Soạn Ngữ Văn 9 Tập 2 trang 85-88 - Cánh diều

Trang 85 — Ô-phê-li-a và Ham-lét

Câu hỏi: Thái độ của Ô-phê-li-a và Ham-lét khác nhau như thế nào?

Trả lời: Trong đoạn trích, thái độ của Ô-phê-li-a và Ham-lét thể hiện rõ sự đối lập.

• Ô-phê-li-a: Ban đầu, cô cầu mong "cầu Chúa, hãy cứu với lấy chàng!", thể hiện sự lo lắng, quan tâm và tình cảm chân thành dành cho Ham-lét. Tuy nhiên, khi Ham-lét yêu cầu cô vào nhà tu kín, cô chấp nhận với tâm trạng đầy đau khổ, nói rằng: "Ôi các đấng thần linh! Xin hãy làm cho chàng hồi tỉnh!". Điều này cho thấy cô rất trân trọng tình cảm của Ham-lét và mong muốn chàng tỉnh táo, nhận ra hiện thực.

• Ham-lét: Lời nói của Ham-lét mang tính chất mỉa mai, buộc tội và đầy sự căm giận. Chàng nói:

  "Nếu cô em cứ nhất định xuất giá thì tôi xin gửi tặng lời nguyền bát hạnh này để cô em làm của hồi môn: Dù cô em có tinh khiết như băng, trong trắng như tuyết, cũng không thể nào tránh khỏi được miệng tiếng người đời."

Chàng cho rằng hôn nhân là một cái bẫy của xã hội, khiến con người bị biến thành "quý dữ". Ham-lét yêu cầu Ô-phê-li-a vào nhà tu kín, cách xa thế giới, ngụ ý rằng thế giới đầy dơ bẩn và chỉ có thể giữ được phẩm giá khi tránh xa nó.

Sự khác biệt trong thái độ của họ thể hiện bi kịch tình yêu trong tác phẩm: Ham-lét với tâm lý bị dằn vặt, hoang mang vì gia đình và xã hội, trong khi Ô-phê-li-a chỉ là nạn nhân của những lời nói độc ác ấy.

Trang 86 — Hamlet

Câu 1. Đoạn trích kể về chuyện gì và có những nhân vật nào? Xem phần tóm tắt để xác định vị trí của đoạn trích.

Trả lời: Đoạn trích kể về cuộc trò chuyện giữa các nhân vật trong tác phẩm Ham-lét, xoay quanh xung đột nội tâm của thái tử Ham-lét và những quyết định của hắn. Các nhân vật chính trong đoạn trích bao gồm:

• Ham-lét: Thái tử, nhân vật chính của câu chuyện.
• Po-lo-ni-ut: Một viên quan.
• Ô-phê-li-a: Con gái của Po-lo-ni-ut.
• Vua: Cha của Ham-lét.

Câu 2. Nhận biết một số chỉ dẫn sân khấu, lời nhân vật; đoạn độc thoại và đối thoại trong văn bản.

Trả lời:

• Chỉ dẫn sân khấu:
  • "(Nói với vua)"
  • "(Nói với Ô-phê-li-a)"
  • "(Ham-lét, ĐÀO ANH KHA - BÙI Ý - BÙI PHỤNG dịch, NXB Văn học, Hà Nội, 1986)"
• Lời nhân vật: Bao gồm các lời thoại của các nhân vật như Ham-lét, Po-lo-ni-ut, Vua và Ô-phê-li-a.
• Đoạn độc thoại:
  • Đoạn độc thoại của Ham-lét thể hiện sự đấu tranh nội tâm.
• Đối thoại:
  • Lời của Po-lo-ni-ut với vua.
  • Lời của Po-lo-ni-ut với Ô-phê-li-a.

Câu 3. Đoạn độc thoại của Ham-lét trong văn bản Sống, hay không sống? thể hiện tâm trạng và thái độ gì? Những lời độc thoại ấy bộc lộ màu thuẫn nào trong con người Ham-lét?

Trả lời: Đoạn độc thoại của Ham-lét trong văn bản thể hiện tâm trạng đầy đấu tranh và giằng co của hắn khi đối mặt với vấn đề liệu có nên sống hay không. Những lời độc thoại ấy bộc lộ màu thuẫn nội tâm sâu sắc trong con người Ham-lét giữa việc nên tồn tại hay không tồn tại. Ham-lét lo lắng về sự đau khổ và sợ hãi trong cuộc sống, đồng thời cũng lo lắng về cái chết.

