Trang 76 — (Không rõ tên bài/chương/tác phẩm)
Trả lời:
Trả lời:
Trả lời:
Tuy nhiên, có thể thấy một đoạn thơ và chú giải trong trang. Nếu muốn phân tích, có thể thực hiện như sau:
Phân tích nội dung đoạn thơ:
Đoạn thơ nói về một cảnh quan thiên nhiên và cảm xúc của con người khi đắm chìm trong cảnh đó. Câu thơ mở đầu:
"Dội thuyền ghé lại thăm tinh,
Chong đèn, thêm rượu, còn dành tiệc vui."
Thể hiện một không gian sum vầy, vui vẻ, nhưng sau đó chuyển sang cảm xúc sâu lắng hơn với các câu:
"Nghe nao nuột mấy dây buồn bực,
Dường than niềm tàm tức bấy lâu."
Những hình ảnh đối lập như "vui" và "buồn bực", "tàm tức" cho thấy sự phức tạp trong tâm trạng con người.
Phân tích chi tiết:
Hình ảnh "dội thuyền ghé lại thăm tinh":
- "Thăm tinh" có thể hiểu là thăm thú, thưởng thức vẻ đẹp tinh tế của đêm trăng.
"Chong đèn, thêm rượu, còn dành tiệc vui":
- Không gian được thắp sáng bằng đèn, mọi người cùng nhau thưởng rượu và vui chơi.
"Mời mọc mãi, thấy người bộ ngớ,
Tay ôm đàn che nửa mặt hoa":- Hình ảnh người chơi đàn, che nửa mặt hoa gợi lên sự tinh tế và có thể ẩn chứa nỗi buồn.
"Vần đàn mấy tiếng dạo qua,
Dấu chưa rền khúc tình đã thoảng bay":- Những tiếng đàn nhẹ nhàng, nhưng dấu ấn của tình cảm đã phai nhạt.
"Nghe nao nuột mấy dây buồn bực,
Dường than niềm tàm tức bấy lâu":- Cảm xúc buồn bực và nuối tiếc trong lòng người nghe.
"Mây chau tay gây khúc sầu,
Giải bày hết nỗi trước sau muôn vàn":- Những khúc nhạc mang đến nỗi buồn sâu lắng và như giải bày hết mọi nỗi niềm.
"Ngón buông bắt khoan khoan dịu đặt,
Trước Nghề thường, sau thoát Lục yêu":- Nghệ thuật chơi đàn tinh tế và có sự chuyển biến trong cảm xúc.
"Dây to đường đổ mưa rào,
Nỉ non dây nhỏ khác nào chuyện riêng":- So sánh dây to và dây nhỏ của đàn, mỗi dây mang một âm điệu riêng.
"Tiếng cao thấp lửa chen lần gây,
Mâm ngọc đâu bỗng nảy hạt châu":- Sự hòa quyện giữa âm thanh và hình ảnh khiến cảm xúc thăng hoa.
"Trông hoa oanh ríu rít nhau,
Nước tuôn róc rách, chảy mau xuống ghênh":- Thiên nhiên sống động, tạo nên một bức tranh hoàn chỉnh.
"Nước suối lạnh, dây mảnh ngưng đứt,
Ngừng dứt nên phút bật tiếng to":- Khoảnh khắc im lặng và bất chợt có tiếng đàn vang lên.
"Ôm sâu mang giàn ngắn ngo,
Tiếng to lạng ngắt, bấy giờ càng hay":- Tiếng đàn ngân vang, tạo nên sự hay ho, thú vị.
"Bình bạc vò tuôn đầy dòng nước,
Ngựa sát giông, xé xát tiếng dao":- Cái hay của âm thanh khi hòa quyện với thiên nhiên.
"Cung đàn trọn khúc thanh tao,
Tiếng buông xé lụa, lọt vào bốn dây":- Khúc nhạc kết thúc thanh tao, để lại ấn tượng sâu đậm.
Trang 79 —
Câu 1. Tìm hiểu tiếng đàn, cách miêu tả tiếng đàn trong văn bản trên và cho biết:
a. Cách sử dụng từ ngữ, hình ảnh để thể hiện cảm xúc của người ca nữ trong những lần nàng đánh đàn có gì khác nhau?
Trả lời:
Trong văn bản, tiếng đàn của người ca nữ được miêu tả với nhiều cảm xúc sâu sắc, thể hiện qua cách sử dụng từ ngữ và hình ảnh:
Lần đầu:
"Thuyền mấy lá đông tây lặng ngắt,
Một vàng trăng trong vắt lòng sông."
→ Tiếng đàn tạo cảm giác yên bình, tĩnh lặng, hòa quyện với thiên nhiên.Lần sau:
"Giọng lưu lo buồn nổi khổ nghe."
→ Tiếng đàn mang nỗi buồn, khiến người nghe cảm nhận rõ sự đau khổ.Khi Giang Châu Tư mã nghe đàn và bày tỏ sự đồng cảm:
"Hát chẳng có ca rừng, dịch nội?
Giọng lưu lo buồn nổi khổ nghe."
→ Tiếng đàn như truyền tải nỗi niềm sâu lắng, khiến người nghe cảm thương.Lần cuối:
"Nghe nào nuốt khát tay đàn trước,
Khấp tiệt hoa suốt mướt lệ rơi."
→ Tiếng đàn tha thiết, đau đớn, khiến hoa cũng như rơi lệ.
Sự khác biệt:
- Lần đầu, tiếng đàn tạo cảm giác yên bình, nhẹ nhàng.
- Các lần sau, tiếng đàn mang nỗi buồn, sự tha thiết và cuối cùng là sự đau đớn, xót xa.
