Trang 92 — TRI THỨC NGỮ VĂN
Câu 1. Thuyết minh được (dưới hình thức nói) về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử, có sử dụng các sơ đồ, bảng biểu, hình ảnh minh họa.
Trả lời: Để thuyết minh về một danh lam thắng cảnh hay một di tích lịch sử, cần đảm bảo các yêu cầu sau:
- Giới thiệu được đặc điểm nổi bật của danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử.
- Sử dụng các sơ đồ, bảng biểu, hình ảnh minh họa để hỗ trợ việc giới thiệu.
- Nội dung thuyết minh cần rõ ràng, mạch lạc, giúp người nghe dễ dàng hình dung.
Câu 2. Tự hào về vẻ đẹp muôn màu của đất nước và truyền thống lịch sử anh hùng của dân tộc; có ý thức giữ gìn những di sản quý báu do ông cha để lại và bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam.
Trả lời: Chúng ta cần tự hào về vẻ đẹp muôn màu của đất nước và truyền thống lịch sử anh hùng của dân tộc vì:
- Đất nước có nhiều danh lam thắng cảnh và di tích lịch sử phong phú, đa dạng.
- Truyền thống lịch sử anh hùng của dân tộc đã góp phần xây dựng và bảo vệ đất nước.
- Ý thức giữ gìn những di sản quý báu và bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ là trách nhiệm của mỗi người.
TRI THỨC NGỮ VĂN
Văn bản giới thiệu một danh lam thắng cảnh
Văn bản giới thiệu một danh lam thắng cảnh thuộc loại văn bản thuyết minh, được viết ra nhằm đưa đến cho người đọc những thông tin khái quát về một cảnh quan đáng du ngoạn, thường là nơi có sự kết hợp hài hòa giữa vẻ đẹp vốn có của thiên nhiên (thắng cảnh) và vẻ đẹp của các công trình nhân tạo, trong đó phổ biến là loại công trình phục vụ cho hoạt động tín ngưỡng (danh lam).
Văn bản giới thiệu một danh lam thắng cảnh có thể được triển khai theo nhiều cách khác nhau. Tuy vậy, việc tạo lập mọi văn bản thuộc kiểu này đều phải đảm bảo các yêu cầu chính: nêu được vị trí không gian và quá trình hình thành cảnh quan; miêu tả được cấu trúc và vẻ đẹp của cảnh quan; đánh giá được ý nghĩa của cảnh quan đối với đời sống con người; phối hợp hiệu quả phương tiện ngôn ngữ và phi ngôn ngữ khi thể hiện tất cả nội dung trên.
Văn bản giới thiệu một di tích lịch sử
Văn bản giới thiệu một di tích lịch sử thuộc loại văn bản thuyết minh. Nội dung của nó nói về những địa điểm, công trình (bao gồm cả vật, cố vật tồn tại trong đó) còn ghi dấu các sự kiện đáng nhớ của lịch sử đất nước, dân tộc, nhân loại. Thông qua việc kết nối quá khứ với hiện tại, văn bản khơi dậy ý thức trân trọng lịch sử, vun đắp thái độ yêu quý, giữ gìn những "trang sống" mà thế hệ sau cần phải gửi đến tương lai nhiều bài học ý nghĩa. Trong nhiều trường hợp, di tích lịch sử là một bộ phận hữu cơ của danh lam thắng cảnh. Vì vậy, giữa văn bản giới thiệu về di tích lịch sử với văn bản giới thiệu về danh lam thắng cảnh có một số điểm tương đồng trên cả hai phương diện nội dung và hình thức.
Cách trình bày thông tin trong văn bản thông tin
Tùy vào mục đích và nội dung thông tin mà người viết sẽ chọn những cách triển khai văn bản linh hoạt, phù hợp.
Kiểu văn bản giới thiệu về một danh lam thắng cảnh hoặc di tích lịch sử thường được triển khai theo cách riêng: đi từ cái nhìn tổng quan đến miêu tả cụ thể các bộ phận hợp thành của đối tượng; trình bày xen kẽ tình trạng thực tế và lịch sử hình thành của đối tượng; chú ý đặt đối tượng giới thiệu vào đúng loại của nó để thực hiện những so sánh, đánh giá cần thiết.
Trang 93 — Yên Tử, núi thiêng
Câu 1. Khi đi tham quan hay du lịch, em có thường tìm hiểu trước về nơi sắp đến không? Nếu có, loại tài liệu em quan tâm tìm đọc, xem, nghe là gì?
Trả lời: Khi đi tham quan hay du lịch, em thường tìm hiểu trước về nơi sắp đến. Em quan tâm đến các thông tin như:
- Lịch sử và văn hóa của địa điểm
- Danh lam thắng cảnh
- Đặc điểm địa lý và khí hậu
- Các hoạt động thú vị và trải nghiệm có thể có
Em thường tìm đọc các bài viết giới thiệu về địa điểm trên internet, xem các video du lịch hoặc nghe những chia sẻ từ người đã đi trước.