Câu 4. Xác định hai tuyến nhân vật độc lập trong đoạn trích. Nhận xét đặc điểm tính cách của hai tuyến nhân vật này.

Trả lời: Hai tuyến nhân vật độc lập trong đoạn trích là:

• Tuyến nhân vật chính: Ham-lét, đại diện cho sự đấu tranh nội tâm và triết lý về cuộc sống.
• Tuyến nhân vật phụ: Po-lo-ni-ut, Ô-phê-li-a và Vua.

Câu 5. Nhận xét đặc điểm lời thoại của các nhân vật Ham-lét và Ô-phê-li-a trong đoạn trích.

Trả lời:

• Lời thoại của Ham-lét thể hiện sự giằng co, đau khổ và triết lý sâu sắc.
• Lời thoại của Ô-phê-li-a thể hiện sự nhẹ nhàng, tuân theo ý của cha.

Câu 6. Sự trăn trở “Sống, hay không sống?” và quyết định cầm vũ khí chống lại bạo ngược, cường quyền nói lên phẩm chất và tính cách gì của Ham-lét? Em có đồng ý với quyết định ấy của Ham-lét không? Vì sao?

Trả lời: Sự trăn trở “Sống, hay không sống?” và quyết định cầm vũ khí chống lại bạo ngược, cường quyền nói lên phẩm chất và tính cách của Ham-lét:

• Phẩm chất: Chính trực, dũng cảm và có tinh thần trách nhiệm.
• Tính cách: Giàu cảm xúc, sâu sắc và quyết đoán.

Em có đồng ý với quyết định ấy của Ham-lét vì:

• Ham-lét muốn tìm kiếm sự công lý và đòi lại công bằng cho cha.
• Quyết định của hắn cho thấy sự can đảm và quyết tâm trong việc bảo vệ gia đình và lý tưởng của mình.

Trang 87 — Người thứ bảy

Câu 1. Chuẩn bị

• Xem lại phần Kiến thức ngữ văn ở Bài 2 (sách Ngữ văn 9, tập một) để nhận biết và phân tích được tác dụng của lời đối thoại và lời độc thoại trong văn bản truyện.
• Đọc trước văn bản Người thứ bảy; tìm hiểu thêm thông tin về nhà văn Mu-ra-ka-mi Ha-ru-ki (Murakami Haruki).
• Đọc đoạn sau để hiểu bối cảnh của đoạn trích:

Trong đêm mưa bão, một tốp người trong căn phòng, nghe người đàn ông thứ bảy kể câu chuyện của mình. "Ông ta là người cuối cùng kể câu chuyện vào đêm đó".

Câu 2. Đọc hiểu

(1) [...] *"Tôi lớn lên ở một thị trấn ven biển ở tỉnh S. Đó là một thị trấn nhỏ, dù tôi có nói tên của nó, chắc quý vị cũng không một ai nhận ra. Cha tôi là một bác sĩ địa phương, văn 9, tập một) để nhận biết và phân tích được tác dụng của lời đối thoại và lời độc thoại trong văn bản truyện.

• Đọc trước văn bản Người thứ bảy; tìm hiểu thêm thông tin về nhà văn Mu-ra-ka-mi Ha-ru-ki (Murakami Haruki).
• Đọc đoạn sau để hiểu bối cảnh của đoạn trích:

Trong đêm mưa bão, một tốp người trong căn phòng, nghe người đàn ông thứ bảy kể câu chuyện của mình. "Ông ta là người cuối cùng kể câu chuyện vào đêm đó".

Câu 2. Đọc hiểu

(1) [...] *"Tôi lớn lên ở một thị trấn ven biển ở tỉnh S. Đó là một thị trấn nhỏ, dù tôi có nói tên của nó, chắc quý vị cũng không một ai nhận ra. Cha tôi là một bác sĩ địa phương, tôi có một tuổi thơ khá êm đề và thoải mái. Tôi có một người bạn thân, tôi gọi cậu ấy là K. Nhà của chúng tôi rất gần nhau, cậu ấy học thấp hơn tôi một lớp. Chúng tôi như những người anh em thuc thu, cùng nhau đi học, cùng nhau về nhà, luôn chơi đùa với nhau. Chúng tôi chưa bao giờ giận hay cãi nhau. Tôi có một người anh ruột, chúng tôi cách nhau sáu tuổi, vì sự khác biệt giữa tuổi tác và tính cách nên cả hai không bao giờ thân thiết với nhau. Người anh em duy nhất tôi có là K.