Câu 2. Có thể xem tác giả - người nghe đàn là tri âm của người ca nữ đánh đàn được không? Căn cứ vào đâu để có thể khẳng định như vậy?
Trả lời:
Có thể xem tác giả - người nghe đàn là tri âm của người ca nữ. Căn cứ:
Tác giả lắng nghe và cảm nhận sâu sắc:
"Giang Châu Tư mã đường mui áo xanh"
→ Là người có học thức, hiểu được nỗi niềm của người ca nữ.Tác giả bày tỏ sự đồng cảm:
"Lệ ai chan chưa hơn người?"
→ Câu nói thể hiện sự thấu hiểu và chia sẻ nỗi buồn.Tác giả không chỉ nghe mà còn cảm nhận được ý nghĩa sâu xa của tiếng đàn:
"Hát chẳng có ca rừng, dịch nội?"
→ Thể hiện sự đồng điệu về cảm xúc và tinh thần.
→ Người nghe không chỉ nghe tiếng đàn mà còn hiểu được tâm hồn, cảm xúc của người đánh đàn.
Kết luận
Tác giả đóng vai người nghe tri âm, hiểu và chia sẻ cảm xúc với người ca nữ qua tiếng đàn.
Trang 80 — Viết bài văn nghị luận phân tích một tác phẩm văn học
Câu 2. Nêu mạch cảm xúc của văn bản.
Trả lời: Mạch cảm xúc của văn bản được thể hiện qua các bước triển khai của bài viết:
- Giới thiệu tác phẩm, khái quát chủ đề và những nét đặc sắc nghệ thuật.
- Phân tích chủ đề, các khía cạnh nội dung và nghệ thuật đặc sắc của tác phẩm.
Câu 3. Xác định chủ đề và cảm hứng chủ đạo của văn bản.
Trả lời: Chủ đề của văn bản là phân tích giá trị của văn chương và cách viết bài văn nghị luận phân tích một tác phẩm văn học. Cảm hứng chủ đạo là sự trân trọng và phân tích sâu sắc giá trị của văn chương, đồng thời hướng dẫn cách viết bài nghị luận phân tích hiệu quả.
Câu 4. Qua văn bản này, tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì?
Trả lời: Tác giả muốn gửi gắm thông điệp về tầm quan trọng của văn chương và việc phân tích, đánh giá tác phẩm văn học một cách có hệ thống và khoa học.
Câu 5. Chọn một đoạn (từ tám đến mười hai dòng) trong bài thơ và làm rõ một số yếu tố về thi luật của thơ song thất lục bát được thể hiện trong đoạn đó.
Trả lời: Đoạn thơ trong "Trong lời mẹ hát" của Trương Nam Hương:
"Tuổi thơ chở đầy cổ tích
Dòng sông lời mẹ ngọt ngào"
- Yếu tố về thi luật của thơ song thất lục bát:
- Mỗi dòng lục bát có số tiếng cố định (dòng 6 tiếng và dòng 8 tiếng).
- Nhịp chẵn (thường ở dòng 6) và cách gieo vần chân, vần lưng.
- Câu lục (dòng 6 tiếng) thường mang ý nghĩa mở đầu hoặc giới thiệu, câu bát (dòng 8 tiếng) phát triển ý hoặc kết hợp cảm xúc.
Trong đoạn trên:
- Dòng "Tuổi thơ chở đầy cổ tích" (6 tiếng) giới thiệu hình ảnh tuổi thơ.
- Dòng "Dòng sông lời mẹ ngọt ngào" (8 tiếng) phát triển ý và gợi cảm xúc về sự ngọt ngào của lời mẹ.
Trả lời:
- Mạch cảm xúc của văn bản: Giới thiệu, phân tích và đánh giá tác phẩm văn học.
- Chủ đề và cảm hứng chủ đạo: Giá trị văn chương và hướng dẫn viết bài nghị luận phân tích.
- Thông điệp: Tầm quan trọng của văn chương và phân tích tác phẩm.
- Thi luật thơ song thất lục bát trong đoạn thơ: Số tiếng cố định, nhịp chẵn, cách gieo vần.
2. Viết câu trả lời/soạn bài
Tuy nhiên, nội dung trong trang có thể được phân tích như sau:
Luận điểm chính:
- Lời ru của mẹ là tình yêu thương và sự hy sinh cao cả của người mẹ dành cho con.
- Lời ru không chỉ là những vần thơ nhẹ nhàng mà còn chứa đựng sự vất vả, nhọc nhằn của người mẹ.
Dẫn chứng:
- "Lời ru của mẹ như dòng sông kí diệu đưa con vào thế giới ca dao, cổ tích đầy màu sắc."
- "Con nghẹn ngào không thốt thành lời/ Mẹ giơ tay ôm con", "Con ngủ cho ngon/ Mẹ sẽ thức cho con".
Phân tích hình ảnh thơ:
- Hình ảnh ẩn dụ "Thời gian chạy qua tóc mẹ" thể hiện sự trôi chảy của thời gian và những đổi thay trên người mẹ.
- Hình ảnh "Lưng mẹ cứ còng dần xuống/ Cho con ngày một thêm cao" thể hiện sự hy sinh, vất vả của mẹ để nuôi con trưởng thành.
Âm hưởng:
- Bài thơ mang âm hưởng nhẹ nhàng, sâu lắng, thể hiện tình yêu thương vô bờ bến của mẹ dành cho con.
Kết luận: Nội dung chính của văn bản là lời ru của mẹ và ý nghĩa sâu sắc của nó đối với người con.