Câu 2. Kế tên một số danh lam thắng cảnh có di tích lịch sử mà em đã đến hoặc đã biết.
Trả lời: Một số danh lam thắng cảnh có di tích lịch sử mà em đã biết là:
- Vịnh Hạ Long
- Khu di tích cố đô Huế
- Đền Hùng
- Núi Fansipan
Theo dõi. Tác giả nêu cảm nhận và đánh giá khái quát về đối tượng được giới thiệu như thế nào?
Trả lời: Tác giả Thi Sành đã nêu cảm nhận và đánh giá khái quát về núi Yên Tử như sau:
"Giữa những cánh cung núi trùng điệp của khu Đông Bắc mênh mông, Yên Tử cao 1 068 m, vút lên chon von tựa một vọng gác. Từ xưa cảnh núi rừng Yên Tử đã nổi tiếng là một nơi ngoạn mục. Các triều đại phong kiến ở nước ta đều liệt Yên Tử vào hàng danh lam thắng cảnh."
Tác giả đã miêu tả núi Yên Tử với vị trí địa lý nổi bật, chiều cao và hình dáng như một vọng gác, đồng thời nhấn mạnh rằng đây là một nơi ngoạn mục và được các triều đại phong kiến liệt vào hàng danh lam thắng cảnh.
Trang 94 —
Theo dõi Người viết cho biết điều gì về tọa độ không gian của núi thiêng Yên Tử?
Trả lời: Người viết cho biết tọa độ không gian của núi thiêng Yên Tử như sau:
- Yên Tử ngày nay thuộc thành phố Uông Bí, cách trung tâm thành phố 14 km về phía tây bắc. Từ Hòn Gai, ngược trực đường 18A 40 km, ta sẽ đến Uông Bí.
- Tại đây ta nghỉ ngơi chốc lát, chuẩn bị thêm lương thực, thực phẩm cho chuyến hành hương tới “Núi vua hoá Phật” và ngắm cảnh vật thành phố.
Hình dung Về đẹp của lối vào Yên Tử đã được miêu tả bằng những chi tiết, hình ảnh nào?
Trả lời: Về đẹp của lối vào Yên Tử đã được miêu tả bằng những chi tiết, hình ảnh như:
- Đoạn đường từ Lán Tháp vào Yên Tử dài 9 km, đi giữa lòng thung lũng dài và hẹp, giới hạn bởi dãy núi Cánh Gà ở phía nam, Bảo Đài ở phía bắc, thoát trông như những thanh quách xưa.
- Những khu vườn xum xuê cây ăn quả: vải, nhãn, mận, đào, mùa nào thức ấy, những mảnh rường mía thân tim thẳng tắp, nối tiếp hai bên đường.
- Suối Giai Oan trong veo, chảy ngoằn ngoèo trong thung lũng, trên nền đá cuội và sỏi trắng, cắt con đường từ Lán Tháp vào Yên Tử 9 đoạn, khiến du khách ngỡ là 9 con suối khác nhau.
- Hai bên bờ suối, hoa danh và hoa bươm vàng rộ.
- Đây đó có những khóm hoa hải đường chèn với hoa thuỷ tiên đang nở bung những cánh mỏng phất phơ tím.
Trang 95 —
Liên hệ Trong một văn bản giới thiệu về danh lam, việc cũng cấp những thông tin về lịch sử có nghĩa gì?
Trả lời: Việc cung cấp những thông tin về lịch sử trong một văn bản giới thiệu về danh lam có ý nghĩa quan trọng vì giúp người đọc hiểu rõ hơn về nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển của danh lam đó. Qua đó, người đọc có thể cảm nhận được giá trị văn hóa, lịch sử và tinh thần mà danh lam muốn truyền tải. Như trong văn bản về Yên Tử, thông tin lịch sử giúp làm nổi bật sự kiện về An Kỳ Sinh và sự phát triển của đạo Phật tại đây.
Suy ngẫm Những thông tin mở rộng về đạo Phật và các vị chân tu cần thiết như thế nào đối với một văn bản giới thiệu núi thiêng Yên Tử?
Trả lời: Những thông tin mở rộng về đạo Phật và các vị chân tu giúp làm phong phú thêm giá trị tinh thần và tôn giáo của núi Yên Tử. Nó không chỉ giúp người đọc hiểu rõ hơn về bối cảnh lịch sử và văn hóa của núi thiêng này mà còn làm nổi bật vai trò của nó trong đời sống tâm linh của người dân. Điều này tạo nên một bức tranh toàn diện và sâu sắc hơn về Yên Tử, từ đó tăng cường sự kết nối giữa người đọc với di sản văn hóa và tôn giáo của dân tộc.