K là một cậu bé nhỏ người, yếu đuối, khuôn mặt có những đường nét mềm mại thường bị nhầm là con gái. K gặp trở ngại trong giao tiếp bình thường, vì vậy, những người không biết sẽ nghĩ cậu ấy là một đứa trẻ chậm phát triển. Và vì cậu quá yếu đuối, tôi đã trở thành người bảo hộ cho cậu, cả ở trường và ở nhà. Tôi thuộc dạng to lớn và năng chơi thể thao, hầu hết các đứa trẻ khác đều phải ngầng đầu lên nhìn tôi. Lí do quan trọng nhất tôi thích ở bên cạnh K là vì cậu ấy có một trái tim rất ấm áp và chân thành. Cậu ấy không chậm phát triển, nhưng chúng khó đọc đã khiến cho việc học của cậu gặp khó khăn ít nhiều. Phần lớn các môn cậu ấy đều phải nỗ lực rất nhiều; thế nhưng khi vào lớp vẽ, cậu ấy lại trở thành một nhân tài. Chỉ cần đưa K một cây bút chì, cậu ấy sẽ vẽ nên một bức tranh đầy sống động khiến giáo viên cũng phải kinh ngạc. Cậu ấy được rất nhiều giải thưởng và tôi chắc rằng K sẽ trở thành một họa sĩ nổi tiếng nếu cậu tiếp tục duy trì sở thích hội họa này đến khi lớn.

K thích nhất là vẽ cảnh biển. Cậu sẽ dành hàng giờ ngồi bên bờ biển và vẽ. Tôi ngồi bên cạnh cậu, ngắm từng chuyển động của cây cọ vẽ và tự hỏi vì sao cậu ấy [...]

Trả lời:

• Câu hỏi: Chú ý mối quan hệ giữa nhân vật "tôi" và K.

Trả lời: Mối quan hệ giữa nhân vật "tôi" và K là mối quan hệ bạn thân thiết từ nhỏ. "Tôi" và K cùng lớn lên trong một thị trấn ven biển, gần nhau, cùng đi học và chơi đùa. "Tôi" trở thành người bảo hộ cho K ở cả trường và nhà do K yếu đuối và gặp khó khăn trong giao tiếp. "Tôi" và K như anh em ruột, gắn bó, không bao giờ giận nhau.

• Câu hỏi: Nhân vật K có điểm gì đặc biệt?

Trả lời: Nhân vật K có những điểm đặc biệt:

• K là một cậu bé nhỏ người, yếu đuối, khuôn mặt có những đường nét mềm mại, thường bị nhầm là con gái.
• K gặp trở ngại trong giao tiếp bình thường.
• K có khả năng vẽ rất tài năng, đặc biệt khi vẽ tranh.
• "Cậu ấy không chậm phát triển, nhưng chúng khó đọc đã khiến cho việc học của cậu gặp khó khăn ít nhiều."
• K được nhiều giải thưởng nhờ khả năng vẽ.

Trang 87 — Bản mẫu góp ý

Câu hỏi:

• Chú bôi cảnh xảy ra thời gian sẽ rung lắc dữ dội như thế có một bàn tay to lớn cầm lấy và lắc lư trong cơn bão, đôi khi bên ngoài cửa sổ sẽ vang lên những tiếng động rất lớn do một vật gì đó va đập vào.

Trả lời:

• "Chúng ta đang ở tâm bão." Cha tôi nói, "Nó sẽ im lắng như thế này một thời gian, khoảng 15 đến 20 phút, rồi đồng sẽ quay trở lại..."

Trả lời:

• "Cậu đang đi đâu vậy?" K hỏi. "Tớ chỉ muốn xuống chỗ biển nhìn một chút thôi."

Trả lời:

• [...] Chúng tôi leo xuống con đê và đi dạo bờ biển, nhìn những đồ vật đang trôi dạt vào bờ. Chúng tôi cứ đi như vậy khoảng năm phút khi tôi nhận ra con sóng dâng cao hơn, chạm đến chân tôi. Không có bất cứ âm thanh hay lời cảnh báo nào, biển cả dâng lên, há cái miệng đen ngòm của nó ra nhìn vào chúng tôi. Tôi chưa bao giờ nhìn thấy thứ gì giống như vậy. Dù là một đứa trẻ, nhưng tôi lớn lên cùng với biển và biết hình dạng hung dữ của nó trông thế nào - sự man rợ của một trong những thứ xuất phát từ cổ xưa. Tôi theo phản xạ lùi dần, tránh xa khỏi con sóng. Thế nhưng nó vẫn cứ, dâng lên cao hơn và chạm vào chân tôi. Và rồi nó rút dần, không một tiếng động, cứ thế cuộn sâu và biến mất. [...]