Trang 69 — Những ngôi đền cổ kính
Tuy nhiên, dựa trên nội dung của đoạn văn, có thể đưa ra một số câu hỏi và trả lời như sau:
1. Khu di tích Âng-co Vát và Âng-co Thom có những nét đặc sắc gì?
Trả lời: Khu di tích Âng-co Vát và Âng-co Thom có nhiều nét đặc sắc. Cụm di tích này là kinh đô cuối cùng và lâu dài nhất của đế quốc Khmer. Các ngôi đền ở đây được xây dựng bằng đá ong và sa thạch, với kiến trúc độc đáo, thể hiện trình độ cao của người Khmer cổ.
2. Tại sao thời gian lý tưởng nhất để khám phá Âng-co là vào mùa khô?
Trả lời: Thời gian lý tưởng nhất để khám phá Âng-co là vào mùa khô từ tháng Mười Một đến tháng Tư. Vì vào mùa này, thời tiết khô ráo, thuận lợi cho việc tham quan.
3. Nêu những nét đặc sắc của ngôi đền Bai-on.
Trả lời: Đền Bai-on nằm ở trung tâm của quần thể Âng-co Thom, là ngôi đền nổi tiếng cả về quy mô cũng như kiến trúc. Với 54 tháp lớn nhỏ, mỗi tháp chính là một bức tượng có bốn mặt quay về bốn hướng. Những bức tượng có bốn mặt đều mỉm cười là đại diện cho vị thần nào, thể hiện triết lý đạo Phật hay là nhà Phật chính là gương mặt vua Giaia-vác-man (Jayavarman) VII.
4. Nêu những nét đặc sắc của đền Ta Prom.
Trả lời: Đền Ta Prom nằm ở phía đông của Âng-co Thom, cũng là nơi được nhiều du khách viếng thăm. Ta Prom vừa là một tu viện Phật giáo vừa là nơi vua Gia-a-vác-man VII tôn vinh hoàng tộc. Đến đời vua Gia-a-vác-man VIII thì ông ra lệnh phá hủy những hình tượng mang dấu ấn Phật giáo để thay vào những hình tượng Bà La Môn. Vì thế, những dấu tích kiến trúc, điện thờ còn lại đến nay có sự pha trộn giữa Phật giáo và Bà La Môn. Đây là một di tích được lưu giữ trong trạng thái nguyên vẹn như lúc phát hiện vào thế kỉ XIX nên có thể nhìn thấy những cây cỏ thụ ôm cuốn quanh đền một cách kì lạ và ma quái. Nhiều diện thờ bị rễ cây xâm lấn nặng nề nên việc bảo tồn gặp rất nhiều khó khăn.
Dẫn chứng:
Trang này chỉ có một đoạn văn giới thiệu về khu đền Ăng-co Vát, không có câu hỏi hoặc yêu cầu nào.
Trang 71 — Viết bài văn nghị luận xã hội về một vấn đề cần giải quyết
Câu 1. Em hiểu như thế nào về nhan đề Đến tháp văn ngủ yên? Nhan đề này có gì khác so với nhan đề các văn bản đọc hiểu trong Bài 8?
Trả lời: Nhan đề "Đến tháp văn ngủ yên" có thể hiểu là việc đến thăm một di tích lịch sử, văn hóa nhưng ở trạng thái yên tĩnh, không còn hoạt động hoặc không được chú ý. Nhan đề này khác với các nhan đề trong Bài 8 vì nó mang tính chất ẩn dụ, gợi mở và nhấn mạnh vào sự tĩnh lặng, ít được quan tâm của một di tích.
Câu 2. Bài viết có mấy phần? Nội dung chính của mỗi phần là gì? Có thể dựa vào đâu để xác định nhanh các nội dung ấy?
Trả lời: Bài viết có 2 phần chính:
Phần 1: Định hướng:
- Nội dung: Giới thiệu về việc viết bài văn nghị luận xã hội về một vấn đề cần giải quyết, cụ thể là giữ gìn, tuyên truyền, quảng bá và phát huy giá trị của các di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh.
- Dẫn chứng: "Trong Bài 5 (sách Ngữ văn 9, tập một), các em đã được rèn luyện kĩ năng viết bài văn nghị luận xã hội về một vấn đề cần giải quyết, trình bày được giải pháp khả thi và có sức thuyết phục."
Phần 2: Hướng dẫn cụ thể
- Nội dung: Hướng dẫn chi tiết cách viết bài văn nghị luận xã hội bàn về vấn đề giữ gìn, tuyên truyền, quảng bá và phát huy giá trị của các di sản (di tích lịch sử hoặc danh lam thắng cảnh) một cách hiệu quả.
- Dẫn chứng: "1.2. Để viết bài văn nghị luận xã hội bàn về vấn đề giữ gìn, tuyên truyền quảng bá và phát huy giá trị của các di sản (di tích lịch sử hoặc danh lam thắng cảnh) một cách hiệu quả, các em cần chú ý: Xác định vấn đề cụ thể cần bàn luận xung quanh đề tài giữ gìn, tuyên truyền, quảng bá và phát huy giá trị của các di sản."
Câu 3. Phân tích đặc điểm của văn bản thông tin giới thiệu một di tích lịch sử thể hiện ở văn bản Đến tháp văn ngủ yên. Chỉ ra mối quan hệ giữa đặc điểm với mục đích của văn bản này.
Trả lời: Đặc điểm của văn bản thông tin giới thiệu một di tích lịch sử:
- Cung cấp thông tin về di tích (vị trí, lịch sử, ý nghĩa).
- Mục đích: Giáo dục, quảng bá, khơi gợi niềm tự hào về văn hóa, lịch sử.
