn ra câu chuyện
  • Nhân vật trong truyện (trang phục, ngoại hình, lời nói, hành động,...)
  • Hệ thống sự kiện,...

Trang 36 — Nói và nghe: Kể một câu chuyện tưởng tượng

Câu 3. Trao đổi về bài kể chuyện với tinh thần xây dựng và thái độ tôn trọng. Có thể tập trung vào một số nội dung sau:

• Diễn biến của câu chuyện.
• Những chi tiết tưởng tượng trong câu chuyện.
• Ý nghĩa của câu chuyện.
• Sự phù hợp của các yếu tố phi ngôn ngữ (điệu bộ, cử chỉ, nét mặt,...) với nội dung câu chuyện.

Trả lời:

• Người nghe:

  • Trao đổi về bài kể chuyện với tinh thần xây dựng và thái độ tôn trọng.
  • Có thể tập trung vào một số nội dung sau:
    • Diễn biến của câu chuyện.
    • Những chi tiết tưởng tượng trong câu chuyện.
    • Ý nghĩa của câu chuyện.
    • Sự phù hợp của các yếu tố phi ngôn ngữ (điệu bộ, cử chỉ, nét mặt,...) với nội dung câu chuyện.

• Người nói:

  • Lắng nghe, phản hồi những ý kiến của người nghe với thái độ tôn trọng và tinh thần cầu thị.
  • Tiếp thu những ý kiến góp ý mà em cho là xác đáng.
  • Trả lời các câu hỏi, giải thích thêm về những sự kiện, chi tiết mà người nghe chưa rõ.
  • Tự rút kinh nghiệm để hoàn thiện nội dung câu chuyện và nâng cao kĩ năng kể chuyện.

Trang 39 — Củng cố, mở rộng

Câu 1. Kẻ bảng theo mẫu sau (làm vào vở) và điền thông tin về hai văn bản Ba chàng sinh viên và Bài hát đồng sáu xu vào ô phù hợp:

Trả lời: Cần điền thông tin cụ thể vào bảng dựa trên nội dung của hai văn bản "Ba chàng sinh viên" và "Bài hát đồng sáu xu". Vì không có thông tin chi tiết về hai văn bản này trong trang, học sinh cần dựa vào kiến thức đã học để điền đúng.

Câu 2. Hãy diễn tả một sự việc hay chi tiết tiêu biểu trong văn bản Ba chàng sinh viên hoặc Bài hát đồng sáu xu bằng một hình thức nghệ thuật mà em thích (tranh, truyện tranh, hoạt cảnh,...).

Trả lời: Em thích hình thức nghệ thuật truyện tranh.

• Chi tiết tiêu biểu trong "Ba chàng sinh viên": Cảnh ba chàng sinh viên phá án thành công, bắt được thủ phạm.

  • Diễn tả: Vẽ ba chàng sinh viên mặc áo quần chỉnh tề, cầm các dụng cụ phá án, đứng trước một khung cảnh tối om với ánh đèn pin chiếu vào kẻ thủ phạm đang bị sa cơ.

• Chi tiết tiêu biểu trong "Bài hát đồng sáu xu": Cảnh người điều tra tìm ra manh mối từ bài hát.

  • Diễn tả: Vẽ một người đang cầm tờ giấy có ghi lời bài hát, ngồi trên bàn làm việc với ánh sáng tập trung vào tờ giấy, biểu cảm suy nghĩ.

Câu 3. Các văn bản trong bài học này đã giải mã những bí mật gì? Theo em, việc giải mã những bí mật trong thế giới tự nhiên và đời sống xã hội có ý nghĩa như thế nào?

Trả lời:

• Giải mã bí mật:

  • Văn bản "Ba chàng sinh viên" giải mã vụ án, tìm ra thủ phạm.
  • Văn bản "Bài hát đồng sáu xu" có thể liên quan đến việc giải mã ý nghĩa của bài hát hoặc một bí mật xã hội.

• Ý nghĩa của việc giải mã:

  • Giúp con người hiểu rõ hơn về sự thật, về các hiện tượng trong tự nhiên và xã hội.
  • Thúc đẩy sự tò mò, sáng tạo và tư duy logic trong việc khám phá thế giới.

Thực hành đọc

Khi đọc văn bản dưới đây, em cần chú ý những vấn đề sau:

• Cốt truyện của tác phẩm.
• Thời điểm thám tử Ký Phát xác định được người lấy trộm chuỗi hạt vàng có ba viên ngọc bích.
• Cách thức tìm bằng chứng để giải mã vụ án của thám tử.
• Một số chi tiết có vai trò là manh mối của vụ án.

Trả lời:

• Cốt truyện:

  • Cốt truyện xoay quanh vụ án mất trộm chuỗi hạt vàng có ba viên ngọc bích.
  • Thám tử điều tra để tìm thủ phạm.

• Thời điểm xác định thủ phạm:

  • Thám tử xác định được thủ phạm khi có đủ bằng chứng.

• Cách thức tìm bằng chứng:

  • Thám tử có thể dùng các phương pháp như thu thập manh mối, phỏng vấn nhân chứng.

• Manh mối:

  • Các chi tiết trong cốt truyện như hành động của nghi phạm, hiện trường vụ án.

Trang 38 — Ba viên ngọc bích

Câu 1. Chị Tham Lượng nói:

• "Anh để tôi nói rõ rằng anh nghe. Nguyên hôm kia, nghĩa là hôm thứ Bảy, tôi và nhà tôi đi xem hát tại Nhà hát Lớn. Tội định đeo chuỗi hạt đi thì nhà tôi bảo nên để ở nhà, vì ở đấy đông đúc nhớ ra chen nhau, đứt mắt thì sao. Thực là tại nhà tôi, chứ nếu đeo đi thì có lẽ lại không bị mất!

Tham Lượng cãi:

• Phải, bây giờ hồi thế nào chống được, nghĩa là số đã mất của thì trộm đương tranh cũng không thoát được. [...]"

Trả lời: Chị Tham Lượng đã giải thích với anh Kỳ Phát về việc chị không đeo chuỗi hạt ngọc bích đi xem hát tại Nhà hát Lớn. Chị cho biết:

• Hôm đó là thứ Bảy.
• Chị và nhà chị đi xem hát.
• Tội định đeo chuỗi hạt đi nhưng nhà chị bảo nên để ở nhà vì đông đúc, chen nhau, sợ đứt mắt.

Chị Tham Lượng cảm thấy việc để lại chuỗi hạt ở nhà là đúng đắn vì tránh được rủi ro mất mát. Chị kết luận: "Thực là tại nhà tôi, chứ nếu đeo đi thì có lẽ lại không bị mất!" và đồng ý với anh Kỳ Phát rằng "số đã mất của thì trộm đương tranh cũng không thoát được."