Mối quan hệ với mục đích:
- Mục đích của văn bản là giúp người đọc hiểu biết và trân trọng di tích, từ đó có ý thức bảo tồn và phát huy giá trị của nó.
Câu 4. Nhận xét và làm sáng tỏ tinh cảm, thái độ của người viết thông qua một số câu văn và các chi tiết cụ thể trong văn bản.
Trả lời: Tinh cảm và thái độ của người viết trong văn bản thể hiện qua:
- Lời lẽ nhẹ nhàng, sâu lắng: "Đến tháp văn ngủ yên"
- Sự trân trọng và day dứt: Thể hiện qua việc nhấn mạnh sự cần thiết của việc giữ gìn di sản.
Câu 5. Liên hệ với văn loàn Quàn thể di tích Cổ đô Huế và bài phỏng vấn Cùng nhà văn Tô Hoài ngắm phố phương Hà Nội, hãy nêu lên vai trò, ý nghĩa của các di tích lịch sử.
Trả lời:
Vai trò:
- Là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại.
- Giúp thế hệ trẻ hiểu về cội nguồn văn hóa, lịch sử.
Ý nghĩa:
- Giáo dục truyền thống và lịch sử.
- Góp phần phát triển du lịch, kinh tế địa phương.
Câu 6. Bằng những hiểu biết của mình, em hãy giới thiệu một di tích lịch sử về kiến trúc và xây dựng ở Việt Nam.
Trả lời: Một di tích lịch sử nổi bật về kiến trúc và xây dựng ở Việt Nam là Thành Cổ Loa.
- Vị trí: Thuộc tỉnh Hà Nội.
- Lịch sử: Di tích của thời kỳ vua Thục Phán An Dương Vương.
- Kiến trúc: Hệ thống thành lũy, bài trí thờ tự, kiến trúc quân sự độc đáo.
- Ý nghĩa: Biểu tượng cho nền văn minh, sức mạnh quân sự và giá trị lịch sử của Việt Nam thời cổ đại.
Kết luận
Các câu trả lời trên dựa trên nội dung trong trang trang 71 SGK Ngữ Văn lớp 9 (Cánh diều, Tập 2).
Trang 71 — Thực hành
Câu 1. Suy nghĩ của em khi đứng trước một di sản (danh lam thắng cảnh) đang bị xuống cấp.
Trả lời: a) Chuẩn bị
- Đọc kĩ và tìm hiểu yêu cầu của bài tập để biết các thông tin chính trước khi viết:
- "Trọng tâm cần làm rõ: phát biểu những suy nghĩ của cá nhân trước một di sản (danh lam thắng cảnh) đang bị xuống cấp và hư hỏng,..."
- Kiểu văn bản chính: nghị luận xã hội (bàn về một vấn đề cần giải quyết); xác định các phương thức biểu đạt kết hợp (tự sự, miêu tả, biểu cảm, thuyết minh,...) để triển khai nội dung bài viết đa dạng và phong phú.
- Phạm vi bằng chứng cần huy động: kiến thức địa lí và lịch sử về di sản và những biểu hiện cụ thể đang bị xuống cấp của di sản đó.
- Đọc và ghi chép các thông tin đã thu thập được từ sách, báo, Internet,... về sự cần thiết bảo vệ và phát huy các giá trị của di sản.
b) Tìm ý và lập dàn ý
Tìm ý: Từ yêu cầu nội dung của văn bản nghị luận đã nêu trong mục a) Chuẩn bị, có thể đặt ra một số câu hỏi để tìm ý cho bài nghị luận. Chẳng hạn:
- Di sản đang bị xuống cấp là một di tích lịch sử hay danh lam thắng cảnh?
- Di sản ấy ở đâu?
- Di sản này có những gì đặc sắc và có giá trị như thế nào?
- Hiện nay, di sản ấy đang bị xuống cấp (hư hỏng, tàn phá,...) như thế nào? Nguyên nhân bị xuống cấp là gì?
- Em suy nghĩ gì về việc này? Cần phải làm gì để bảo vệ, gìn giữ những di sản đang bị xuống cấp?
Lập dàn ý: Từ các thông tin về di sản đã nêu và các câu hỏi tìm ý, em hãy lập dàn ý cho bài viết theo ba phần của bài văn nghị luận.
Câu 2.
(trả lời câu hỏi ở bước b) Tìm ý và lập dàn ý)
Trả lời:
Di sản đang bị xuống cấp là một di tích lịch sử hay danh lam thắng cảnh?
- Di sản có thể là một di tích lịch sử như: Văn Miếu, Hoàng Thành Thăng Long,....
- Hoặc là danh lam thắng cảnh như: Hạ Long, Sapa,....
Di sản ấy ở đâu?
- Ví dụ: Di sản có thể nằm tại các tỉnh thành như Hà Nội, Huế, Hội An,...
Di sản này có những gì đặc sắc và có giá trị như thế nào?
- Di sản có giá trị về lịch sử, văn hóa, kiến trúc,....
- Ví dụ: "Di sản này có kiến trúc độc đáo, phản ánh nền văn hóa lâu đời của dân tộc."
Hiện nay, di sản ấy đang bị xuống cấp (hư hỏng, tàn phá,...) như thế nào? Nguyên nhân bị xuống cấp là gì?
- Hiện trạng: xuống cấp nghiêm trọng, bị tàn phá bởi thiên nhiên hoặc con người.
- Nguyên nhân: do thời tiết, do con người không bảo vệ đúng cách,...
Em suy nghĩ gì về việc này? Cần phải làm gì để bảo vệ, gìn giữ những di sản đang bị xuống cấp?
- Suy nghĩ: cần nâng cao ý thức bảo vệ di sản, có biện pháp bảo tồn hiệu quả.
- Giải pháp: tuyên truyền, giáo dục, đầu tư kinh phí bảo tồn,...